ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı İran saldırısı üçüncü gününde devam ediyor. İran'ın dinî lideri Ayetullah Ali Hamaney'in Tahran'a yönelik saldırıda öldürülmesinin ardından ülkede 40 günlük yas ilan edilirken, Hamaney'in eşi Mansure Hüceste de hayatını kaybetti. Lübnan'daki İran destekli grup olan Hizbullah da misilleme olarak İsrail'e füze ve insansız hava araçları fırlattı. Orta Doğu’da uzun süredir Tahran’ın başlıca müttefiklerinden biri olan Hizbullah, saldırıyı İsrail’in Hamaney’i öldürmesine ve Lübnan’a yönelik sürekli İsrail ihlallerine karşılık olarak başlattığını duyurdu. İsrail de Hizbullah'a yönelik misilleme saldırısında bulundu. Kuveyt Savunma Bakanlığı, birkaç ABD askeri uçağının düştüğünü ancak tüm mürettebatın hayatta kaldığını açıkladı. İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki saldırılarında en az 52 kişinin hayatını kaybettiği açıklandı. İran Kızılayı da şu ana kadarki saldırılarda 555 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik operasyon kapsamında bir Amerikan askerinin daha çatışmalarda yaşamını yitirmesiyle ölen ABD’li asker sayısının beşe yükseldiğini açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, CNN televizyonuna yaptığı açıklamada İran'a yönelik saldırılarda "büyük dalganın henüz gerçekleşmediğini" iddia etti. Trump, saldırılar başladığından bu yana ilk kez canlı yayında konuştuğu Beyaz Saray etkinliğin de de saldırıların 4-5 hafta sürmesinin öngörüldüğünü ancak daha fazlası için kapasiteleri olduğunu söyledi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Bahreyn'de bulunan ABD donanma filosunu, Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) ABD'ye ait Minhad Üssü ve Kuveyt'teki Amerikan üssünü füze ve insansız hava araçlarıyla vurduğunu duyurdu. İran Devrim Muhafızları'nın yabancı operasyonlarından sorumlu Kudüs Gücü, dini lideri Ali Hamaney'i öldürenlerin "evlerinde bile güvende olmayacakları" mesajını verdi.
ABD Başkanı Donald Trump Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında İran operasyonunda, belirledikleri zaman çizelgesinden daha hızlı ilerlediklerini söyledi.
Başta bunu 4-5 haftalık bir operasyon olarak planladıklarını söyleyen Trump, gerekirse daha da uzatabileceklerini ekledi.
Nükleer silaha sahip bir İran'ın Ortadoğu ve ABD halkı için "tolere edilemez bir tehdit" olduğunu savunan Trump "İran sınırları dışında terörist orduları silahlandıramayacak, finanse edemeyecek ve yönetemeyecek" dedi.
Trump basın toplantısından kısa süre önce CNN'e verdiği demeçte "Elimizde dünyanın en güçlü ordusu var ve onu kullanıyoruz" dedi ve ekledi:
"Daha onlara sert bir şekilde saldırmaya başlamadık. Büyük dalga daha gelmedi bile. Büyük [saldırı] çok yakında geliyor."
İran Devrim Muhafızları: Hürmüz Boğazı kapatıldı
İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığını açıkladı. İran devlet medyasının aktardığına göre, İran Devrim Muhafızları Komutanı, Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığını ve geçmeye çalışan gemilerin ateşe verileceğini söyledi.
"İran saldırıları iki defa ABD'nin Kuveyt Büyükelçiliği'ne isabet etti"
CNN’e konuşan bir kaynak, İran’ın misilleme saldırılarında pazar ve pazartesi günü ABD’nin Kuveyt Büyükelçiliği’nin vurulduğunu aktardı. Kaynak kimsenin yaralanmadığını belirtti. Bugün, ABD’nin Kuveyt Büyükelçiliği yakınlarında duman yükseldiği görülmüştü.
Büyükelçilik, yayımladığı güvenlik uyarısında, “Kuveyt üzerinde füze ve İHA saldırılarına yönelik devam eden bir tehdit bulunmaktadır” ifadelerine yer vermişti. Uyarıda “Büyükelçiliğe gelmeyin. Bulunduğunuz yerde, mevcut en alt katta ve pencerelerden uzak bir şekilde siper alın. Dışarı çıkmayın” ifadeleri yer almıştı.
Birleşik Arap Emirlikleri liderinden Dubai'de "Güvendeyiz" mesajı
İran’ın misilleme saldırılarının hedeflerinden biri olan Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai şehrinde BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed al Nahyan ve Savunma Bakanı Hamdan bin Muhammed, alışveriş merkezi Dubai Mall’a giderek “Güvendeyiz” mesajı verdi. Dubai Medya Ajansı’nın paylaştığı görüntülerde BAE Devlet Başkanı ve Savunma Bakanı’nın alışveriş merkezinde yürüdüğü görüldü. Paylaşımlarda “Liderlik halka yakın" ifadeleri yer aldı.
İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami: ABD ve İsrail nükleer tesise 2 kez saldırı düzenledi
İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami, ABD-İsrail'in Natanz'daki nükleer tesise iki kez saldırı düzenlediğini bildirdi. İran'ın yarı resmi ajansı ISNA'ya göre İslami, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafarel Mariano Grossi'ye ABD-İsrail'in nükleer tesislere saldırılarına dair mektup gönderdi.
İslami, "ABD ve İsrail'in suçlu rejimleri, saldırganlıklarını sürdürerek pazar günü öğleden sonra uluslararası hukuku ihlal eden vahşi saldırılarla Natanz Nükleer Tesisini iki kez daha hedef aldı." ifadelerini kullandı.
UAEA'nın nükleer tesislere saldırılar karşısındaki eylemsizliğine en kısa sürede son vermesi gerektiğini belirten İslami, "Uluslararası düzenlemelere aykırı olan bu eylemleri kınayarak yasal görevlerini yerine getirmesi gerekmektedir." dedi.
Trump sürekli farklı sözler sarf ediyor
1989'dan bu yana İran'ı yöneten Hamaney'in ölümünü duyuran ABD Başkanı Donald Trump, daha sonra pazar günü geç saatlerde yaptığı bir açıklamada "tüm hedeflere ulaşılana kadar" saldırıların süreceğini söyledi. Trump, “Uzun menzilli füzeler ve nükleer silahlarla donanmış bir İran rejimi her Amerikalı için vahim bir tehdit olurdu… Devrim Muhafızları’na ve İran askeri polisine bir kez daha silah bırakmaları ve tam dokunulmazlık almaları çağrısında bulunuyorum; aksi takdirde kesin ölümle karşılaşacaklar,” dedi. Saldırıların 4 haftadan uzun sürebileceğini söyleyen ABD Başkanı, bu süreçte Amerikan askerlerinden de kayıplar olabileceğinin altını çizdi.
Trump, daha önce The Atlantic’e verdiği röportajda, İran’ın yeni liderliğinin kendisiyle konuşmak istediğini ve bunu kabul ettiğini söylemişti. ABD Başkanı, “Konuşmak istiyorlar ve ben kabul ettim, bu yüzden onlarla konuşacağım. Bunu daha önce yapmalıydılar,” dedi.
Yoğun ABD-İsrail saldırılarının küresel ekonomik bozulmaya yol açabileceği endişeleri üzerine petrol fiyatları yükseldi, borsalar üzerinde ise baskı var. Brent petrol, erken işlemlerde yüzde 13’e kadar artarak varil başına 82 dolara yani 14 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Küresel ticaretin en önemli damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, petrol arzına ilişkin kaygıları da artırdı. İran Devrim Muhafızları Komutanı, Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığını ve geçmeye çalışan gemilerin "ateşe verileceğini" söyledi.
İran devlet medyasına göre, güney İran’daki bir kız okuluna yönelik füze saldırısında ölü sayısı yaklaşık 150’ye yükseldi. İran yargısının resmi haber ajansı Mizan News Agency, cumartesi sabahı güneydeki Minab kentinde bir kız ilkokuluna düzenlenen saldırıda ölenlerin sayısının 148’e, yaralıların ise 95’e çıktığını bildirdi. Trump, Fox News’e verdiği demeçte, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında 48 liderin öldürüldüğünü söyledi.
Trump, daha önce The Atlantic’e verdiği röportajda, İran’ın yeni liderliğinin kendisiyle konuşmak istediğini ve bunu kabul ettiğini söylemişti; “Konuşmak istiyorlar ve ben kabul ettim, bu yüzden onlarla konuşacağım. Bunu daha önce yapmalıydılar,” demişti.
ABD Savunma Bakanı: İran'da demokrasi inşa etme amacımız yok
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran'a yönelik saldırılarının "sonsuz bir savaşa" dönüşmeyeceğini ve amacın Tahran'ın füzelerini, donanmasını ve diğer güvenlik altyapısını yok etmek olduğunu söyledi.
Hegseth "Onları hassas ve üstün bir şekilde, taviz vermeksizin vuruyoruz" derken, savaşın "İran'da demokrasi inşa etmeyi amaçlamadığını" belirtti.
Bakan "Aptalca çatışma kuralları yok, ulus inşası bataklığı yok, demokrasi inşası faaliyeti yok. Siyaseten doğru savaşlar yok. Kazanmak için savaşıyoruz ve zamanımızı ve yaşamları harcamıyoruz" dedi.
Ancak ABD'li Bakan "başlangıcından bitişine ABD'nin savaşın kurallarını belirlediğini" vurgularken "Umarız İran halkı bu inanılmaz fırsatı kullanır" diye konuştu.
Hegseth ayrıca İranlı güvenlik güçlerine "iyi bir seçim yapmaları" çağrısında bulundu.
Segbeth, İran'da cephede ABD askerleri olup olmadığı sorusuna "Hayır" yanıtını verirken, bu ihtimali dışlamadı ve "gerektiği kadar gideceğiz" dedi.
ABD hayatını kaybeden asker sayısının beşe yükseldiğini duyurdu
ABD Merkez Komutanlığı, İran'ın ilk saldırılarında yaralanan beşinci askerinin de hayatını kaybettiğini duyurdu.
İran, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail tarafından saldırıya uğramasının ardından pek çok ülkedeki ABD üslerine saldırılar düzenlemişti.
ABD hayatını kaybeden askerlerinin sayısını açıklarken bu askerlerin isimlerini ve neredeki saldırılarda öldürüldüklerini paylaşmadı.
Kuveyt'in düşürdüğü ABD uçakları
Bu arada Kuveyt tarafından ‘dost ateşiyle’ düşürüldüğü açıklanan 3 ABD uçağının pilotlarından birinin fırlatma koltuğunu kullanarak uçaktan kurtulduğu ve paraşütünü açarak indiği sahilde kendisini karşılayan Kuveytli ile konuşmasının video görüntüsü ortaya çıktı.
Kuveytli kadın pilota korkmaması gerektiğini, kendilerine yarım ettikleri için müteşekkir olduğunu ifade ediyor.
Kuvetli adam, "İyi misiniz? Güvendesiniz! Bize yardım ettiğiniz için teşekkür ederiz" diyor.
Starmer: Kıbrıs'ta vurulan üssümüz ABD bombardıman uçakları tarafından kullanılmıyor
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, 1 Mart gecesi Kıbrıs’taki İngiliz hava üssünün bir insansız hava aracı tarafından vurulduğunu teyit etti.
Avam Kamarası’nda milletvekillerine seslenen Starmer, bu üssün ABD bombardıman uçakları tarafından kullanılmadığını vurguladı.
Starmer ayrıca ABD’nin İran füzelerini "kaynağında durdurabilmek için" İngiliz üslerini kullanma talebinde bulunduğunu söyledi.
Başbakan, bu talebi “İran’ın bölge genelinde füze fırlatmasını ve sivillerin ölmesini önlemek amacıyla” kabul ettiğini ifade etti.
Ancak İngiltere’nin ABD ve İsrail’in operasyonlarına katılmadığını özellikle vurguladı.
AKP Sözcüsü Ömer Çelik: 'ABD ve İsrail'in İran'a saldırısı hukuksuzdur'
AKP Sözcüsü Ömer Çelik AKP Merkez Karar ve Yönetim Kurulu toplantısı sonrası yaptığı açıklamada ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını "hukuksuz" olarak nitelendirdi, İran halkının yanında olduklarını söyledi.
Saldırının nükleer müzakereler devam ederken yapıldığını vurgulayan Çelik "Diplomasi daha önceden karar verilmiş bir saldırının taktik örtüsü ya da oyalayıcısı olamaz" dedi.
Birleşmiş Milletler (BM) üyesi ve egemen bir ülkeye dönük bu tür saldırıların "uluslararası düzenin ortadan kalkması" anlamına geldiğini söyleyen Çelik, "bir ülkeye saldırı için o ülkenin rejimi bahane edilemez" dedi.
Çelik ayrıca "İran’ın ABD üslerini gerekçe göstererek kardeş ülkelerin topraklarına yönelik füze saldırıları yapması da kesinlikle kabul edilebilir bir yaklaşım değildir. İran’ın da kendisini savunma hakkıyla bu hakkını bir bölgesel savaşa dönüştürme arasındaki net ayrımı yapması gerekiyor" dedi.
Ankara'dan saldırılara gelen tepkileri haberimizde okuyabilirsiniz.
İranlılar anlatıyor: 'Fırınlar ve benzin istasyonları çok kalabalık'
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırılar üçüncü gününde devam ediyor. 28 Şubat'ta beri askeri ve stratejik noktalar gece gündüz hedef alınıyor.
Yetkililer interneti keserek İranlıların dış dünya ile iletişim kurmasını büyük ölçüde zorlaştırdı.
Kısıtlamalara rağmen BBC halkla konuşmayı başardı. Ancak bu kişilerin isimleri güvenlik gerekçesiyle değiştirildi.
Başkent Tahran’ın batısındaki Karaj kentinde yaşayan Hüseyin, 2 Mart Pazartesi günü evinin yakınında büyük bir patlama olduğunu söyledi.
Hüseyin, “Karaj’ı o kadar sert vurdular ki ev sallandı. Yüksek sesli bir patlama duydum, güvenli bir yere gitmeye çalışıyorum” dedi.
Gece boyunca yoğun bombardıman yaşandığını belirten Hüseyin, “Arka arkaya 17 patlama saydım. İnsanlar sadece saldırıları değil, sonrasında ne olacağını da düşünüp endişeleniyor” diye konuştu.
Hüseyin, fırınların ve benzin istasyonlarının çok kalabalık olduğunu ifade etti.
Tahran’da yaşayan Emir ise halkın erzak stokladığını söyledi.
Hizbullah'ın saldırısının ardından İsrail Lübnan'ı hedef alıyor
İsrail ve ABD'nin 28 Şubat'ta İran'da başlattığı kapsamlı saldırının üçüncü gününde gerilim Lübnan'a sıçradı.
İsrail, Lübnan'ın güneyinde Hizbullah hedefleri olduğunu söylediği noktalara saldırılar düzenliyor.
Lübnan Afet Yönetim Birimi, İsrail saldırısının ardından hayatını kaybedenlerin sayısının 52'ye, yaralı sayısının ise 154'e yükseldiğini açıkladı.
Daha önce Lübnan Sağlık Bakanlığı, 31 kişinin öldüğünü ve 149 kişinin yaralandığını bildirmişti.
Son olarak, Hizbullah'ın kalesi olarak bilinen Beyrut'un güneyindeki Daniye'da dev bir patlama duyuldu. Beyrut'taki BBC Muhabiri Samantha Granville, patlamanın kentin güneyinde meydana gelmesine rağmen, sanki merkezde olmuş gibi hissedildiğini belirtti.
İsrail, daha önce Beyrut'un güneyindeki binalarda "acil" tahliye emri vermişti.
İsrail ordusunun Arapça Sözcüsü, ordunun kısa bir süre içinde Hizbullah bağlantılı olduğunu öne sürdüğü El Kard El Hassan Derneği'nin (AQAH) binalarının hedef alınacağını söyledi ve "Derhal tahliye etmelisiniz" demişti.
İsrail AQAH'ın Hizbullah'ın askeri faaliyetlerini finanse ettiğini savunurken, kuruluş sadece sıradan Lübnanlılara küçük, faizsiz krediler verdiğini söylüyor.
Awkar semtindeki ABD Büyükelçiliği'nin megafonlarından, çalışanlara siper almaları ve pencerelerden uzak durulması talimatı verildiği duyuldu. Washington da vatandaşlarına derhal Lübnan'ı terk etme çağrısı yaptı.
İsrail Lübnan'a gece saatlerinde başlayan ve devam eden saldırıyla "Hizbullah'ın İsrail'e füze atmasına karşılık verdiğini" belirtti.
Hizbullah 2 Mart'ın ilk saatlerine Lübnan'dan İsrail'e füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediğini doğruladı.
Grup, yaptığı yazılı açıklamada İsrail'e saldırıların İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in öldürülmesine misilleme olduğunu söyledi.
İsrail ordusu Hizbullah'a "saldırı operasyonunun" birkaç gün süreceğini vurguladı.
Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir "Hizbullah'a karşı bir saldırı operasyonu başlattık. Artık sadece savunmada değiliz, saldırıya geçiyoruz" dedi.
İsrail İran'a yönelik operasyona "Aslan Kükremesi" adını verdi.
İsrail ordusuna göre Hizbullah'ın fırlattığı füzeler İsrail topraklarındaki açık alanlara düştü.
Bölgeyi terk etmeye çalışan çok sayıda kişi gece saatlerinde yoğun trafik kuyrukları oluşturdu.
İsrail ordusu Lübnan'daki 50 köyde ve kasabada tahliye emri yayımladı.
İsrail ordusu Beyrut'ta üst düzey bir Hizbullah üyesinin vurulduğunu bildirirken Savunma Bakanı İsrael Katz, Hizbullah Lideri Naim Kasım'ın "üzerinde hedef bulunan" biri olduğunu söyledi.
İsrail daha sonra öldürülen hedefin Hizbullah'ın istihbarat servisinin başkanı Hüseyim Mukallid olduğunu bildirdi.
Lübnan kabinesi, Hizbullah'ın silahlı faaliyetini yasakladı
Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ülkesinin güneyinden yapılan saldırılara karşı uyarıda bulundu.
"Arkasında hangi taraf olursa olsun, Lübnan'ın güneyinden füze fırlatılması sorumsuz ve şüpheli bir eylemdir; Lübnan'ın güvenliğini tehlikeye atıyor ve İsrail'e saldırılarına devam etmesi için bahaneler sağlıyor" dedi.
Ardından Lübnan kabinesi, Hizbullah'ın askeri kanadı ve güvenlik operasyonlarını yasakladı ve hareketi sadece siyasi faaliyetlerle kısıtladı.
Hem Cumhurbaşkanı Josep Aoun hem de Başbakan Nawaf Salam, Hizbullah'ın saldırısını Lübnan egemenliğini ihlal olarak tanımladı.
Kararın uygulamada nasıl yankılanacağı ise net değil.
Çin Dışişleri Bakanı'ndan İran'a destek mesajı
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile görüşmesinde Tahran'a destek mesajı verdi.
Çin devlet televizyonu CCTV’nin aktardığına göre Wang Yi, “Pekin, Çin ve İran arasındaki kadim arkadaşlığa değer vermekte, İran’ı kendi egemenliğini, güvenliğini, toprak bütünlüğünü ve ulusal itibarını korumasında desteklemekte, ayrıca İran’a meşru haklarını ve çıkarlarını koruması için destek olmaktadır” dedi.
Çin Dışişleri Bakanı, ABD ve İsrail’e seslenerek askeri operasyonları derhal durdurmaları, bölgede gerginliği daha fazla arttırmaktan kaçınmaları ve çatışmaların tüm ortadoğuya yayılmasını engellemeleri için çağrı yaptı.
Rutte: Avrupa ABD'nin saldırılarına 'tam destek veriyor'
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa'nın ABD'nin İran'a yönelik saldırılarına "tam destek verdiğini" söyledi.
BBC yayına katılan Genel Sekreter İran'ın Avrupa, İsrail ve çevresindeki bölge için bir "tehdit" olduğunu savundu.
Rutte, saldırıları önceden bilip bilmediği sorulduğunda bu detayları kamuoyu önünde anlatamayacağını ancak ABD'li yetkililerle çok sayıda görüşme yaptığını ve Washington ile NATO'nun "yakından koordine olduğunu" belirtti.
Rutte, NATO güçlerinin saldırılarda yer alıp almadığı sorusuna ise "Hayır, bu net bir şekilde Amerikalılar ve İsrailliler'in önderliğini yaptığı bir müdahale" dedi.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırılarda başkent Tahran'daki kilit noktaların yanı sıra ülke genelinde çeşitli şehirler hedef alındı.
ABD ve İsrail'in Tahran'daki saldırılarını gösteren harita
ABD ve İsrail'in 2 Mart'taki saldırılarını gösteren harita
