İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed Eslami, ülkeye yönelik tüm ambargoların kaldırılması durumunda, ellerindeki zenginleştirilmiş uranyumu %60 oranında seyreltmeyi düşünebileceklerini söyledi.
Yarı resmi ISNA haber ajansına göre Eslami gazetecilere yaptığı açıklamada zenginleştirilmiş uranyumun seyreltilmesi konusundaki soruya, "Sonuç olarak tüm bunlar, karşılığında tüm ambargoların kalkıp kalkmayacağına bağlı" yanıtını verdi.
Ancak Eslami'nin tüm ambargolara mı yoksa sadece ABD'nin uyguladığı ambargolara mı atıfta bulunduğu net değil.
Uranyumun nükleer enerji santrallerinin reaktörlerinde kullanılabilmesi için %2-3 oranında zenginleştirilmesi yetiyor.
Silahlarda kullanılan uranyumun ise en az %90 oranında zenginleştirilmiş olması gerekiyor.
Yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum, doğal uranyum veya seyreltilmiş uranyum ile karıştırılarak istenen orana getirilebiliyor.
İran ile ABD arasında sekiz ay aradan sonra, 6 Şubat'ta Umman'da yapılan ilk dolaylı müzakerelerin ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi görüşmeleri "iyi bir başlangıç" diye tanımlamıştı.
Arakçi ayrıca, müzakerelerin "tamamen nükleer meselesine" odaklandığını belirtmişti.
Donald Trump da görüşmelerin iyi geçtiğini ve iki tarafın yeniden biraraya geleceğini söylemişti.
Umman'ın başkenti Muskat'taki dolaylı müzakereler, ABD'nin bölgedeki askeri varlığını güçlendirdiği ve iki ülke arasında bir çatışma riskinin arttığı bir dönemde gerçekleşti.
Görüşmelerde Umman Dışişleri Bakanı Bedr Albusaidi arabuluculuk yaptı.
ABD ve İran arasındaki nükleer görüşmelerin son turu aslında geçen Haziran ayında yapılacaktı ama İsrail'in İran'a sürpriz saldırısı nedeniyle müzakere süreci çökmüştü.
Washington, Tahran'ın nükleer ve füze programını durdurmak istiyor.
İran ise nükleer faaliyetleri konusunda müzakereye hazır olduğunu ancak füze savunması konusunun tartışmaya açık olmadığını belirtiyor.
ABD'nin İran'ın nükleer programını sınırlamayı hedeflediği müzakereler için ABD Başkanı Donald Trump, "diplomatik çözüm bulunmazsa askeri müdahale olur" tehdidinde bulunmuştu.
ABD, geçen ay İran'da hükümet karşıtı protestolarda binlerce kişinin güvenlik güçlerince öldürülmesi ardından bölgedeki askeri varlığını artırmaya başlamıştı.
Kremlin 6 Şubat'ta yaptığı açıklamada, İran ile ABD arasındaki müzakerelerin sonuç vermesini ve gerilimin azalmasını umduğunu belirtti ve tüm tarafları bu süreçte itidal göstermeye çağırdı.
İran ile ABD arasında 6 Şubat Cuma günü Umman'da yapılan görüşmelerin yeri için ilk olarak Türkiye'nin adı geçmişti.
Hafta başında yapılan açıklamalarda görüşmenin Türkiye'de yapılma ihtimalinin yüksek olduğu belirtilmiş, ancak sonra İran tarafından, görüşmenin Umman'ın başkenti Muskat'ta yapılması talebi gelmişti. Beyaz Saray bu talebi kabul etti.
İran'ın ayrıca görüşmeleri gözlemci olarak müzakerelere katılacak bölge ülke temsilcilerinin katılımıyla değil, doğrudan ABD'yle yapmak istediği belirtilmişti.
Türkiye'den mesajlar
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Mısır ve Suudi Arabistan gezilerinin ardından 4 Şubat'ta yaptığı açıklamada "barışçıl diplomasi" çağrısı yaptı.
İran'a müdahaleye karşı olduklarını söyleyen cumhurbaşkanı, "meseleye sadece askeri pencereden bakmak bölgeyi felakete götürür" dedi.
İki ülke arasında "müzakere zeminini kuvvetlendirmek için çalışacaklarını" belirten Erdoğan sürecin "canlı olduğunu, kopmuş olmadığını", "zeminin diyaloga ve diplomasiye hala açık" olduğunu söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump 2 Şubat'ta yaptığı açıklamada anlaşma konusunda olumlu konuşmuş, ancak anlaşma olmazsa "İran'a kötü şeyler olabilir" diyerek yeniden gözdağı vermişti.
İranlı rejim yanlıları 1 Şubat günü İstanbul'daki ABD Başkonsolosluğu önünde ABD ve İsrail bayrakları yakmıştı.
ABD İran İHA'sını vurdu
ABD Ordusu Salı akşamı, Arap Denizi'nde seyreden uçak gemisi Abraham Lincoln'e "saldırgan bir şekilde" yaklaşan İran'a ait bir insansız hava aracının düşürüldüğünü duyurdu.
ABD Merkez Komutanlığı CENTCOM'dan yapılan açıklamada, insansız hava aracının belirsiz bir niyetle saldırgan bir şekilde uçak gemisine yaklaştığı savunuldu. Açıklamada olay sırasında uçak gemisinin İran kıyılarından yaklaşık bin kilometre uzakta seyrettiği kaydedildi.
Ayrıca İran İHA'sını vuran uçağın kendisini, uçak gemisini ve mürettebatı korumak için harekete geçtiği savunuldu.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, olayı doğrularken İran ile önümüzdeki günlerde yapılması planlanan görüşmelerin hâlâ gündemde olduğunu belirtti.
ABD Ordusu, vurulan İHA'nın fotoğrafta görülen Shahed 136 tipi bir araç olduğunu söylüyor.
Bu noktaya nasıl gelindi?
ABD Başkanı Donald Trump, Ocak ayında İran'da artan protestoların ardından "yardım yolda" demiş, sözleri ABD'nin bölgede askeri bir müdahalede bulunacağı yorumlarına sebep olmuştu.
Trump, ilerleyen günlerde "bir armadanın" yolda olduğunu söylemiş, ABD'ye ait Abraham Lincoln uçak gemisinin Orta Doğu'daki ABD Merkez Komutanlığı CENTCOM sorumluluk alanına konuşlandırıldığı açıklanmıştı.
Trump 28 Ocak'ta Tahran'ı nükleer programı konusunda müzakerelere geri dönmeye çağırdı.
ABD Başkanı, Haziran 2025'te üç İran nükleer tesisini hedef alan ABD saldırılarını hatırlatarak, yapılacak müdahalenin "çok daha kötü" olacağını söyledi.
İran Devrim Muhafızları'nın 1 Şubat günü Hürmüz Boğazı'nda bir deniz tatbikatı yapması bekleniyordu ancak bu tatbikatın yapılmayacağı bildirildi.
Yine 1 Şubat'ta İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi CNN'e yaptığı açıklamada, İran'ın ABD'ye müzakere ortağı olarak güvenini kaybettiğini, ancak bölgedeki dost ülkeler aracılığıyla yapılan görüşmelerin, Trump yönetimiyle "verimli" temasları kolaylaştırdığını belirtti.
İran Dışişleri Bakanı, ülkesinin nükleer programı konusunda Washington ile bir anlaşmaya varabileceklerine inandığını söyledi.
