ABD’de kızamık, rutin çocukluk çağı aşılamaları sayesinde 2000 yılında "yok edilmiş hastalık" ilan edilmişti.
Bir süredir salgınla karşı karşıya kalan ABD’nin Güney Karolina eyaleti ile Utah–Arizona sınır bölgesinde kızamık vakaları hızla kötüleşiyor.
Geçmişte ülkede tamamen ortadan kaldırıldığı ilan edilen kızamık, aşılanma oranlarındaki düşüş nedeniyle yeniden ciddi bir halk sağlığı tehdidine dönüşmüş durumda.
ABC News'ün aktardığına göre yüzlerce kişi kızamık nedeniyle karantinaya alındı.
Güney Karolina’nın kuzeybatısındaki Spartanburg County ve çevresinde görülen kızamık salgınında yalnızca cuma ve salı günleri arasında 27 yeni vaka doğrulandı. Son iki ayda ise toplam 111 kişi hastalandı.
Eyalet genelinde aralarında okul çocuklarının da bulunduğu 250’den fazla kişi karantina altına alındı. Bazı kişiler salgının ekim ayında başlamasından bu yana ikinci kez karantinaya girmek zorunda kaldı.
Vaka artışında en büyük yayılma noktalarından biri Inman’daki bir kilise olarak açıklandı.
Yetkililere göre eyaletteki 111 vakanın 105’i aşısız kişilerden oluşuyor.
Utah-Arizona sınırında salgın patladı
Benzer bir tablo ülkenin batısında da görülüyor. Ağustos ayından bu yana Arizona’nın Mohave County bölgesinde 172 vaka, Güneybatı Utah Halk Sağlığı Departmanı bölgesinde 82 vaka kayda geçti.
Colorado City (Arizona) ve Hildale (Utah) şehirleri salgından en fazla etkilenen yerler oldu. Bu yıl toplamda Utah 115, Arizona ise 176 kızamık vakasını doğruladı.
'Yok edilmiş hastalık' statüsünden 25 yıl sonra
ABD’de kızamık, rutin çocukluk çağı aşılamaları sayesinde 2000 yılında "yok edilmiş hastalık" ilan edilmişti. Ancak 2025’te durum çarpıcı biçimde değişti.
ABD Hastalık Kontrol Önleme Merkezleri verilerine göre 10 Aralık itibarıyla ülkede 1912 vaka görüldü. Bunların çoğu yıl boyunca meydana gelen 47 farklı salgınla bağlantılı. 2024’te yalnızca 16 salgın ve 285 vaka yaşanmıştı.
Bu yıl en az iki çocuğun kızamık nedeniyle hayatını kaybettiği açıklandı.
Scientific American dergisinin aktardığına göre ABD’nin bu statüyü kaybetmesi için virüsün ülkede bir yıl boyunca kesintisiz yayılım göstermesi gerekiyor. Teksas, New Mexico ve Oklahoma’da yıl başında başlayan ve yaklaşık 900 kişiyi hasta eden büyük salgın, bunun kapısını aralamış oldu.
Aşılanma oranlarındaki düşüş salgınların temel nedeni
Kızamık aşısı, kabakulak ve kızamıkçıkla birlikte uygulanan karma aşı (KKK aşısı) kapsamında yapılıyor. İki doz aşı yüzde 97 koruma sağlıyor.
Ancak birçok eyalette aileler dini veya kişisel gerekçelerle aşı muafiyeti alabiliyor. Güney Karolina'da okullardaki aşılanma oranı 2020’de yüzde 96 ve 2025’te yüzde 93,5 olarak kaydedildi.
Ancak Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre kızamıkta toplum bağışıklığının sağlanabilmesi için yüzde 95 aşılama oranına ihtiyaç var.
Siyasi tartışmalar aşı tereddüdünü artırıyor
ABD Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. ve ABD Başkanı Donald Trump, KKK aşısına yönelik eleştirileriyle dikkat çekmiş, aşının bölünerek uygulanmasını önermiş ve otizmle ilişkilendirmişti.
Çok sayıda bilimsel çalışma bu iddiaları kesin şekilde çürütmüş durumda.
Yetkililer uyarıyor: 'Salgınlar büyüyecek'
Halk sağlığı uzmanları, aşılanma oranları kritik eşiklerin altına inmeye devam ettikçe kızamığın yeniden ABD genelinde yaygın hale gelebileceği uyarısında bulunuyor.
Salgınların yayıldığı bölgelerde yeni karantinalar, okul kapanmaları ve toplu tarama programları gündeme gelmeye devam ediyor.
