ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze için önerdiği Barış Kurulu'nun imzaları Davos'ta atıldı.
Törene Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan katıldı ve Barış Kurulu anlaşmasını imzaladı.
TÜRKİYE'Yİ TEMSİLEN HAKAN FİDAN İMZA ATTI
Trump'ın kurula davet ettiği Erdoğan, dün yaptığı grup toplantısının ardından kendisinin yerine Hakan Fidan'ın gideceğini söylemişti. Davos'a imza için giden Fidan da Trump'ın yanına oturarak Gazze Barış Bildirgesini imzaladı.
Trump, törende yaptığı konuşmada "neredeyse herkesin" Barış Kurulu'na katılmak istediğini öne sürdü.
Törene Avrupa Birliği'nden yalnızca Macaristan katıldı. ABD'nin müttefiklerinden İngiltere de ilk etapta kurula dahil olmayacağını açıkladı.
Trump "dünyanın en büyük liderlerinin" bu kurul bünyesinde toplandığını söyledi.
Kurulun faaliyetlerine de deyinen ABD başkanı "Bence Gazze'de başarılı olduktan sonra başka alanlara da yayılabiliriz" dedi.
"Kurul tamamen toplandıktan sonra istediğimiz neredeyse her şeyi yapabiliriz" diyen Trump, bu yapının faaliyetlerini Birlemiş Milletler ile birlikte yürüteceğini vurguladı.
Ayrıca "Barış Kurulu ve BM'nin birleşmesi dünya için çok özel bir şey olabilir" diye konuştu.
Trump'ın önerisi başlangıçta kurulun Gazze'deki savaşı sona erdirmeye ve yeniden yapılanmayı denetlemeye odaklanmasını hedefliyordu.
Ancak önerilen tüzükte Filistin topraklarından bahsedilmiyor ve kurulun BM'nin işlevlerini devralma izlenimi veren ifadeler olduğu görülüyor.
Barış Kurulu'na BM'nin uluslararası hukukla tanımlanan yetki alanına girdiği eleştirisi getiriliyor.
Barış Kurulu nedir?
Donald Trump'ın liderlik edeceği Barış Kurulu, ABD Başkanı'nın Gazze savaşını bitirmek için önerdiği 20 maddelik barış planının uygulanmasından sorumlu olacak.
Barış Kurulu liderlerden oluşacak.
Kurulun kararlarının Gazze'de uygulanmasına dair gündelik işleyişten Bulgar politikacı ve Birleşmiş Milletler (BM) Barış Süreci Özel Koordinatörü Nickolay Mladenov sorumlu olacak.
Aralarında Bloomberg'in de olduğu basın kuruluşları tarafından detayları paylaşılan bir taslağa göre Barış Kurulu'na kalıcı üye olarak katılmak isteyen liderlerin 1 milyar dolar (yaklaşık 44 milyar lira) katkıda bulunması gerekiyor.
Ancak bu konuda resmi bir açıklama yapılmadı.
Kurula katılacak ülkelere bu yönde bir talep gidip gitmediği de netlik kazanmadı.
Barış Kurulu'na kimler katılıyor?
Barış Kurulu törenine katılan ve anlaşmaya imza atan kurucu üyeler arasında Türkiye, Azerbaycan, Ermenistan, Bulgaristan, Macaristan, Endonezya, Kazakistan, Özbekistan, Moğolistan, Ürdün, Kosova, Pakistan, Paraguay, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) yer alıyor.
Reuters haber ajansına konuşan ABD'li bir yetkili, kurula davet edilen yaklaşık 50 dünya liderinden yaklaşık 35'inin katılma taahhüdü verdiğini söyledi.
Şimdiye kadar Trump'ın teklifini kabul ettiğini duyuran dünya liderleri şunlar:
- Binyamin Netanyahu - İsrail Başbakanı
- Abdülfettah es-Sisi - Mısır Cumhurbaşkanı
- İlham Aliyev - Azerbaycan Cumhurbaşkanı
- Nikol Paşinyan - Ermenistan Başbakanı
- Viktor Orban - Macaristan Başbakanı
- Aleksandr Lukaşenko - Belarus Devlet Başkanı
- 6. Muhammed - Fas Kralı
- Muhammed bin Zayid El Nahyan - BAE Devlet Başkanı
- Prabowo Subianto - Endonezya Cumhurbaşkanı
- To Lam - Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri
- Kasım Cömert Tokayev - Kazakistan Cumhurbaşkanı
- Şevket Mirziyoyev - Özbekistan Cumhurbaşkanı
- Javier Milei - Arjantin Devlet Başkanı
Barış Kurulu'na katılmayanlar kimler?
Slovenya Başbakanı Robert Golob, "uluslararası düzene tehlikeli şekilde müdahale ettiği" gerekçesiyle Trump'ın daveti reddettiğini söyledi.
İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in katılımından dolayı çekinceleri olduğunu ve Londra'nın anlaşmaya şimdilik imza atmayacağını açıkladı.
Trump, Rusya'nın da davetini kabul ettiğini söyledi. Ancak Moskova davetin halen değerlendirildiğini kaydetti.
Vatikan'dan da davetin değerlendirildiği açıklaması geldi.
Türkiye nasıl temsil edilecek?
Liderlerden oluşan Barış Kurulu için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a davet gitti.
21 Ocak'ta TBMM'de gazetecilerin kurula katılım ile ilgili sorusunu yanıtlayan Erdoğan, "Hakan Bey katılacak" ifadelerini kullandı.
Davos'taki törende Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı Fidan temsil etti.
21 Ocak'ta Türkiye, Mısır, Ürdün, Endonezya, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile ortak bir açıklamayla Barış Kurulu'na katılacağını duyurdu.
Bundan sonraki toplantılara Cumhurbaşkanı Erdoğan mı yoksa Fidan'ın mı katılacağı netlik kazanmadı.
Barış Kurulu nasıl çalışacak?
Beyaz Saray tarafından 16 Ocak'ta yapılan yazılı açıklamaya göre liderler seviyesinde temsiliyetin olduğu Barış Kurulu'nun altında üst düzey diplomat, yönetici ve bürokratlardan oluşan "Yürütme Kurulu" ve "Gazze Yürütme Kurulu" adlı iki farklı yapı olacak.
Bu iki alt kurul, Gazze konusunda farklı alanlara odaklanacak.
Yürütme Kurulu nedir?
Kaynak,Reuters/Getty Images/EPA
Fotoğraf altı yazısı,Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga (sol), Trump'ın damadı Jared Kushner (orta) ve Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff (sağ) Barış Kurulu bünyesindeki Yürütme Kurulu'nda görev alacak isimlerden.
Yürütme Kurulu, Barış Kurulu'nun vizyonunu oluşturmaktan sorumlu olacak.
Yürütme Kurulu'nda yer alacak isimler şunlar:
- Tony Blair - Eski İngiltere Başbakanı
- Marco Rubio - ABD Dışişleri Bakanı
- Steve Witkoff - Trump'ın Ortadoğu temsilcisi
- Jared Kushner - Trump'ın damadı ve danışmanı
- Marc Rowan - ABD'li milyarder
- Robert Gabriel - ABD ulusal güvenlik danışmanı
- Ajay Banga - Dünya Bankası Başkanı
Beyaz Saray'a göre bu kurulun her üyesi, Gazze'nin "istikrarı ve uzun vadeli başarısı" için hayati öneme sahip bir portfolyonun hayata geçirilmesinden sorumlu olacak.
Kurulun sorumlulukları arasında Gazze'nin yönetimi, kapasite inşası, bölgesel ilişkiler, yeniden inşa, yatırım fırsatları, büyük ölçekli fonlama ve sermaye hareketliliği gibi başlıklar yer alıyor.
Gazze Yürütme Kurulu nedir?
Barış Kurulu bünyesinde çalışacak diğer yapı olan "Gazze Yürütme Kurulu" ise Gazze Yüksek Temsilcisi Mladenov'un ofisini ve Gazze'deki geçici teknokrat yönetimini destekleyecek.
Beyaz Saray, Gazze'de "Barış, istikrar ve refahın ilerletilmesi" için çalışacak bu kurulda aşağıdaki isimlerin yer alacağını açıkladı:
- Hakan Fidan - Türkiye Dışişleri Bakanı
- Steve Witkoff - Trump'ın Ortadoğu temsilcisi
- Jared Kushner - Trump'ın damadı ve danışmanı
- Tony Blair - Eski İngiltere Başbakanı
- Ali al-Thawadi - Katarlı diplomat
- General Hassan Rashad - Mısır istihbarat teşkilatı direktörü
- Marc Rowan - ABD'li milyarder
- Reem Al-Hashimy - Birleşik Arap Emirlikleri bakanı
- Nickolay Mladenov - Bulgar diplomat
- Sigrid Kaag - BM Gazze insani yardım koordinatörü
- Yakir Gabay - İsrailli milyarder iş insanı
Beyaz Saray'ın Barış Kurulu ile ilgili açıklamasında ayrıca Gazze'de "barışı muhafaza etmek ve dayanklı terörsüz bir ortam" tesis etmek için kurulan "Uluslararası İstikrar Gücü"nün (ISF) komutanlığını ABD'li Tümgeneral Jasper Jeffers'ın üstleneceği duyuruldu.
Bu görev gücünün sorumlulukları arasında "güvenlik operasyonları, kapsamlı askerden arındırmaya destek ve insani yardım ve yeniden inşa malzemelerinin güvenli sevkiyatı" gibi maddeler yer alıyor.
KAYNAK: BBC Türkçe
