Asrın felaketinin, Türkiye'yi sarsan derin acının üçüncü yıl dönümü. Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde kaybettiklerimizin acıları, hala yakıyor yürekleri. Yaraları sarmak için çalışmalar ise bütün süratiyle devam ediyor.
6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli 2 ayrı deprem oldu. Önce sabah 4.17'de Kahramanmaraş Pazarcık merkezli 7.7 büyüklüğünde, ardından saat 13.24'te Elbistan merkezli 7.6 büyüklüğünde.
11 ilde büyük bir yıkım yaşandı. Resmi bilgilere göre, 53 bin 537 kişi yaşamını yitirdi. 107 bin 213 kişi yaralandı.
Depremlerden 108 bin kilometrekarelik alanda 14 milyon kişi etkilendi. Felaket Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbakır, Adana,Osmaniye, Şanlıurfa ve Elazığ'ı vurdu.
35 bin 355 binanın yıkıldığı, 17 bin 491 binanın da acil olarak yıkılması gerektiği ve 179 bin 786 binanın ağır, 40 bin 228 binanın orta ve 431 bin 421 binanın az hasarlı olduğu tespit edildi.
Mahalleler, ilçeler hatta şehirler yok oldu. 12 bin 119 orta ya da ağır hasar aldı. Bölgede bulunan 116 hastanenin 42'si ağır ve orta hasarlı, 94'ü ise az hasarlı olarak belirlendi.
Deprem bölgesindeki 11 ilde kültür varlığı kategorisinde toplamda 8 bin 500 eser bulunuyordu. 169'u yıkıldı, 535'i ağır 390'ını orta hasar aldı.
Felaketten kurtulanlar için 11 ilde 350 çadır kent, 645 bin çadır ve 215 bin 224 konteyner kuruldu. Bölgeye 106 milyar 728 milyon lira kaynak aktarıldı.
Bu süreçte deprem bölgesinden göç hareketliliği başladı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2023 yılı verilerine göre, deprem bölgesindeki 10 ilden toplam 715 bin 29 kişi başka şehirlere göç etti. En çok göç veren il 164 bin 247 kişi ile Hatay oldu. Hatay'ı 102 bin 621 kişi ile Malatya, 82 bin 119 kişi ile Kahramanmaraş, 77 bin 898 kişi ile Adana takip etti.
EKONOMİYE ETKİSİ AĞIR OLDU
Depremin Türkiye ekonomisi üzerinde yol açtığı yük 2 trilyon lira yani 103,6 milyar dolar olarak hesaplandı.
Bunda yüzde 54,9'luk pay ve 56,9 milyar dolar ile ilk sırada konut hasarı yer aldı. En büyük ikinci hasar kalemi ise 12,9 milyar dolar ile kamu altyapısı ve hizmet binalarındaki yıkım. Konut hariç özel kesim hasarı 11,8 milyar dolar olarak hesaplandı.
Felaketin izlerini silebilmek için inşa çalışmaları hızla başladı. 2025 yılının Aralık ayı itibariyle toplamda 455 bin konutun inşa çalışmaları tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildi. inşa çalışmaları halen devam ediyor.
“MARMARA'DA KESİN DEPREM OLACAK”
Prof. Dr. Okan Tüysüz, Marmara'da geçmişte büyük depremlerin yaşandığını, gelecekte de yaşanmasının kaçınılmaz olduğunu belirterek, "Özellikle 7'nin üzerine çıkabilecek bir deprem olasılığı var." dedi.
Deprem uzmanı Prof. Dr. Okan Tüysüz, Edirne Belediyesi Atatürk Kültür Merkezi'nde düzenlenen "Türkiye ve Edirne Depremselliği" konulu konferansta, Türkiye'nin deprem kuşağında olan bir ülke olduğuna dikkati çekti.
"GELECEKTE OLACAĞINA KESİN DİYEBİLİRİZ"
Marmara'da meydana gelen depremlerin Osmanlı, Bizans ve Roma dönemlerine ait tarihi kayıtlarda yer aldığını anlatan Tüysüz, "Geçmişte olmuş mu? Olmuş. Gelecekte olur mu? Gelecekte olacağına da kesin diyebiliriz." dedi.
Tüysüz, İstanbul'da hissedilen depremler incelendiğinde Bizans döneminde 49, Osmanlı döneminde ise 52 depremin kayıtlara geçtiğini, bunların az ya da çok hasar oluşturduğunu kaydetti.
"7'NİN ÜZERİNE ÇIKABİLECEK BİR DEPREM OLASILIĞI VAR"
Bilimsel çalışmaların bu beklentiyi doğruladığını ifade eden Tüysüz, "Özellikle 7'nin üzerine çıkabilecek bir deprem olasılığı var. Bugün bazı arkadaşlar 'Deprem olmayacak.' deseler de bunların yaptığı bu görüşe altlık oluşturabilecek herhangi bir bilimsel çalışma maalesef bulunmamaktadır." diye konuştu.
Bu depremlerin dağılımına bakıldığında özellikle Kuzey Anadolu Fayı üzerinde Ganos segmentinde yoğunlaştığını vurgulayan Tüysüz, Marmara'da bugün için ciddi bir deprem beklentisi bulunduğunu dile getirdi.
"OLASI EN BÜYÜK DEPREM 7,2-7,3 BÜYÜKLÜĞÜNDE OLABİLİR"
Tüysüz, 1509 ve 1766 depremlerinin meydana geldiği bölgede yeniden bir depremin yaşanacağını vurgulayarak, "Olası en büyük deprem 7,2-7,3 büyüklüğünde olabilir. Daha küçük depremler de yaşanabilir ancak 7 büyüklüğündeki deprem olasılığı her zaman varlığını koruyor." ifadelerini kullandı.
Depremlere karşı tedbirlerin artırılması gerektiğini kaydeden Tüysüz, Türkiye'de 24 il, 101 ilçe ve 550 köyün merkezi fay üzerinde yer aldığını belirtti. Tüysüz, olası Marmara depreminde Edirne'nin de güney kesimlerinin etkileneceğini bildirdi.
Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan da kentte olası depremlere yönelik aldıkları tedbirleri anlattı.
