ABD ve İsrail'in İran operasyonunda öldürülen İran Dini Lideri Hamaney'i CIA'in aylardır takip ettiği, rutinlerini anlamaya çalışarak bulunduğu yeri tam olarak belirlemeye çalıştığı ortaya çıktı.
ABD ve İsrail aylardır olacak mı olmayacak mı tartışmalarına konu olan İran operasyonunu başlattı. Operayonun ilk gününde İran yönetim kademesindeki üst düzey isimlerin bir kısmının ölümü dikkat çekerken ölen isimler arasında İran Dini Lideri Ali Hamaney'in de olması tartışmaları da beraberinde getirdi.
Amerikan basını Hamaney'in ölümünde CIA'in uzun zamandır süren takip çalışmasının etkili olduğunu savundu. Buna göre ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı CIA, Hamaney’in olası yerini, günlük hareket düzenlerini takip ediyordu.
Hamaney'in rutinini yakından inceleyen CIA'nın bunu ABD Başkanı Trump ve İsrail ile paylaşmasının ardından operasyonun düğmesine basıldı.
37 yıldır İran’ın en üst düzey yöneticisi olan Hamaney’i hedef alan bu saldırı, Trump tarafından "İran rejiminden gelen yakın tehditleri ortadan kaldırmak" amacıyla atılmış stratejik bir adım olarak nitelendirildi.
Saldırının ardından Trump, Beyaz Saray’a dönerek ulusa sesleniş konuşması yapmak yerine Florida’daki Mar-a-Lago mülkünde kalmayı tercih ederek Truth üzerinden yaptığı paylaşımlarda İran rejimini "korkunç insanlar" olarak nitelendirdi. Trump'ın Oval Ofis'ten harekat hakkında bilgilendirme yapmaması da eleştirildi.
NYT: Hamaney ilk saldırıda hedef alındı
New York Times (NYT) gazetesinin haberine göre, söz konusu saldırı, ABD ile İsrail arasında yüksek düzeyde bir istihbarat iş birliği sayesinde gerçekleşti. Habere göre, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), aylar boyunca Hamaney'in hareketlerini ve alışkanlıklarını takip etti.
New York Times'ın operasyon hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre CIA, Hamaney’i aylar boyunca izledi. Bulunduğu yerler ve hareket alışkanlıkları konusunda giderek daha yüksek doğrulukta bilgi topladı. Ajans, cumartesi sabahı Tahran’ın merkezindeki liderlik yerleşkesinde üst düzey İranlı yetkililerin toplantı yapacağını ve en önemlisi de Hamaney’in toplantı alanında olacağını tespit etti.
Bu bilginin ardından ABD ve İsrail’in saldırının zamanlamasını değiştirdiği, gece planlanan operasyonun sabah saatlerine çekildiği belirtildi. Amaç, üst düzey İranlı yetkililerin aynı noktada bulunduğu 'fırsat penceresinden' yararlanarak erken ve kritik bir darbe indirmekti.
Kaynaklar, operasyonu İsrail’in uzun süredir planladığı ve İran’ın üst düzey lider kadrosunu hedef alan bir saldırı olarak tanımlandı. ABD’nin sağladığı 'yüksek doğruluklu' istihbaratın İsrail’e iletildiği ve iki ülke arasında yoğun bir istihbarat paylaşımı yürütüldüğü belirtildi. Kaynaklar, İran liderliğinin savaş sinyallerine rağmen yeterli önlem almamasının da operasyonun başarısında etkili olduğunu savundu.
Saldırı, Türkiye saatiyle sabah 05:00 sularında savaş uçaklarının üslerinden havalanmasıyla başladı. Nispeten sınırlı sayıda uçak kullanıldığı ancak uzun menzilli ve yüksek hassasiyetli mühimmat tercih edildiği aktarıldı. Uçakların kalkışından yaklaşık iki saat beş dakika sonra uzun menzilli füzeler hedefleri vurdu.
Saldırı sırasında İran’ın siyasi ve güvenlik kademesinin üst düzey isimlerinin yerleşkedeki bir binada toplandığı, Hamaney’in ise yakındaki başka bir binada bulunduğu belirtildi. İsrailli bir savunma yetkilisi, saldırının Tahran’da birden fazla noktaya eş zamanlı düzenlendiğini ve İran’ın savaş hazırlıklarına rağmen 'taktik sürpriz' sağlandığını öne sürdü.
Diğer yandan İran devlet ajansı IRNA, İsrail’in öldürüldüğünü açıkladığı iki üst düzey askeri ismin — Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur ve Askeri Konsey Başkanı Amiral Ali Şamkani — hayatını kaybettiğini doğruladı. İran’ın en üst düzey istihbarat yetkilisinin saldırıdan kurtulduğu ancak istihbarat kurumlarının üst kademesinin ağır kayıp verdiği iddia edildi.
ABD ve İsrail hükümetleri operasyonun ayrıntılarına ilişkin resmi yorum yapmazken, operasyonun aylar süren hazırlık ve derin istihbarat çalışmasının ürünü olduğu savunuldu. Eski bir ABD’li yetkiliye göre, geçen yılki 12 günlük savaş sırasında İran liderliğinin kriz anında nasıl iletişim kurduğu ve hareket ettiği konusunda önemli veriler elde edildi. Bu bu bilgiler Hamaney’in hareketlerini takip etme ve öngörme kapasitesini artırdı.
Trump ve Netanyahu'ya fotoğraf iletildi
Operasyonun hemen ardından İsrail'in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter, saldırının başarısı ve Hamaney'in öldürüldüğü bilgisini ABD'li yetkililere aktardı. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump'ın da Hamaney'in cesedinin İranlı yetkililerce bulunduğu ana ait görüntüleri gördüğü ifade ediliyor.
İran devlet medyası ve ABD Başkanı Trump, Hamaney'in ölümünü daha sonra resmi olarak doğruladı. Saldırının ardından bölgede tansiyon yeniden yükselirken İran, İsrail'in yanı sıra Amerikan üsleri bulunan bölge ülkelerine misilleme saldırılarında bulunuyor.
