Ben Hatton
BBC News / Londra
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD'nin İran'ın füze rampalarına yönelik "savunma" amaçlı saldırılar için İngiliz askeri üslerinin kullanılması yönündeki talebini kabul ettiğini açıkladı.
İngiltere'nin "Irak'ın hatalarından" ders çıkardığını söyleyen Starmer, İran'a yönelik ilk saldırılara katılmadığını ve "bugün de muharip eylemlere katılmayacağını" belirtti.
Başbakan, ABD'nin talebini kabul etme kararının temelinde müttefiklerin kendilerini "kolektif olarak savunması" ve İngilizleri koruma isteğinin yattığını belirtti.
BBC'nin edindiği bilgilere göre, ABD'nin İran'ın füze rampalarına yönelik saldırılar için İngiltere'nin Gloucestershire bölgesindeki Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) Fairford ve Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia üslerini kullanması muhtemel.
Geçtiğimiz ay, İngiliz hükümetinin ABD'nin İran'a yönelik olası saldırılarını desteklemek için İngiliz askeri üslerini kullanmasına izin vermediği bildirilmişti.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın "anlaşma yapmamaya karar vermesi" durumunda iki üssün operasyonlar için kullanmasının "gerekli olabileceğini" söylemişti.
Her iki üs de geçmişte ABD tarafından uzun menzilli ağır bombardıman görevleri yürütmek için kullanılmıştı.
ABD ve İsrail Cumartesi sabahı erken saatlerde İran'a saldırılar başlattı, Trump İran halkına hükümeti devirme çağrısı yaptı.
İran da, Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Irak da dahil olmak üzere ABD askeri varlığının bulunduğu bölge ülkelerine yönelik misilleme saldırıları düzenledi.
Keir Starmer 28 Şubat'ta yaptığı açıklamada, İngiliz uçaklarının Ortadoğu'da müttefiklerini ve vatandaşlarını korumak amacıyla yürütülen savunma operasyonu kapsamında "havada" olduğunu ancak İngiltere'nin saldırılarda "hiçbir rol oynamadığını" vurguladı.
Starmer 1 Mart akşamı sosyal medyada yayınladığı video mesajında, İngiliz uçaklarının İran saldırılarını başarıyla engellediğini belirtti.
Körfez'deki müttefiklerinin destek çağrısına yanıt verdiklerini söyleyen Starmer, bölgede en az 200 bin İngiliz vatandaşının bulunduğunu (bunlar arasında yerleşik kişiler, tatilde olanlar ve transit yolcular da bulunuyor) belirtti.
Hükümetinin bu kişileri desteklemek için "elinden gelen her şeyi yapmaya devam edeceğini" söyledi.
Başbakan, İran'ın saldırılarının "İngiliz vatandaşlarının kaldığı havaalanlarını ve otelleri hedef aldığını" ve 28 Şubat'ta Bahreyn'deki askeri üse düzenlenen saldırının "İngiliz personelini kıl payı ıskaladığını" söyledi.
"Tehdidi durdurmanın tek yolu, füzeleri kaynağında, depolama alanlarında veya füzeleri ateşlemek için kullanılan fırlatma rampalarında imha etmek" diye ekledi.
"Amerika Birleşik Devletleri, bu özel ve sınırlı savunma amacı için İngiliz üslerini kullanma izni talep etti."
"İran'ın bölgeye füze fırlatmasını, masum sivilleri öldürmesini, İngilizlerin hayatını riske atmasını ve olaya karışmamış ülkeleri vurmasını önlemek için bu talebi kabul etme kararı aldık."
İngiltere hükümeti, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını destekleyip desteklemediği veya bunların yasal olup olmadığı yönündeki görüşünü net bir şekilde açıklamadı.
Savunma Bakanı John Healey, 1 Mart sabahı BBC'nin sorularına yanıt verdi.
ABD'nin eylemlerinin yasal dayanağını belirlemesi gerektiğini söyleyen yetkili, İngiltere'nin saldırılara katılmamış olmasına rağmen, "bölgedeki tüm müttefiklerin ve ABD'nin temel amacını paylaştığımızı, İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini" belirtti.
İngiltere, Fransa ve Almanya, Pazar akşamı yayınladıkları ortak açıklamada, İran'ı "ayrım gözetmeksizin ve orantısız" saldırılar düzenlemekle suçladı.
BBC'nin edindiği bilgilere göre, İngiliz hükümeti yetkilileri, bölgedeki hava sahasının açılmaması ihtimalinde, İngiliz vatandaşlarını Ortadoğu'dan tahliye etme planları da hazırlıyor.
