İran'da artan hayat pahalılığına karşı 28 Aralık'ta başlayan protestoların beşinci gününde ülke çapında ufak kentlerden şiddet olayları ve can kaybı haberleri geliyor.
Sosyal medyada paylaşılan videolar en az üç kentte protestocularla güvenlik güçleri arasında çatışmaların yaşandığını gösteriyor.
Görüntülerde güvenlik güçlerinin kalabalığı dağıtmak için biber gazı kullandığı görülüyor. Silah sesleri de duyuluyor.
Güvenlik güçleri ile çatışmaların yaşandığı bölgelerde araçlar ateşe verildi.
Ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yönetimine son verilmesini isteyen sloganlar da atıldı.
Fars haber ajansı yetkililere dayandırdığı haberinde Lordegan kentinde iki kişinin öldüğünü duyurdu. Ölenlerin kim olduklarına değinilmedi.
İnsan hakları kuruluşu Hengaw ise ölenlerin eylemci olduğunu belirtti ve isimlerini Ahmed Celil ve Sajad Valamaneş olarak açıkladı.
Bular son protesto dalgasında teyit edilen ilk ölümler oldu.
Besic güçleri 1979 İran devriminden sonra kurulan İran Devrim Muhafızları'na bağlı gönüllü milislerden oluşan paramiliter bir güç.
Luristan eyaletinin vali yardımcısı Said Pourali, "Gösteriler sırasında Kuhdeşt şehrinde 13 polis yetkilisi ve bir Besic üyesi taş atılması sonucu yaralandı" açıklamasını yaptı.
Tahran'daki bir üniversitenin rektörlük binası önünde birkaç öğrencinin tutuklandığına dair görüntüler ve haberler de geliyor.
Ayrıca protestoları şehirlerin belirli yerleriyle sınırlayan bir yasa tasarısı üzerinde de çalışılıyor.
Başsavcıdan uyarı: 'Yasal, orantılı ve kararlı bir yanıt verilecek'
İran riyalinin serbest piyasada ABD doları karşısında rekor seviyede düşmesinin ardından 28 Aralık'ta Tahran'da esnafın başlattığı protestolar birçok kente yayılmıştı.
İran başsavcısı, barışçıl protestoların meşru olduğunu, ancak güvensizlik yaratmaya yönelik her türlü girişime kararlı bir şekilde karşılık verileceği uyarısında bulundu.
Başsavcı Muhammed Movahedi-Azad, devlet medyasına yaptığı açıklamada, "Geçim kaygılarıyla ilgili barışçıl protestolar, toplumsal ve anlaşılabilir gerçeklerin bir parçasıdır" dedi.
Azad sözlerini şöyle sürdürdü:
"Ekonomik protestoları güvensizlik aracı, kamu malına zarar verme aracı veya dışarıdan tasarlanmış senaryoların uygulanması aracı haline getirme girişimlerine kaçınılmaz olarak yasal, orantılı ve kararlı bir yanıt verilecek."
İran’da yüksek enflasyon nedeniyle başlayan protesto gösterileri ülke genelinde sürerken, Loristan eyaletine bağlı Azna kentinde protestolar sırasında yaşanan olaylarda 3 kişinin hayatını kaybetmesiyle protestolardaki toplam can kaybı en az 6 olarak kaydedildi.
İran’da yüksek enflasyon nedeniyle başlayan protestolar sürerken, can kaybında artış yaşandı. İran’ın Loristan eyaletine bağlı Azna kentinde protesto gösterileri sırasında yaşanan olaylarda 3 kişi hayatını kaybetti, 17 kişi yaralandı. İran merkezli Fars Haber Ajansı’nın aktardığına göre, bugün saat 18.00 sıralarındaki protestolarda bir grup göstericinin polis merkezine girdiği ve bu sırada taraflar arasında çatışma yaşandığı bildirildi. Haberde, olaylar sırasında polis ekiplerine taş atıldığı, bazı polis araçlarının ise ateşe verildiği kaydedildi.
30 kişi gözaltına alındı
İran’ın Tahran eyaletine bağlı Melerd kentinde düzenlenen protesto gösterileri sırasında 30 kişi gözaltına alındı. Melerd Kaymakam Yardımcısı Mansur Saleki yaptığı açıklamada, vatandaşların yasal protesto hakkını kötüye kullanarak ilçede güvenlik ve kamu düzenini bozdukları gerekçesiyle 30 kişinin dün gece gözaltına alındığını açıkladı.
Saleki, yapılan incelemelerde gözaltına alınan kişilerden bazılarının çevre ilçelerden Melerd’e geldiğinin tespit edildiğini, şüphelilerin güvenlik birimlerinin gözetiminde bulunduğunu ve haklarında başlatılan adli sürecin sürdüğünü ifade etti. Olaylarla bağlantılı olduğu belirlenen başka kişilerin de tespit edildiğini aktaran Saleki, bu kişilerin yakalanmasına yönelik çalışmaların devam ettiğini ve haklarında yasal işlem yapılacağını belirtti.
Bir güvenlik görevlisi hayatını kaybetmişti
İran Devrim Muhafızları Ordusu’ndan bugün yapılan başka bir açıklamada, dördüncü gününde devam eden protestolarda ülkenin batısındaki Loristan eyaletinde Emir Hüseyin Hodayariferd adlı bir güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiğini duyurmuştu. Yapılan açıklamada, "Düşman gruplara bağlı fırsatçı unsurların ani ve şiddet içeren eylemleri sonucunda bir güvenlik gücü hayatını kaybetti. Söz konusu unsurlar, halkın protestolarına sızarak ortamı çarpıtmış ve istismar etmiştir" ifadelerine yer verilmişti.
Tutuklanan isyancıların telefonlarında, yakalandıklarında nasıl davranmaları gerektiği konusunda talimatlar veren bir kadının videosu bulundu.
Videoda, açıkça yabancı bir istihbarat ajanı olduğu anlaşılan kadın, göstericilere şunları söylüyor:
• Eğer tutuklandıysanız, henüz her şeyin bittiğini düşünmeyin. Özellikle şimdi, kendinizi korumak için hâlâ zamanınız var.
• “Yüksek fiyatları protesto etmek için geldim ki hükümet sesimizi duysun” gibi “itiraf niteliğinde” açıklamalar yapmak önemlidir.
• Eğer sizi yurt dışındaki bir kişi veya kişilerle ilişkilendirmeye çalışırlarsa veya itiraflarınızın yönlendirildiğini veya eğitildiğini iddia ederlerse, bunu mümkün olan en kısa sürede reddedin.
• 12 günlük savaş sırasında gerçek yüzleri ortaya çıkan hain gurbetçilerden nefret ettiğinizi söyleyin.
• Şöyle deyin: "Vatansız değiliz; sadece yüksek yaşam maliyetini protesto ediyoruz" ve gurbetçilere ağır hakaretlerde bulunun.
• Eğer herhangi bir isimden bahsederlerse, hiç duymadığınızı söyleyin. Ayrıca, tüm telefonlarınızın duvar kağıdının Kasım Süleymani veya Hamenei'nin fotoğrafı olduğundan emin olun. Biliyorum zor ve hoşunuza gitmiyor, ama bunu yapmak zorundasınız.
• Onların oyununu oynamalıyız. Nasıl ki protestocular arasında kimin ajan/sızmacı olduğunu biz bilemiyorsak, onlar [İran polisi] de bilememeli. Onların kurallarına göre oynamalıyız.
Bu şekilde, en kötü ihtimalle 10 gün gözaltında kalırsınız ve olay biter.
• Unutmayın: Yurtdışındaki sözde kahramanlar veya hapistekiler İran için hiçbir şey yapamazlar. Hayatta kalmanız ve güvenliğinizi korumanız her şeyden daha önemlidir.
