ABD'nin Minnesota eyaletinde bir sivil, sokakta kendisini durdurarak üstünü aramak isteyen ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ekiplerince vurularak öldürüldü. Olay anına ait görüntülerin medyada hızla yayılmasıyla, Minnesota'da bu ay ikinci kez bir sivili öldüren ICE'a tepkiler çığ gibi büyüdü. ABD'liler, 1 ay içinde işlenen ikinci ICE cinayetini protesto etmek için sokaklara çıktı.
Yerel yetkililer, öldürülen kişinin Minneapolis'te yaşayan ve hemşire olarak çalışan 37 yaşındaki Alex Pretti olduğunu belirtti.
Federal göçmenlik görevlileri ve Pretti arasında, silahlı saldırıdan önce yaşanan arbedeyi gösteren videolar ortaya çıktı.
İç Güvenlik Bakanlığı, Pretti'nin silah taşıdığını ve görevlilerin silahı alma girişimlerine direnmesi üzerine, üzerine görevlilerin nefsi müdafaa amacıyla ateş açtığını savundu.
Görgü tanıkları, yerel yetkililer ve kurbanın ailesi, elinde silah değil telefon olduğunu belirterek bu açıklamayı reddetti. Aile, yönetimin yaşananlar hakkında "iğrenç yalanlar" yaydığını iddia etti ve "Lütfen oğlumuz hakkında gerçeği ortaya çıkarın," diye eklediler.
Renee Nicole Good'un bir ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ajanı tarafından öldürülmesinden iki hafta sonra yaşanan bu olay, protestoların yoğunlaşmasına ve eyalet yetkililerinin federal ajanların şehri terk etmesi yönünde çağrıları beraberinde getirdi.
Olayla ilgili bilinenler şöyle:
Silahlı saldırıdan önceki anlarda neler oldu?
Olay, Cumartesi sabahı yerel saatle 09:05'te (TSİ 18:05) Minneapolis'in güneyinde, Nicollet Bulvarı ve 26. Cadde yakınlarında meydana geldi.
ICE yetkilisi Greg Bovino, ajanların "hedefli" bir göçmenlik uygulama operasyonu yürütürken Pretti'nin ajanlara "9 mm yarı otomatik" bir tabanca ile yaklaştığını iddia etti.
Bovino, Pretti'nin silahı çekip çekmediğini belirtmedi ama ajanların zanlıyı silahsızlandırmaya çalıştığını ve Pretti'nin "şiddetli bir şekilde direndiğini" söyledi.
Bovino, daha sonra bir ICE ajanının "savunma amaçlı ateş açtığını" belirtti.
Olaydan önceki anlara ait videolarda Pretti'nin sokakta cep telefonuyla polis memurlarını filme aldığı görülüyor. Arka planda ise çevredeki kişilerin ıslık ve bağırışları duyuluyor.
Bir açıdan bakıldığında, bir ajan bir kadını itiyor gibi görünüyor. Kamera Pretti'ye döndüğünde, ajanın kadının omzuna kolunu atmış olduğu görülüyor. Ardından ajan ikinci bir kadını geri itiyor. Aynı anda Pretti de kolunu uzatıp kadınla ajan arasına giriyor.
Ardından görevli, gözlerine bir madde püskürtüyor. Pretti yüzünü çeviriyor ve açık bir elini havaya kaldırıyor. Diğer elinde ise bir telefon tutuyor gibi görünüyor. Silah görünmüyor.
ICE ajanları Pretti'nin olayı filme aldığı ve itilen bir kadına yardım etmek için araya girdiği sırada biber gazı sıktılar.
Ardından 7 kişi etrafını sardı, onu dizlerinin üzerine çöktürdü ve sonunda onu vurdular.
Farklı bir açıdan çekilmiş başka bir videoda, ajanlardan birinin Pretti'yi kolundan tuttuğu, ardından daha fazla ajanın olaya dahil olduğu görülüyor. Pretti yere yatırılıyor ve en az altı ajan üzerine çıkıyor. Bir ajanın kafasına vurduğu da videoda görülüyor.
Olay yerine elleri boş bir şekilde yaklaşan bir başka polis memuru, elinde silah gibi görünen bir şeyle geri çekiliyor. Bir araca doğru uzaklaşırken, bir saniye sonra yanında duran başka bir polis memuru ateş açıyor.
Ajanlar yerde yatan adamdan geri çekilirken ateş açmaya devam ediyorlar. Toplam 10 el silah sesi duyuluyor.
OLAY ANINA AİT GÖRÜNTÜLER NE GÖSTERİYOR?
Associated Press (AP) tarafından elde edilen bir görgü tanığının kayda aldığı videoda, protestocuların Nicollet Caddesi'nde federal görevlilere ıslık çaldıkları ve bağırdıkları duyuldu. Videoda bir polis memurunun bir kişiyi ittiği, bu kişinin daha sonra kahverengi ceketli ve siyah şapkalı bir adama sarıldığı görüldü.
Aynı polis memurunun adamın göğsüne bir darbe indirdiği ve sarılan iki kişinin dengelerini kaybettiği de kayda yansıdı. Kısa süre sonra en az 7 polis memurunun Pretti'yi çevrelediği, bir memurun sırtına bastığı, bir diğerinin ise elindeki bidonla göğsüne vurduğu görüldü. Bidonlu polis memuru, adamın başının yakınına birkaç kez daha vurdu.
Videoda, silah sesinin duyulmasının ardından birkaç polis memuru geri çekildi. Pretti'ye birkaç el daha ateş eden polis memurları geri çekildikten sonra Pretti'nin sokakta hareketsiz yattığı görüldü. Pretti vurulduğu sırada bir ICE ajanının alkış tuttuğu fark edildi.
Tanıkların kayda aldığı videoların hiçbirinde Pretti'nin elinde silah tuttuğuna dair bir görüntü bulunmuyor.
Silah hakkında neler biliyoruz?
İç Güvenlik Bakanlığı, sosyal medyada vurulan adama ait olduğunu söyledikleri bir ateşli silahın fotoğrafını paylaştı.
Olaydan sonra, İç Güvenlik Bakanlığı, sosyal medyada Pretti'ye ait olduğunu iddia ettikleri bir ateşli silahın fotoğrafını paylaştı. Bakanlık ayrıca, Pretti'nin iki şarjör mermisi olduğunu ve kimlik belgesi bulunmadığını savundu.
Bovino gazetecilere bunun "bir bireyin azami zarar vermek ve kolluk kuvvetlerine karşı katliam yapmak istediği bir durum gibi göründüğünü" söyledi. Daha fazla kanıt ise sunmadı.
Minneapolis Emniyet Müdürü Brian O'Hara, düzenlediği basın toplantısında Pretti'nin yasal yollardan silah sahibi olduğuna ve taşıma ruhsatına bulunduğuna inanıldığını söyledi. Polisin bildiği kadarıyla, Pretti'nin kolluk kuvvetleriyle daha önceki tek teması park cezalarıydı.
Emniyet müdürü ayrıca İç Güvenlik Bakanlığı'nın ekibine olayla ilgili "herhangi bir somut ayrıntı" vermediğini söyledi.
Daha sonra İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem'den Pretti'nin silah çekip çekmediği konusunda açıklama yapması istendi.
Noem "Bazı kişiler kolluk kuvvetlerinin operasyonunu engellemek için ortaya çıktılar ve memurlarımıza saldırdılar" dedi.
"Eğitimlerine uygun şekilde karşılık verdiler ve memurun ve çevredeki halkın hayatını korumak için harekete geçtiler. Ayrıca, elinde pankart yerine silah ve mühimmatla gelen herhangi bir barışçıl protestocu tanımıyorum."
Minnesota Valisi Tim Walz ise "Şükürler olsun, şükürler olsun, elimizde video var çünkü İç Güvenlik Bakanlığı'na göre bu yedi kahraman, bir taburun saldırısına karşı koymuşlar. Bu saçmalık. Bu tamamen saçmalık ve yalan" dedi.
Ülke genelinde New York, Washington ve Los Angeles gibi büyük şehirlerde de eylemler patlak verdi. Minneapolis'teki olay yerinde, Pretti için hazırlanan anma ekinliğinde yüzlerce kişi sessizce yas tuttu. "Alex Pretti için adalet" yazılı pankartlar taşıyan göstericiler, Pretti ve 7 Ocak'ta öldürülen Renee Good'un isimlerini haykırdı.
DEMOKRATLAR'DAN SERT TEPKİ
Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Alexandria Ocasio-Cortez, federal göçmenlik yetkililerinin Minnesota'dan ayrılması çağrısında bulundu.
Ocasio-Cortez, sosyal medyadan yaptığı paylaşımda, "ABD'lileri tiranlıktan koruma sorumluluğumuz var" diyerek, Demokratları ICE'ın bütçesine ilişkin oturumda hayır oyu vermeye davet etti.
Demokratların Senato Lideri Chuck Schumer da benzer bir tutum sergiledi. Schumer, ICE'ı denetleyen İç Güvenlik Bakanlığı'nı finanse eden harcama paketine Demokratların destek vermeyeceğini açıkladı. Bu açıklamayla, 30 Ocak'ta fonlarının tükenmesi riskiyle karşı karşıya olan hükümetin kısmi kapanmaya gitme ihtimali arttı.
PRETTİ'NİN AİLESİ ADALET TALEP ETTİ
Alex Pretti'nin ailesi cumartesi akşamı yayımladıkları açıklamada, "kalplerinin kırık ama aynı zamanda çok öfkeli olduklarını" ifade etti. Aile, Pretti'nin hemşirelik mesleği aracılığıyla dünyada fark yaratmak isteyen iyi kalpli bir insan olduğunu vurguladı.
Olay yerinde çatışan protestocular ve ICE ajanları.
Alex Pretti'nin anne ve babası Michael ve Susan, oğullarının federal göçmenlik görevlileri tarafından vurularak öldürülmesinin ardından "gerçeğin" ortaya çıkarılması çağrısında bulundu.
ABD'deki çeşitli haber kaynaklarına göre, aile tarafından yapılan açıklamada, "Kalplerimiz kırık ama aynı zamanda çok öfkeliyiz" denildi.
"Yönetimin oğlumuz hakkında uydurduğu iğrenç yalanlar tiksindirici."
Videolarda Pretti'nin federal ajanlar tarafından yere yatırıldığı sırada elinde silah bulunmadığı görüldüğü belirtildi. Bunun yerine, bir eliyle telefonunu tutarken diğer eliyle biber gazı sıkılan bir kadını koruduğu ifade edildi.
"Alex, ailesine ve arkadaşlarına derinden önem veren, aynı zamanda Minneapolis VA hastanesinde yoğun bakım hemşiresi olarak baktığı Amerikalı gazilere de çok düşkün, iyi kalpli bir insandı."
"Alex bu dünyada bir fark yaratmak istiyordu. Ne yazık ki, etkisini görecek kadar aramızda olmayacak."
"Lütfen oğlumuz hakkında gerçeği ortaya çıkarın. O iyi bir insandı."
DEMOKRATLARDAN BÜTÇEYE OY YOK
Olayın ardından ABD Başkanı Donald Trump da ICE'ı savunurken Pretti'nin dolu bir silahla orada olduğunu öne sürdü. “Bırakın ICE vatanseverleri işlerini yapsın” ifadelerini kullanan Trump'a Demokrat Parti kanadından tepki var.
ABD Senatosu'ndaki Demokratlar, Trump hükümetinin bütçe oylamasına karşı çıkacaklarını belirtti. Bu hafta içinde federal hükümeti finansa edecek bir bütçe yasa tasarısı üzerine oylama yapılması planlanıyor. Ancak Demokrat Parti mensubu ABD Kongresi üyeleri Preti'nin öldürülmesine tepki göstererek "bütçenin geçmesi için oy vermeyebiliriz" mesajı verdi. Demokratlar, ICE fonlarının devamına ilişkin yasa tasarısını, kurumun işleyiş biçiminde değişiklikler yapılmadan oylayamayacaklarını söylediler.
Trump'ın bütçesinin geçmesi için Demokratların da oyu gerekiyor ve eğer Demokratlar bütçenin geçmesine karşı çıkarsa bu hafta içindeki oylamanın ardından ABD hükümetinde “kapanma” olabilir.
HÜKÜMET KAPANMASI NE DEMEK?
ABD’de hükümet, bütçe onaylanmadığında veya geçici finansman sağlanamadığında bütçe sağlanana kadar kapanıyor. Hükümet kapanması durumunda maaşlar ödenemeyeceği için birçok devlet kurumu geçici olarak faaliyetlerini durduruyor veya küçülmeye gidiyor, çünkü hükümetin yasal olarak para harcama yetkisi ortadan kalkıyor.
ICE'IN ÜÇÜNCÜ VAKASI
Alex Pretti'nin Amerikan Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ekiplerince öldürülmesi son 1 ay içinde Minneapolis'te çıkan 3. olay. Renee Good'u ve Alex Pretti'yi ateş ederek öldüren ICE, Pretti'den önce de protestolar sırasında gözaltına alınmaya çalışılan Julio Cesar Sosa-Celis'i de bacağından vurmuştu.
