ABD, İran’ın konum ve görüşme şartlarını değiştirme teklifini reddetti.
ABD'nin güvenilir haber kaynaklarından biri olan Axios duyurdu.
ABD yetkilileri, İran nükleer müzakereleri için yapılan planların başarısızlığa uğradığını söylüyor. İki ABD'li yetkili Axios'a verdiği demeçte, ABD'nin Çarşamba günü İran'a, Cuma günü yapılması planlanan görüşmelerin yerini ve formatını değiştirme talebini kabul etmeyeceğini bildirdiğini söyledi
Türkiye’de yapılması planlanan ABD-İran görüşmelerinin formatını tamamen değiştirmek isteyen ve Umman’a taşımak isteyen İran tarafı olmuştu.
İran, sadece nükleer konusunu görüşmek istiyor.
ABD, nükleer, balistik füzeler, vekil güçler ve daha geniş bir ajandayla görüşecekti.
ABD'NİN ASKERİ YIĞINAĞI
ABD ordusunun uçak gemileri dışında 52 bin 600 askeri bulunuyor.
Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki müzakereler için önce İstanbul'un adı konuşuluyordu, dün itibarıyla artık Umman öne çıkıyor. İran ve Körfez ülkelerinden yetkililer bu yönde açıklama yaptı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise, yerin henüz netleşmediğini söylerken, ABD basını da "görüşme planı çöküyor" dedi.
Washington ve Tahran arasında Cuma günü kurulması planlanan müzakere masası devriliyor.ABD ile İran arasında cuma günü yapılması planlanan görüşmenin yer ve format anlaşmazlığı nedeniyle çöktüğü öne sürüldü. ABD basınının adı açıklanmayan iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberlerde, ABD'nin İran ile cuma günü yapılması planlanan görüşmenin yerinin ve formatının değiştirilmesini reddettiği iddia edildi.
Haberlerde, ABD'li yetkililerin yer değişikliği talebini değerlendirdikleri ancak bugün bu talebi reddetmeye karar verdikleri aktarıldı.
ABD'li yetkililer, "Onlara ya böyle ya da hiç yok dedik, onlar da 'Tamam, o zaman hiç yok' dediler" ifadelerini kullandı. Yetkililer, ayrıca İranlıların ilk formata geri dönmeye istekli olmaları halinde, ABD'nin bu hafta veya gelecek hafta görüşmeye hazır olduğunu söyledi.
Yetkililer, ABD'nin İran ile hızlı bir şekilde gerçek bir anlaşmaya varmak istediğini aksi takdirde başka seçeneklere yönelebileceklerini ifade etti.
RUBİO: YERİ NETLEŞTİRMEK İÇİN ÇALIŞIYORUZ
Konuyla ilgili son açıklama ise ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'dan geldi. Rubio, İran'la görüşmelerin nerede yapılacağını netleştirmek için hala çalıştıklarını belirtirken, “Eğer İranlılar Cuma günü görüşmek isterse biz hazırız” dedi.
Rubio ayrıca, müzakerelerin anlamlı bir sonuca ulaşabilmesi için balistik füzeler konusunun da görüşmelere dahil edilmesi gerektiğini söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’un İran’la temas kurmaya hazır olduğunu belirtirken, olası görüşmelerin yalnızca nükleer dosyayla sınırlı kalmayacağını, İran’ın füze programının da masada yer alması gerektiğini vurguladı. Açıklama, Başkan Donald Trump’ın Pekin’e Tahran’a yönelik baskıyı artırma çağrılarıyla eş zamanlı yapıldı.
Rubio, Washington’da gazetecilere, “İranlılar görüşmek isterse biz hazırız” dedi; ancak İran resmi medyasında yer alan ve görüşmelerin cuma günü Umman’da yapılacağı yönündeki haberleri doğrulamadı.
ABD Başkanı Donald Trump da çarşamba günü, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı ve “kapsamlı” olarak nitelendirilen telefon görüşmesinde İran’daki durumu ele aldıklarını söyledi. Bu temas, ABD yönetiminin Pekin ve diğer ülkelere Tahran’ı izole etme yönündeki baskılarını artırdığı bir süreçte gerçekleşti.
Askerî seçenekleri de içeren olasılıkları değerlendirmeyi sürdüren Trump, geçen ay sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşımda, İran’la ticari ilişkilerini sürdüren ülkelerden ABD’ye yapılan ithalata yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağını duyurduğunu hatırlattı.
İran’ın nükleer programını dizginlemeyi amaçlayan yıllara yayılan yaptırımlar, ülkenin uluslararası alanda büyük ölçüde tecrit edilmesine yol açtı. Buna karşın, Dünya Ticaret Örgütü verilerine göre Tahran 2024 yılında 125 milyar dolar tutarında uluslararası ticaret gerçekleştirdi. Bu rakamın 32 milyar doları Çin, 28 milyar doları Birleşik Arap Emirlikleri ve 17 milyar doları Türkiye ile yapılan ticaretten oluştu.
ABD VE İRAN'IN TALEPLERİ FARKLI
Amerika Birleşik Devletleri'nin talepleri arasında İran'daki zenginleştirilmiş uranyumun tamamen ülke dışına çıkarılması bulunuyor.
İkinci olarak da balistik füze programının sınırlandırılması ve bölgedeki İran destekli güçlere sağlanan kaynağın sona ermesi.
Reuters haber ajansına konuşan İranlı bir yetkiliye göre ise İran, müzakerelerin kapsamını da daraltma hedefinde. Tahran'ın talebi, bölge ülkeleri olmadan yalnızca Washington yönetimiyle ikili bir müzakere masası oluşturmak. İkincisi ise nükleer program dışında başka hiçbir konuyu ele almamak.
YİNE ARAKÇİ VE WİTKOFF MASADA OLACAK
Amerikan tarafından masaya oturacak isimlerin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Başkan Donald Trump'ın damadı Jared Kushner'ın olacağı belirtiliyor.
İran tarafındansa Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve beraberindeki heyet katılacak.
KISA SÜRELİ GERİLİM YAŞANDI
Ancak gerilim daha müzakere başlamadan İran kıyılarına 800 kilometre uzaklıkta tırmandı. Amerikan Merkez Komutanlığı, USS Abraham Lincoln Gemisi'nden kalkan bir F-35 savaş jetinin İran dronunu düşürdüğünü açıkladı.
İran'ın yarı resmi haber ajansı Fars ise Şehit-139 tipi dronun keşif ve gözetleme görevini başarıyla yerine getirdiğini duyurdu.
Amerikan Bayraklı bir ticari gemi de İran Devrim Muhafızları tarafından tehdit edildi. Centcom'a göre, gemiye motorunu kapatması emri verildi. Ancak gemi rotasına tam gaz devim etti.
Bölgedeki Amerikan savaş gemilerinden biri ticari gemiye güvenli noktaya kadar eşlik etti.
