İran'ın yakın ortakları Çin ve Rusya art arda açıklamalarla, İran savaşının Ortadoğu'da "kontrolden çıkabileceği" ve "nükleer silahlanma yarışını tetikleyebileceği" konusunda ABD ve İsrail'i uyardı.
Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi'nin Salı günü İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiği açıklandı.
Pekin'den "Saldırıları derhal durdurun" çağrısı
Çin Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre Vang, İsrailli mevkidaşına "İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik askeri müdahaleyi derhal durdurmaları gerektiğini" aktardı.
Vang'ın "Sorunların diyalog ve istişare yoluyla çözümlenmesi gerektiğini" aktardığı ve Saar'a "Çin, savaşın daha fazla yayılmasını ve kontrolden çıkmasını önlemek için askeri operasyonların derhal durdurulmasını talep ediyor" mesajını ilettiği belirtildi.
Açıklamada ayrıca Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi'nin "Kuvvet kullanmak sorunları gerçek anlamda çözmez. Aksine çoğu zaman yeni sorunlara yol açar, ciddi ve uzun vadeli sonuçlar doğurur. Askeri gücün gerçek değeri savaş alanında değil, savaşı önlemede yatmaktadır" görüşünü aktardığı kaydedildi.
Pekin yönetimi, İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in ABD ve İsrail'in hafta sonunda İran'ı hedef alan saldırılarında öldürülmesini kınamış, bu saldırıları "uluslararası hukukun ihlali" olarak nitelendirmişti.
Moskova: Savaş yayılıyor
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise "İran'a yönelik saldırganlığın sonuçlarının tüm Ortadoğu'da hissedilir hale geldiğini" söyleyerek "savaşın yayıldığına" dikkat çekti.
İran'daki okula yapılan saldırıda 160 öğrencinin öldürüldüğüne işaret eden, Körfez ülkelerinde sivil altyapıya yönelik saldırılar nedeniyle Arap ülkelerinin de acı çekmekte olduğunu söyleyen Rus Dışişleri Bakanı Lavrov, "İran'a yönelik saldırının sonuçları, ekonomik bedeller ödeyen ve sivil kayıplarla karşı karşıya kalan Arap ülkeleri de dahil olmak üzere tüm bölgede hissediliyor" diye konuştu.
ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarını sürdürecekleri yönündeki açıklamalarını "savaşmaya niyetliler" sözleriyle değerlendiren, "nihai hedefleri ise bilinmiyor" diyen Lavrov, halen İran'ın nükleer silah ürettiğine dair somut kanıtlar sunulmadığını, oysa bu iddianın başlatılan savaş için sunulan "başlıca, hatta belki de yegane gerekçe olduğunu" kaydetti.
"Nükleer silahlanma yarışını tetikleyebilir"
Nükleer silah üretmeyeceğini söylemesine rağmen saldırıya hedef olması nedeniyle İran'da nükleer bomba edinmek isteyen güçler ortaya çıkabileceğine işaret eden Lavrov, "Çünkü ABD nükleer bombaya sahip olanlara saldırmıyor" dedi.
"İran'a yönelik saldırganlık, sadece Tahran'ı değil, Arap komşularını da nükleer silah edinmeye itebilir" diyen Lavrov, savaşın Ortadoğu'da nükleer silahlanma yarışını tetikleyebileceği uyarısında bulundu.
"Nükleer silahların yayılması sorununun kontrolden çıkma riski giderek yayılıyor" sözlerini kaydeden Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, “Nükleer silahların yayılmasını önlemek için savaş başlatmak gibi çelişkili gibi görünen bu asil hedef, tamamen zıt eğilimleri tetikleyebilir" dedi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD ve İsrail'in Hamaney'in ölümüne yol açan saldırısını "insan ahlakı ve uluslararası normları alenen ihlal eden cinayet" olarak nitelendirmiş, taraflara derhal ateşkes ilan etme çağrısı yapmıştı.
Kremlin sözcüsü Dimitri Peskov dün yaptığı açıklamada Putin'in Pazartesi günü Körfez ülkelerinin liderleriyle telefon görüşmeleri gerçekleştirdiğini duyurdu. Peskov, Putin'in Arap liderlerinin kendisine ilettikleri kaygıları İran'a ileteceğini söylerken, "Putin, gerilimlerin en azından biraz olsun azalmasına katkıda bulunmak için kesinlikle her türlü çabayı gösterecektir" dedi.
