Devrim Muhafızları, resmi adıyla İslam Devrimi Muhafızları Ordusu, İran'daki molla rejiminin bekçisi olarak bilinir. İslam Devrimi'nin gerçekleştiği 1979 yılında kurulan bu askeri yapı, ülkenin yeni yöneticilerinin Şah'ın ordusuna güvenmemesi sebebiyle hayata geçirilmişti.
Görevi ise rejime yönelik olası bir darbeyi önlemek ve devlet ideolojisini korumaktı. Düzenli orduyla birlikte İran silahlı kuvvetlerini oluşturan Devrim Muhafızları İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in komutası altındadır.
Dönemin dini lideri Humeyni tarafından kurulan gönüllü milis teşkilatı Besic de Devrim Muhafızları'na bağlıdır.
Devlet içinde devlet
120 bini aşkın askerin görev yaptığı Devrim Muhafızları, İslam Cumhuriyeti liderliğinin en önemli dayanağı konumunda. Bünyesinde kara, hava ve deniz kuvvetleri birlikleri görev yapıyor, yurt dışı operasyonları için de özel birliklere sahip.
Dönemin dini lideri Humeyni tarafından kurulan gönüllü milis teşkilatı Besic de Devrim Muhafızları'na bağlıdır. Camilerde konuşlandırılmış Besic milisleri son protesto gösterilerinin bastırılmasında kilit rol oynamıştı. Bu milisler silahlıdır ama üniforma giymezler.
Devrim Muhafızları, üyelerini öncelikle okullardan ve üniversitelerden temin eder. Üye alımı, tamamen ideolojik güdümlü etkinlikler, eğitim ve dini programlar aracılığıyla gerçekleştirilir. Katılımcılar, İslam Cumhuriyeti'nin ahlaki ilkelerine göre eğitilir ve sistematik olarak beyin yıkamasına tabi tutulur. Bu, siyasi sisteme bağlılıklarını oluşturmayı ve itaatlerini pekiştirmeyi amaçlar.
İran'ın resmi istihbarat servisinden bağımsız faaliyet gösteren istihbarat örgütüne sahip Devrim Muhafızları ayrıca bünyesinde ayrıca "Organize Siber Suçları İzleme ve Mücadele Merkezi" adını taşıyan bir siber ordu da görev yapıyor.
Devrim Muhafızları Ordusu'nun yurt dışı operasyonlarından sorumlu birimi de Kudüs Gücü'dür. Bu birlik İslam Devrimi'nin devlet doktrinlerini Irak, Suriye başta olmak üzere Ortadoğu geneline ihraç etme faaliyeti yürütüyor. Ayrıca İran'ın Hizbullah ve Hamas gibi militan İslami örgütleri desteklemesinde de etkili.
Ekonominin ipleri de ellerinde
Devrim Muhafızları, ekonomideki nüfuzunu da büyük ölçüde genişletti, hatta kimi uzmanlara göre İran ekonomisinin kontrolü bu elit ordunun elinde.
Pek çok doğal gaz, petrol ve stratejik altyapı projesinde, milyarlarca dolarlık yatırımda öncü rol oynayan bir inşaat holdingi olan Khatam al Anbia, İran Devri Muhafızları'nın ekonomik ve mühendislik kolu konumunda. Şirket, 1980'lerin sonunda İran-Irak savaşından sonra ülkenin yeniden inşası için kuruldu.
2005'ten 2013'e kadar Devrim Muhafızları'nın bir üyesi olan Mahmud Ahmedinejad cumhurbaşkanı olarak görev yaptığında bu şirket ekonomik etkisini büyük ölçüde genişletti.
Günümüzde Devrim Muhafızları devasa ekonomik işletmeler yönetiyor, motorlu araçlar, otoyollar, demiryolu hatları, hatta metrolar inşa ediyor.
Ülkenin petrol ve gaz endüstrisi ile iç içe geçmiş durumdalar, madencilik alanında da faaliyet gösteriyor hatta barajlar da inşa ediyorlar.
Devrim Muhafızlarının İran ekonomisindeki payı belirsizdir. Bu konuda kesin istatistikler ve veriler bulunmamaktadır.
Devrim Muhafızları'na yönelik uluslararası yaptırımlar
ABD, Devrim Muhafızlarını 2019 yılında Başkan Donald Trump'ın ilk döneminde terör örgütü olarak ilan etti. Kanada 2024'te, Avustralya ise 2025'te aynı yolu izledi; bu karar, Melbourne'deki bir sinagoga yapılan ve Devrim Muhafızlarının sorumlu tutulduğu saldırının ardından alındı.
AB ayrıca Devrim Muhafızları'nın birçok üst düzey subayına yaptırım uyguladı. Avrupa Parlamentosu, 2023 gibi erken bir tarihte Devrim Muhafızları'nın AB'nin terör örgütleri listesine eklenmesi çağrısında bulunan bir karar aldı ve bu talebi Ocak 2026'da yineledi. Ancak Avrupa ülkeleri bu konuda bölünmüş durumda. Fransa öncülüğünde bazı AB üyeleri, Devrim Muhafızları'nın listeye dahil edilmesine uzun süre direndi.
