Suriye'nin geçiş dönemi devlet başkanı Ahmed Şara 28 Ocak'ta Moskova'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i ziyaret etti.
Rusya'nın resmi TASS haber ajansına göre Putin, görüşmede Şara'ya Ekim ayındaki ziyaretinden bu yana Rusya-Suriye ilişkilerini güçlendirmek için çok çaba sarf edildiğini söyledi.
Son gelişmelere de değinen Putin, "Suriye'nin toprak bütünlüğünün yeniden sağlanmasına yönelik çabalarınızı yakından takip ettik. Bu sürecin ivme kazanmasından dolayı sizi tebrik etmek istiyorum" dedi.
Rus lider, Fırat Nehri'nin entegrasyonunu bu yönde önemli bir adım olarak gördüğünü belirtti.
Bunun Suriye'nin toprak bütünlüğünün genel olarak yeniden sağlanmasına katkıda bulunacağını umduklarını belirten Putin, "Bu konuda sizi tebrik ediyoruz" dedi.
Putin, Rus inşaat sektörünün, Suriye'nin yeniden inşasına yardımcı olmaya hazır olduğunu da vurguladı.
Şam yönetimi sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yayınlayarak Başkan Şara'nın görüşme sırasında "Suriye-Rusya ilişkilerinin derinliğini ve Rusya'nın Suriye'nin birlik ve istikrarına verdiği desteğin önemini teyid ettiğini" söyledi.
Şara, görüşmede "Suriye'nin geçen yıl büyük zorlukların üstesinden geldiğini, bunlardan sonuncusunun topraklarının birleştirilmesi" olduğunu belirtti.
Geçiş dönemi devlet başkanı, "istikrar ve barışa geçiş konusunda umudunu ifade etti."
Suriye yönetimi Putin'in de "Şara'yı memnuniyetle karşıladığını" "başta ekonomik olmak üzere ikili ilişkileri güçlendirme çabalarını teyid ettiğini" aktardı.
Görüşme öncesinde Kremlin, Rusya'nın Suriye'deki üslerinin ve askerlerinin geleceğine dair planların da iki liderin görüşmesinde ele alınacağını duyurmuştu.
Peskov, "Suriye'deki askerlerimizin varlığıyla ilgili tüm konuların da bugünkü görüşmelerde ele alınacağından hiç şüphem yok" demişti.
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Rusya'ya sığınan eski Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ın Şam'a iade edilme ihtimaline dair soruyu ise yanıtsız bıraktı.
Şara bugünkü görüşmeden önce dün de ABD Başkanı Donald Trump'la telefonda konuşmuştu.
Şara'nın liderliğindeki silahlı güçler Aralık 2024'te Suriye'de iktidarı ele geçirdikten sonra, Rusya'nın o tarihe kadar Esad'ı desteklemek için kullandığı askeri üslerine ne olacağı belirsizdi.
Putin ve Şara Ekim 2025'te Moskova'daki görüşmelerinde bu konuyu ele alsa da kamuoyuyla bir bilgi paylaşmamıştı.
Fakat Şara'nın "mevcut anlaşmalara sadık kalacağız" açıklaması, üslerin açık kalacağı şeklinde yorumlanmıştı.
Rusya Kamışlı'dan askerlerini çekti
Öte yandan Suriye ordusunun 2026 başında ülkenin kuzeydoğusundaki pek çok bölgeyi Suriye Demokratik Güçleri'nden alması, Rusya'nın bu bölgedeki Kamışlı Havaalanı'nda yer alan askerlerini geri çekmesiyle sonuçlanmıştı.
Reuters haber ajansı 26 Ocak'ta Rus güçlerinin Suriye'nin kuzeydoğusundaki Kamışlı'daki üslerinden çekildiğini bildirdi.
Ajans havalimanının, son haftalarda Suriye ordusu karşısında büyük bir alan kaybı yaşayan Suriye Demokratik Güçleri (SDG) kontrolünde olduğunu kaydetti.
Al Monitor haber sitesinin temsilcisi Amberin Zaman da Kamışlı'da terk edilen Rus askeri üssüne girdi. Zaman'ın burada çektiği videoda Rusların arkalarında bıraktığı çöpler görülüyor.
Irak merkezli Kürtçe yayın yapan Shafak haber sitesine konuşan bir güvenlik kaynağına göre, Rus güçlerinin Suriye'nin kuzeydoğusundaki Kamışlı Havaalanı'ndan çekilmesi 23 Ocak'ta başladı.
Kaynak, personel ve ekipmanın Lazkiye'nin güneydoğusundaki Hmeymim Üssü'ne taşındığını ve bu sürecin ABD ve Suriye ile koordineli yürütüldüğünü söyledi.
Habere göre 26 Ocak'ta "elit birim" olarak tanımlanan son Rus askerleri de bölgeden ayrıldı.
Shafak, Rusya'nın 2015'ten bu yana Kamışlı Havaalanı'nda önemli bir askeri varlık sürdürdüğünü ve burayı lojistik ve askeri destek merkezi olarak kullandığını hatırlattı.
El Cezire de muhabirinin havaalanında Rus güçlerinin yoğun hareketliliğine tanık olduğunu bildirdi.
25 Ocak tarihli haberde Rus askerlerin ekipmanları uçaklara yüklediği ve komuta binasının çevresine kurulmuş çitleri kaldırdığı aktarıldı.
Aynı haberde, SDG'nin halen havaalanında konuşlu olduğuna da dikkat çekildi.
Erbil merkezli Kurdistan 24 yayınına göre Rus araçları ve askeri teçhizatı Suriye kıyısında yer alan Lazkiye'deki Rus askeri üslerine transfer edildi.
BBC Rusça, bölgedeki Rus askerlerinin hareketliliğini gösteren videoları inceledi ancak çekilme haberlerini doğrulayamadı.
Katar merkezli Al Araby al-Jadeed gazetesi 22 Ocak'ta "konuya yakın kaynakların" Rusların havalimanından çekildiği haberlerini reddettiğini söylemişti.
Bazı Rus yorumcular, Şara yönetimine geçmesi beklenen bölgedeki Kamışlı Havalimanı'nda Rus hava kuvvetlerinin konuşlandırılmasının "anlamsız" olduğu yprumunu yaptı. Fotoğraf 12 Aralık 2024'ten.
Rus basını haberlere nasıl yaklaştı?
BBC'nin medya analizleri yapan birimi BBC Monitoring, Kremlin ve Rusya'da devlete ait medyanın iddialarla ilgili sessiz olduğunu aktardı.
Rusya'nın etkili iş gazetesi Kommersant 21 Ocak'ta Şam yönetiminin Rus güçlerinin Kamışlı'dan çekilmesini isteyebileceğini yazmıştı.
26 Ocak'ta iş gazetesi Vedomosti, Kamışlı Havaalanı'nda 2025 boyunca faaliyetlerin asgari düzeyde olduğunu yazdı.
Yayına konuşan savunma uzmanı Nikolai Sukhov, "Askeri personelin bölgenin Kamışlı'yı terk etmesi bekleniyor. Bölgenin kırılganlığının Rusya'nın Suriye'deki ana üslerinden Şara'nın güçlerinin Haseke'nin kontrolünü ele geçirmesinin ardından izole olması nedeniyle artması muhtemel" dedi.
Kamışlı'da Kürt güçleri ve Esad yönetimi arasındaki çatışmalar 2022'de Rus arabuluculuğunda sona ermişti.
Savunma alanında yayın yapan Moskova yanlısı blogger Oleg Tsaryov, Rusya'nın çekilmesi olasılığının "mantıklı" göründüğünü yazdı:
"Üs Kürtlerle faaliyetleri koordine etmek için kullanılıyordu. Bu bölgelerin Şara'nın kontrolüne geçmesinin ardından Rus arabuluculuğu gereksiz ve riskli hale geldi. Suriye, Türkiye ve Irak sınırındaki bu üssümüz diğer ikisinden daha korumasız durumdaydı."
Ysaryov, "Askerlerimizin yaşamını riski atmak anlamsız" diye ekledi.
Gelişmeler, Ocak ayının başından beri Suriye ordusu ve SDG arasında Halep'in doğu kırsalında patlak veren çatışmaların ardından geldi.
Ülkenin kuzeydoğusunu on yıla yakın süredir kontrol eden SDG, çatışmalar sonunda bu hakimiyetini yitirdi.
İki taraf arasında 18 ve 20 Ocak'ta imzalanan anlaşmalar, SDG'nin Şam ordusuna tam entegrasyonunu ve Deyrizor, Rakka ile Haseke vilayetlerinden çekilmesini öngörüyor.
KAYNAK: BBC Türkçe
