Suriye'de Şam yönetimi ve terör örgütü PKK/SDG arasında varılan kapsamlı entegrasyon anlaşması bugün yürürlüğe girdi. Anlaşmaya göre terör örgütü unsurları ön hatlardan çekilecek, hükümet güçleri Haseke ve Kamışlı'nın merkezlerine konuşlandırılacak.
ENTEGRASYON SÜRECİ BAŞLIYOR
Entegrasyon anlaşmasına göre askeri güçler cephe hatlarından çekilecek. Suriye ordusu, Haseke ve Kamışlı’nın merkezlerine konuşlandırılacak, yerel güvenlik güçleri birleştirilecek.
Suriye Savuma Bakanlığı tarafından Haseke'de bir tümen oluşturulacak, terör örgütü YPG unsurları için burada üç tugay kurulacak. Yine Ayn-el Arab'daki SDG güçleri, Halep'teki tümen çatısı altında yer alan bir tugay olarak Suriye ordusuna entegre edilecek.
SDG’ye bağlı güçlerin Suriyeİçişleri Bakanlığı bünyesinde entegrasyon süreci de başlayacak. Bunun yanında YPG işgali altındaki özerk yönetim kurumları da Suriye devlet kurumlarıyla birleştirilecek. Burada çalışanların iş haklarının korunacağı belirtiliyor.
Kürtçe yayın yapan Hawar haber ajansı, geçiş yönetimine bağlı güçlerin 2 Şubat'ta Haseke ve Kobani şehirleri içindeki "belirlenmiş noktalara" konuşlanmasının planlandığını bildirdi.
Ajans ayrıca, iç güvenlik güçlerine bağlı heyetlerin 1 Şubat'ta Kobani ve Haseke'yziyaret ederek yerel güçlerle görüştüğünü de ekledi.
Şam yönetimine bağlı güvenlik güçlerine ait araçlar, 30 Ocak'ta varılan anlaşmanın ardından Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke kentine giriş yapıyor. 2 Şubat 2026.
PETROL SAHALARI VE HAVAALANLARI ŞAM YÖNETİMİNE
Bir diğer öneml entegrasyon konusu ise bölgedeki petrol sahaları. Bu petrol sahalarının Suriye Enerji Bakanlığı'na devredileceği, Kamışlı Havalimanı'nın da Sivil Havacılık Kurumu'na devrolunacağı belirtiliyor. Anlaşma kapsamında Suriye'de SDG kontrolünde kalan tek sınır kapısının Semalka olacağı kaydedildi.
Çatışmalar sırasında yerlerinden edilen Kürtlerin de bölgeye dönüşlerinin güvence altında olacağı ifade edildi.
Entegrasyon çerçevesinde SDG'nin Haseke'ye vali olarak Nureddin Ahmet İssa'yı önerdiği ve Şam yönetiminin de bu öneriyi kabul ettiği iddia edildi.
HASEKE VE KAMIŞLI'DA SOKAĞA ÇIKMA YASAĞI
Öte yandan gerginlik tamamen geçmiş değil. Terör örgütü YPG/SDG'nin, işgal ettiği Haseke ve Kamışlı’da sokağa çıkma yasağı getirdiği öne sürüldü.
Terör örgütü unsurları sosyal medya platformu Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye güçlerinin konuşlanması beklenen Haseke kenti ve Kamışlı ilçesine ilişkin sokağa çıkma yasağı konduğu belirtildi.
Buna göre, Haseke'de 2 Şubat'ta, Kamışlı'da 3 Şubat'ta sabah 06.00'dan akşam 18.00'e kadar sokağa çıkma yasağı uygulanacak. Kararın, "bölge halkının güvenliği, istikrarı ve huzuru için alındığı, karşı çıkanlar hakkında işlem yapılacağı" öne sürüldü.
Enab Baladi haber sitesine göre, SDG'nin Haseke valiliği adayı Nureddin el-Ahmed, adaylığının Şam tarafından onaylandığını söyledi.
Ahmed'in önümüzdeki günlerde Şam'ı ziyaret etmesi bekleniyor.
Şam yönetimi tarafından atanan Haseke İç Güvenlik Başkanı Marwan el-Ali ise görevine başladı.
Anlaşmanın geleceğine dair bazı endişeler de dile getirildi.
Şam merkezli Enab Baladi internet sitesi, sonraki adımların "belirsiz" olduğunu yazdı.
Hükümet anlaşmanın bir ay içinde uygulanacağını söylerken, Enab Baladi'ye göre SDG uygulama için belirli bir son tarih olmadığını öne sürdü.
Anlaşmaya göre entegrasyon nasıl olacak?
30 Ocak'ta yapılan açıklamalara göre, entegrasyon kapsamında Kürt güçleri cephelerden çekilecek, hükümete bağlı birlikler Haseke ve Kamışlı merkezlerine konuşlandırılacak ve yerel güvenlik güçleri birleştirilecek.
Suriye Enformasyon Bakanı ve SDG'den gelen açıklamalara göre, SDG'ye bağlı üç tugaydan oluşan bir tümen kurulacak, Kobani (Ayn El Arab) güçleri ise Halep'e bağlı bir tugay olarak yapılandırılacak.
SANA'nın ifadelerini aktardığı kaynak, "SDG'nin askeri ve güvenlik entegrasyonunun tugaylar içinde bireysel bazda gerçekleştirileceğini" söyledi.
Anlaşma Suriye'nin kuzeydoğusundaki özerk yönetime bağlı kurumların Suriye devlet kurumlarına entegrasyonunu ve memurların kadroya alınmasını da kapsıyor.
Kürt halkının sivil ve eğitim haklarının sağlanması ve yerinden edilmiş kişilerin bölgelerine geri dönüşünün garanti altına alınması konusunda da anlaşıldı
SDG'nin açıklamasında, "Anlaşma, ilgili taraflar arasındaki işbirliğini güçlendirerek ve ülkenin yeniden inşası için çabaları birleştirerek Suriye topraklarını birleştirmeyi ve bölgeye tam entegrasyonu sağlamayı amaçlamaktadır" denildi.
SANA da hükümet kaynağının devletin "tüm sivil ve hükümet kurumlarını, geçiş noktaları ve sınır kapılarını devralacağını ve ülkenin hiçbir kısmını kontrolü dışında bırakmayacağını" söylediğini aktardı.
Tom Barrack: 'Bir dönüm noktası'
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İranlı mevkidaşı ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Suriye'deki entegrasyon mutabakatını Türkiye'nin yakından incelediğini söyledi.
"Suriye'nin toprak bütünlüğü ve birliğini hedef alan her çabanın karşısında kararlılıkla duruyoruz" dedi.
ABD'nin Suriye özel temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, X'ten yaptığı açıklamasında anlaşmayı, "Suriye'nin ulusal uzlaşma, birlik ve kalıcı istikrara doğru yolculuğunda derin ve tarihi bir dönüm noktası" olarak tanımladı.
Barrack anlaşma için, "Askeri, güvenlik ve idari yapıların birleşik devlet kurumlarına aşamalı olarak entegrasyonunu kolaylaştırırken, üst düzey SDG temsilcilerinin yüksek seviyelerde katkıda bulunma fırsatlarına sahip olmasını sağlayarak, Suriye'nin gücünün çeşitliliği kucaklamaktan ve tüm halklarının meşru özlemlerini ele almaktan kaynaklandığı ilkesini teyit etmektedir" dedi.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın Kürtlere yeni haklar veren 13 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ni de öven Barrack, şu ifadelere yer verdi:
"Bu önlemler, uzun süredir devam eden adaletsizlikleri düzeltiyor, Kürtlerin Suriye ulusu içindeki ayrılmaz yerini teyit ediyor ve güvenli, müreffeh ve kapsayıcı bir geleceğin şekillendirilmesinde tam katılımları için yollar açıyor."
Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Neçirvan Barzani, anlaşmayı "memnuniyetle karşıladığını ve desteklediğini" duyurdu.
Barzani, "Bunun, birleşik bir Suriye inşa etmenin, Kürt halkının ve tüm bileşenlerin haklarını gelecekteki anayasada korumanın ve Suriye ve bölgenin tamamı için istikrar sağlamanın bir yolu olmasını umuyoruz" dedi.
DEM Parti: 'Memnuniyet verici'
DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan da konuyla ilgili ortak açıklamalarında, anlaşma sağlanmasını "memnuniyet verici" bulduklarını açıkladılar.
Yazılı açıklamada, "Anlaşmanın sağlanması için çaba gösteren ülkelere, kurumlara, şahsiyetlere, halklara teşekkür ediyoruz" denildi.
"Rojava'nın iradesi bizim için esastır. Bize düşen, aldıkları kararları desteklemektir" ifadeleri de yer aldı.
CHP Grup Başkanvekili Murat Emir anlaşmaya ilişkin X paylaşımında, "Komşumuz Suriye'nin toprak bütünlüğünün korunduğu, silahların sustuğu, tüm toplumsal kesimlerin ve inançların eşitlik temelinde bir arada yaşadığı bir süreç, bizlerin de en büyük arzusudur" dedi.
Ne olmuştu?
Son haftalarda Suriye ordusu Fırat Nehri'nin batısında büyük bir operasyon başlatmış ve SDG'yi nehrin doğusuna çekilmeye zorlamıştı.
Ordu daha sonra da Suriye'de en büyük petrol ve doğal gaz sahalarının bulunduğu bölge olan Deyrizor'u ve IŞİD'in geçmişte "başkent" ilan ettiği sembolik ve stratejik bir şehir olan Rakka'yı ele geçirmişti.
Son gelişmeler sonrası Kürtlerin kontrolünde Türkiye sınırındaki Kobani ve Kamışlı ile ülkenin kuzeydoğusundaki Haseke kalmıştı.
