Piyasaların merakla beklediği faiz kararı belli oldu. Merkez Bankası politika faizini yüzde 38 olarak belirledi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası yılın son faiz kararını bugün açıkladı. Merkez Bankası faizi yüzde 38'e düşürdü.
Merkez Bankası yaptığı açıklamada “Politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 39,5’ten yüzde 38’e indirilmesine karar vermiştir. Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 42,5’ten yüzde 41’e, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 38’den yüzde 36,5’e indirmiştir.” dedi.
Kurul “Kasım ayında tüketici enflasyonu gıda fiyatlarındaki gelişmelerle beklenenden düşük gerçekleşmiştir. Enflasyonun ana eğilimi eylül ayındaki artıştan sonra ekim ve kasım aylarında bir miktar gerilemiştir. Üçüncü çeyrekte dönemlik büyüme öngörülenden yüksek gerçekleşmiştir. Son çeyreğe ilişkin öncü göstergeler talep koşullarının dezenflasyon sürecine verdiği desteğin sürdüğüne işaret etmektedir. Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları iyileşme işaretleri göstermekle birlikte dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam etmektedir.” açıklamasında bulundu.
"ENFLASYON HEDEFİNDEN AYRIŞIRSA PARA POLİTİKASI DURUŞU SIKILAŞACAKTIR"
Para politikasının gidişatına yönelik olarak TCMB “Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Adımların büyüklüğü, enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla gözden geçirilmektedir. Enflasyon görünümünün ara hedeflerden belirgin bir biçimde ayrışması durumunda, para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır.” ifadesini kullandı.
2025'İN FAİZ BİLANÇOSU
Merkez Bankası 23 Ocak 2025 tarihinde faizi yüzde 47,5'ten yüzde 45'e düşürmüştü. 6 Mart 2025 tarihinde yüzde 45'ten 42,50'ye düşen faiz 17 Nisan 2025 tarihinde alınan ara kararla yüzde 42,5'ten yüzde 46'ya yükseltilmişti. 19 Haziran 2025 tarihinde yapılan faiz toplantısında değişiklik çıkmadı ve yüzde 46 olarak faiz sabit kalmıştı. 24 Temmuz 2025 tarihinde ise faiz yüzde 46 seviyesinden yüzde 43'e düştü. 11 Eylül 2025 tarihinde faiz yüzde 43'ten yüzde 40,50'ye geriledi. 23 Ekim 2025 tarihinde faiz yüzde 40,50'den yüzde 39,50'ye düşmüştü.
MERKEZ BANKASI BAŞKANI: KURUN BASKILANMASI SÖZ KONUSU DEĞİL
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, Kasım ayında katıldığı canlı yayında "Kur gelişmeleri büyük ölçüde faiz politikasının sonucu. Ekonomide dengeleme sağlayabilmek için parasal sıkılaşma yapıyoruz. Buda Türk Lirasının talebini artırdı. Birçok vatandaşımızın döviz bozdurduğunu görüyoruz. Türk Lirası'nın değeri diğer para birimlerine göre reel olarak arttı. Kurun baskılanması söz konusu değil kesinlikle. enflasyon nedeniyle döviz piyasası tek yönlü hale gelmiş durumda. Bu da biz müdahale etmezsek oynaklığın çok olmasına neden olabilir. Biz zaman zaman müdahale ediyoruz." dedi.
KARAHAN'DAN POLİTİKA FAİZİ YORUMU
TCMB Başkanı Karahan "Politika faizindeki kararların etkili olması için enflasyonla aynı ve dengeli olması önemli. Bu denge korunmazsa politika faizindeki kararlar piyasa faizlerine yansımayabiliyor. Politika faizi düşerse piyasa faizleri düşer kanısı her zaman doğru değil. Özellikle uzun vadeli kredilerde fiyatlama daha çok beklenen enflasyona göre yapılıyor. Krediyi verenler özellikle bankalar paralarının getirileri reel olarak korumak istiyorlar. Dolayısıyla uzun vadede fiyatlama yaparken enflasyonun ne olacağı yönünde fiyatlama yapıyorlar. Dolayısıyla beklenti bozulursa faizler düşmeyebilir hatta artabilir. Uzun vadeli kredilerde fiyatlamalar Merkez Bankası faizinden ziyade enflasyon beklentileri üzerinden şekilleniyor. Buradaki denge gözetilmezse politika faizleri kredilere yansımayabiliyor hatta ters şekillenebiliyor." ifadesini kullanmıştı.
Ekonomistler nasıl yorumladı?
Merkez Bankası eski başekonomisti ve Bilkent Üniversitesi'nde akademisyen olan Hakan Kara, karardan önce Merkez Bankası'nın 100 baz puan indirim yapması gerektiğini fakat döviz rezervlerindeki iyileşmeye güvenerek 150 baz puan indirim yapacağını düşündüğünü yazmıştı.
Kara, karardan sonraki paylaşımında "Merkez Bankası bugünkü kararı ile 'göründüğü gibi oldu'. Bir sonraki aşamada da 'olduğu gibi görünmesi', yani [enflasyon] hedefini 16'dan 22-26 aralığına çekmesinde fayda var" ifadelerini kullandı ve ekledi:
"Üreticinin ihtiyacı yapay şekilde indirilen faizler değil, öncelikle güven ve öngörülebilirliğin artırılarak yüklü faiz indirimi için uygun koşulların oluşturulmasıdır."
Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden iktisat profesörü Yakup Küçükkale, 150 baz puanlık indirimin beklentilerle uygun olsa da enflasyon hedefleri için uygun olmadığını söyledi ve "TCMB enflasyon hedeflerini rafa kaldırmış. Bu saatten sonrası çıktıyı artırma, piyasaları canlandırma politikaları..." ifadelerini kullandı.
İktisatçı Mustafa Sönmez sosyal medya hesabından "Ortada %33 ile yılı bitirme ihtimali olan bir enflasyon belası varken 150 baz puan indirim, bazı kesimlerin basıncıyla olmuş gibi" paylaşımında bulundu.
Deniz Invest Strateji ve Araştırmadan Genel Müdür Yardımcısı Orkun Gödek, Merkez Bankası'nın karar metninde çelişkiler olduğunu söyleyerek "Yıl içerisinde [enflasyon] tahminlerdeki değişimi de gözettiğimizde ya büyümeyi arkada enflasyon tahmini için tam olarak oturtamıyoruz demektir ya da talep koşullarının okunmasında farklılık var" dedi.
Ekonomi yazarı Uğur Gürses, Merkez Bankası'nın indirimde daha cimri davranarak daha temkinli davranabileceğini fakat "muhtemelen 'yerimiz var' diye düşünerek" hareket ettiğini yazdı.
İstanbul Portföy Stratejisti Güzem Yılmaz Ertem, Merkez Bankası'nın 2025 performansını değerlendirdiği paylaşımda "Sene başında yıl sonu faiz beklentileri %30 civarında idi. Enflasyonda evdeki hesap çarşıya uymayınca yılı %38 faiz ile kapadık" ifadelerini kullandı.
Politika faizi nedir?
Politika faizi başta, mevduat faizleri ve kredi faizleri olmak üzere borçlanmanın maliyetine etki ederek günlük hayatı yönlendiriyor.
Enflasyon hedefine yaklaşıldığında, merkez bankaları faiz oranlarını sabit tutabiliyor veya düşürebiliyor.
Bunun amacı harcamaları ve ekonomik büyümeyi teşvik etmek.
Türkiye İstatistik Kurumuna (TÜİK) göre kasımda tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık yüzde 0,87, yıllık yüzde 31,07 arttı.
Bağımsız akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu'nun (ENAG) verilerine göre kasım ayında enflasyon aylık bazda yüzde 2,13 arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 56,82 olarak gerçekleşti.
