Yapay zekanın (AI) vaatleri tüketicilere pahalıya mal olabilir. Depolama birimlerine yönelik aşırı ısınan talep, akıllı telefonları ve bilgisayarları Almanya'da da giderek daha pahalı hale getiriyor.
Almanya Elektrik ve Dijital Sanayi Birliği'nin (ZVEI) Yönetim Kurulu Başkanı Wolfgang Weber, DW'ye yaptığı açıklamada, "yapay zeka patlaması ve buna eşlik eden altyapı ve veri merkezi yatırımları, bellek çipi pazarında hissedilir etkiler gösteriyor," dedi.
Weber, Dünya Yarı İletken Ticareti İstatistikleri Enstitüsü'nün (World Semiconductor Trade Statistics/WSTS) analizleri, geçen yıl bu çiplerde yüzde 50'lik bir fiyat artışı olduğunu gösteriyor," diye konuştu. Bunun yalnızca daha uzun teslim süreleri değil, aynı zamanda elektronik ve dijital cihazlarda artan fiyatlar anlamına geldiğini belirtti.
Weber şu hatırlatmayı da yaptı: "Bu tür kilit teknolojilerde yaşanan daralmalar ekonomimiz için büyük bir sorun. Sadece 2021 ile 2023 arasındaki çip kıtlığı Almanya'da 102 milyar eurodan fazla zarara yol açtı."
Yarı iletken pazarında patlama
WSTS'nin son verileri sektörün hızlı büyümesini ortaya koyuyor. Buna göre küresel yarı iletken pazarı, 2025'in ilk yarısında 346 milyar dolar (293 milyar euro) değerine ulaştı. Bu, bir önceki yıla göre yüzde 18,9'luk bir artış anlamına geliyor.
WSTS, 2025 yılı için toplamda yüzde 22'lik bir büyüme ile 772 milyar dolar (655 milyar euro) seviyesine ulaşılacağını öngörüyor. 2026'da ise yüzde 25'ten fazla artışla 975 milyar dolar (827 milyar euro) seviyesine çıkılması bekleniyor.
Akıllı telefon fiyatlarının ne ölçüde artabileceğini ise pazar araştırma şirketi IDC (International Data Corporation/Uluslararası Veri Kurumu) tarafından hazırlanan bir çalışma inceledi.
Çalışmada, "Ilımlı bir senaryoda akıllı telefonların ortalama satış fiyatları yüzde üç ila beş arasında artabilir. Kötümser bir senaryoda ise artış yüzde sekize kadar çıkabilir," denildi.
Uzmanların vardığı sonuç şu: "Ucuz ve bol miktarda bulunan bellek ve depolama ortamları dönemi sona eriyor. 2026, teknolojinin talep artışı nedeniyle değil, tedarik darboğazları nedeniyle pahalanacağı bir yıl olacak."
Samsung: Akıllı telefonlar pahalanacak
Samsung Electronics Başkanı Won-Jin Lee, Ocak ayı sonunda ekonomi ajansı Bloomberg'e yaptığı açıklamada fiyat artışlarını duyurmuştu:
"Fiyatlar şu anda günlük olarak artıyor. Elbette bu yükü, tüketicilere yansıtmak istemiyoruz. Ancak ürünlerimiz için fiyatları yeniden belirlemeyi ciddi biçimde değerlendirmek zorunda kalacağımız bir noktaya geleceğiz."
Apple ise olası fiyat artışları konusunda şimdiye kadar kamuoyuna bir açıklama yapmadı. Yatırım bankası Morgan Stanley'in 2026 öngörüsüne göre şirket, temel model fiyatlarını yüksek seviyede sabit tutacak, ancak daha yüksek depolama kapasiteleri için ek ücret talep edebilir.
Daha fazla depolama, daha fazla maliyet
Son beş yılda akıllı telefon üretiminde kullanılan bellek çiplerinin miktarı ve maliyeti belirgin şekilde arttı. Sektör verilerine göre, 2020 yılında iPhone 12 Pro Max gibi bir cihazda bellek, bileşen maliyetlerinin yaklaşık yüzde sekizini oluşturuyordu.
Eylül 2025 itibarıyla bu oran iPhone 17 Pro Max'te yaklaşık yüzde ona yükseldi. Danışmanlık şirketi Counterpoint Research analistlerine göre, bellek çiplerindeki fiyat artışlarının sürmesi halinde bu oran yüzde 20'ye kadar çıkabilir.
Alman pazarında durgunluk
Dijital sektör birliği Bitkom, mevcut çip darboğazları nedeniyle Alman pazarında bir miktar durgunluk, hatta hafif bir gerileme bekliyor. Birliğin Pazarlar ve Teknolojiler Bölüm Başkanı Sebastian Klöß, DW'ye yaptığı açıklamada, "Almanya'da tüketici talebi şu anda genel olarak zayıf," dedi.
Sektörün cirosu ise yine de istikrarlı, ancak zayıf bir büyüme göstermeye devam ediyor. Bunun nedeni cihaz fiyatlarının sürekli artması. Bitkom'un bir araştırmasına göre Almanya'da yeni bir akıllı telefonun ortalama fiyatı 2024'te 591 euro iken geçen yıl 605 euroya yükseldi.
Yenilenmiş akıllı telefonlara talep artıyor
Yeni cihazlara yönelik talep zayıflarken, ikinci el akıllı telefon pazarı güçlü bir büyüme kaydediyor. Pazar araştırma şirketi NIQ, tüketici elektroniğini destekleme kuruluşu GFU ve IFA Management'ın ortak analizine göre, yenilenmiş akıllı telefonların AB'deki pazar payı temmuz ayında yüzde dokuza ulaştı. Ocak 2025'te bu oran yüzde beşti.
Analizde şu tespite yer verildi: "Bazı pazarlarda yenilenmiş modeller, 600 euronun altındaki segmentte online satışların yüzde 40'ından fazlasını oluşturuyor. Yenilenmiş cihazlar, artık niş bir ürün olmaktan çıkıp pazarda kalıcı bir konuma doğru ilerliyor."
