İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 22 Şubat’ta kabine toplantısı öncesinde yaptığı konuşmada “altıgen ittifak” adını verdiği yeni bir bölgesel yapılanmadan söz etti.
İsrail Dışişleri Bakanlığı'nın paylaştığı ve İngiliz kamu yayıncısı BBC’nin aktardığı metne göre Netanyahu, “Ortadoğu çevresinde ve içinde ittifaklar altıgeni” olarak tanımladığı bütüncül bir sistem kurmayı hedeflediklerini belirtti.
Netanyahu, söz konusu ittifakın; Hindistan, çeşitli Arap ve Afrika ülkeleri, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) başta olmak üzere bazı Arap, Afrika ve Asya ülkelerini kapsayacağını ifade etti.
Hindistan Başbakanı Narendra Modi ziyareti öncesi konuşan Netanyahu, ittifakın detaylarını paylaşmadı.
NETANYAHU'DAN "OSMANLI" ÇIKIŞI
Modi’nin ziyareti kapsamında İsrail Meclisi’nde düzenlenen özel oturumda konuşan Netanyahu, Hindistan askerlerinin Birinci Dünya Savaşı sırasında kendilerine yardım ettiğini öne sürdü.
Birinci Dünya Savaşı döneminde İsrail devleti bulunmamasına ve Filistin’deki Yahudi nüfusunun sınırlı olmasına rağmen Netanyahu, İngiliz ordusu saflarında Osmanlı’ya karşı savaşan Hintli askerlerin “İsrail’in özgürlüğüne katkı sağladığını” iddia etti. Netanyahu, Osmanlı Devleti’ni ise “işgalci” olmakla suçladı.
Netanyahu konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Birinci Dünya Savaşı’nda biz henüz Osmanlı işgali altındayken, bu ülkeyi özgürleştirmemize yardım edenler içinde Yahudi savaşçıların da bulunduğu İngiliz ordusu ile Hintli askerler ve komutanlar vardı. Hindistan askerlerinin bizim için can vermesini unutmayacağız.”
İSRAİL BASINI: TÜRKİYE YENİ DELHİ'Yİ RAHATSIZ ETTİ
İsrail gazetesi Yedioth Ahronot, Hindistan ile Türkiye arasında artan gerilimin gölgesinde ziyaretin gerçekleştiğini iddia etti. Ynet’e göre Netanyahu, "Türkiye’nin bölgesel etkisine karşı" yeni bir denge oluşturmyı ve bu denklemde Modi’yi kullanmayı hedefledi.
"Ankara’nın Pakistan ve Bangladeş’e askeri yardım sağlaması Yeni Delhi’yi oldukça rahatsız etti" ifadesini kullanan gazete, Türkiye ile artan gerilimin ardından Hindistan'ın İsrail ile ilişkileri derinleştirme yoluna gittiğini kaydetti.
Gazetede yer alan değerlendirmede, "Hindistan, Türkiye'yi karşısına alarak Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru IMEC üzerinden ülkesini Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail hattıyla Avrupa’ya bağlayan projeye yöneldi." sözleri yer aldı.
Ynet’in aktardığına göre, Netanyahu söz konusu planı henüz olgunlaşmadan kamuoyuna duyurdu. Sürecin resmi aşamaya geçmesi uzun süre beklenmezken üst düzey savunma yetkilileri, Savunma Bakanı Yisrael Katz başkanlığında bazı ön değerlendirme görüşmeleri yapıldığını ancak ortada alınmış bir hükümet kararı bulunmadığını ileri sürdü.
"ALTIN İTTİFAK"
Yeni Delhi merkezli The Week ise “Türkiye’ye Tel Aviv’den mesaj” başlıklı haberinde şu değerlendirmeyi yaptı:
“Modi’nin ziyareti ‘altın ittifakı’ detaylandırmak üzere kritik bir zamanda gerçekleşti. Hindistan ile İsrail’in stratejik ortaklığı, Orta Doğu’da her geçen gün artan ve artık durdurulamamasından endişe edilen Türk gücüne karşı koymak için kilit bir rol oynayacak.”
Haberde, Hindistan’ın Ankara’ya karşı önlemlerini artırdığı öne sürülerek şu ifadeler kullanıldı:
“Kendi inisiyatifimizle savaşa girmek son tercihimiz olur. Fakat Türkiye’yi Batı Asya’da büyük bir engel olarak görüyoruz. Bu ittifak bağlamında eğer Türkleri kızdıracaksak, neden olmasın?”
Aynı değerlendirmede, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın vizyonu sayesinde Türkiye’nin her geçen gün güç kazandığı belirtilerek şu ifadeler yer aldı:
“Ankara’nın güçlenmesi, bizim Washington’daki konumumuzu da zedeliyor. Trump ile son zamanlardaki yakın diyalogları ortada. Eğer bu ittifakı kısa sürede etkili bir şekilde hayata geçirebilirsek, bilinen tüm ezberler bozulacaktır. Küresel savunma pazarında lider konumunda olan Türkiye ile rekabet kızışacak ve Orta Doğu’daki dengeler daha da karmaşık hale gelecektir.”
“TÜRKİYE'YE KARŞI İLK ADIM"
Hint basınından Daily New Post, Modi’nin ziyaretini “Türkiye’yi engellemek için altıgen ittifakının ilk adımı” olarak değerlendirdi. Haberde şu ifadelere yer verildi:
“Netanyahu’nun ittifak davetini yüz yüze değerlendirmek için Modi, Tel Aviv’e olağanüstü bir ziyaret planladı. Jeopolitik açıdan bu ittifak, bizim için bölgede artan Türk gücüne karşı bir kalkan niteliğinde olacak. Türkiye, Pakistan’la olan çatışmamızda onlara olan desteğini açıkça dile getirdi. Bizlerin de yeni bir blok oluşturarak buna karşılık vermemizin vakti geldi.”
PROTESTONUN ÖNÜNE GEÇİLDİ
İsrail'in Kanal 12 televizyonuna göre, Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin genel kuruldaki konuşması öncesinde yaşanan protesto dikkat çekti.
Haberde, Modi’nin konuşması öncesinde İsrail muhalefetinin protesto amacıyla salonu boşalttığı belirtildi. Boş kalan koltukların ise eski İsrail milletvekilleri tarafından doldurulduğu aktarıldı. Protestonun uluslararası bir krize dönüşmemesi için koltukların boş kalmasının önüne geçildiği ifade edildi.
'İsrail, Türkiye'yi bölgesel emellerine yönelik yeni bir tehdit olarak görüyor'
BBC Türkçe'ye konuşan İngiltere merkezli risk danışmanlığı şirketi Sibylline'dan Megan Sutcliffe ise Netanyahu açıkça söylemese de İsrail'deki siyasi çevrelerde yaygın olarak konuşulan ülkelerden birinin Türkiye olduğu yorumunda bulunuyor.
"İsrail, Türkiye'yi bölgesel emellerine yönelik yeni bir tehdit olarak görüyor; bunun nedeni kısmen Türkiye'nin özellikle Suriye'deki artan etkisi" diyor.
Erdoğan 7 Ekim'den sonraki süreçte İsrail'e karşı söylemini sertleştirdi.
Türkiye, Esad yönetiminin Aralık 2024'te devrilmesinden bu yana Suriye'deki en etkili güçlerden biri olarak görülüyor.
Sutcliffe, Suriye ile birlikte Türkiye'nin İsrail ve Hamas'a karşı geliştirdiği tutumun da iki ülke arasındaki gerilimi tırmandırdığını vurguluyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan "İsrail'in Gazze'de soykırım yaptığını" savunuyor. Türkiye'nin Hamas'ı "direniş örgütü" olarak gördüğünü söylüyor.
Erdoğan ayrıca konuşmalarında sık sık Netanyahu'yu Hitler ile karşılaştırıyor.
İsrail'de ise bazı çevreler Türkiye'nin "bir tehdit" olduğunu savunuyor.
Son olarak eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett, ABD'de düzenlenen bir etkinlikte yaptığı konuşmada, "Yeni bir Türk tehdidi beliriyor" dedi.
Türkiye ve Katar'ın Suriye'nin bölgede nüfuz arayışında olduklarını savunan Bennet, "Türkiye yeni İran'dır. Erdoğan sofistike, tehlikeli ve İsrail'i kuşatmayı hedefliyor. Gözlerimizi tekrar kapatamayız" ifadelerini kullandı.
'Hindistan için ortak zemin'
Netanyahu'nun açıklaması, Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin 25-26 Şubat tarihlerinde İsrail'e yaptığı ziyaret öncesinde geldi.
İsrail Başbakanı, konuşmasında Hindistan ile son yıllarda kurulan özel ilişkilerinden övgüyle bahsetti. "Tarihi" olarak nitelendirdiği ziyaretin iki ülke arasındaki işbirliğini güçlendireceğini söyledi.
Hindistan Başbakanı Narendra Modi, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu tarafından İsrail'deki Ben Gurion Uluslararası Havalimanı'nda özel törenle karşılandı, 25 Şubat 2026.
Netanyahu'nun açıklamalarına Pakistan tepki gösterdi.
BBC Monitoring haber izleme servisine göre, Pakistan Senatosu, 24 Şubat'ta Netanyahu'nun Müslüman ülkelere karşı Hindistan ve diğer ülkelerle ittifak kurma planına ilişkin açıklamalarını kınayan bir karar kabul etti.
Karar metninde, bu tür eylemlerin "bölgesel ve uluslararası barış ve istikrarı tehdit ettiği" belirtildi.
Sutcliffe, söylemin zamanlamasının önemli olduğunu düşünüyor. Analiste göre Netanyahu, "radikal Sünni ekseni bölgesel istikrara bir tehdit olarak nitelendirerek" Hindistan'ın bu açıklamaya katılmasını hedefliyor.
Türkiye'nin tarihsel olarak Pakistan ile yakın ilişkileri var.
Hindistan'ın 7 Mayıs 2025'te Pakistan'ı bombalamasının ardından, Ankara-Delhi ilişkilerinde gergin bir döneme girilmişti.
'Afrika'da entegrasyon çabalarını da kapsıyor'
Netanyahu'nun açıklamalarından kısa süre sonra, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog 25 Şubat'ta Etiyopya'yı ziyaret etti.
Sutcliff'e göre Netanyahu'nun söylemi ülkesinin "Afrika bölgesine entegrasyonunu artırmaya yönelik daha geniş çabaları, aynı zamanda Somaliland'da istihbarat, keşif ve gözetleme tesisleri kurma potansiyelini" de kapsıyor.
Etiyopya'nın Ocak 2024'te Kızıldeniz'e ve Berbera limanına erişim karşılığında Somaliland'i tanımasını öngören bir mutabakat zaptı imzalaması o dönem gerilime neden olmuştu.
Günler sonra Somali de Türkiye ile kapsamlı bir savunma anlaşması imzaladı.
Somali, Somaliland'ın tek taraflı bağımsızlık ilanını kabul etmiyor ve burayı ülkenin ayrılmaz bir parçası olarak görüyor.
İsrail'in Aralık 2025'te Somaliland'ı resmen tanıması sonrası bölgede tansiyon yeniden yükseltmişti.
Sutcliff, İsrail'in "radikal Sünni ekseni" söyleminin, "Etiyopya, Hindistan, Somaliland gibi potansiyel müttefikleriyle ortak zemin yaratmak, uluslararası yalnızlığını azaltmak ve istihbarat, silah satışı ve ortak silah sistemleri geliştirme gibi alanlarda işbirliğini artırmak amacıyla kullandığı söylenebilir" diyor.
