ABD Başkanı Donald Trump, yönetimi ile Harvard Üniversitesi arasında süren krizde dozu yükseltti. Trump, üniversiteden 1 milyar dolar tazminat talep edeceklerini açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, Harvard Üniversitesi ile Beyaz Saray arasında uzun süredir devam eden gerilimde yeni bir adım attı. Trump, yönetiminin Harvard’dan 1 milyar dolar (yaklaşık 730 milyon sterlin) tutarında tazminat talep edeceğini duyurdu.
Açıklama, The New York Times’ın Trump yönetiminin Harvard ile yürütülen görüşmelerde üniversiteden talep ettiği 200 milyon dolarlık ödeme konusunda geri adım atmak zorunda kaldığını yazmasının ardından geldi. Trump, pazartesi gecesi Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, New York Times’ı hedef alarak Harvard’ın gazeteye “saçmalıklar servis ettiğini” öne sürdü.
Trump yönetimi, Harvard’ı kampüslerdeki Filistin yanlısı protestolar sırasında antisemitizmle yeterince mücadele etmemekle suçluyor. Harvard ise bu iddiaları reddediyor ve üniversitenin ifade özgürlüğü ile akademik özerklik ilkeleri çerçevesinde hareket ettiğini savunuyor.
'Woke' üniversiteler hedefte
Harvard, Trump yönetiminin ABD üniversitelerinde “woke” ve “radikal sol” olarak tanımladığı ideolojilere karşı yürüttüğü kampanyanın en önemli hedeflerinden biri hâline gelmiş durumda. Trump, Nisan 2025’te Harvard’a sağlanan yaklaşık 2 milyar dolarlık federal araştırma fonunu iptal etmiş, üniversitenin kamu kaynaklarına erişimini dondurmuştu.
Bu adımın ardından Harvard University, Trump yönetimine karşı dava açarak hiçbir hükümetin “özel üniversitelere ne öğreteceğini, kimi kabul edip işe alacağını veya hangi alanlarda araştırma yapacağını dikte edemeyeceğini” savundu.
Bir ABD federal mahkemesi daha sonra, fon kesintilerinin üniversitenin ifade özgürlüğü haklarını ihlal ettiğine hükmederek milyarlarca dolarlık kesintiyi iptal etti. Beyaz Saray ise kararı “vahim” olarak nitelendirdi ve Harvard’ın gelecekte de federal hibeler için uygun olmayacağını savundu.
Görüşmeler çöktü
Trump’ın son açıklamasından önce, taraflar federal fonların yeniden açılması için bir uzlaşı zemini arıyordu. Ancak Trump, pazartesi günü yaptığı paylaşımda bu sürecin sona erdiğini ilan etti:
“Artık Harvard Üniversitesi’nden bir milyar dolar tazminat talep ediyoruz ve gelecekte Harvard ile hiçbir ilişkimiz olmayacak.”
Trump, Harvard’ı “ciddi ve vahim yasadışılıklar” ile suçladı ancak üniversitenin hangi yasaları ihlal ettiğine dair somut bir açıklama yapmadı. Daha önce de Harvard’ın vergi muafiyetinin kaldırılabileceğini ve federal fonlarla geliştirilen bazı patentlere devletin el koyabileceğini öne sürmüştü.
Diğer üniversiteler uzlaştı
Trump yönetimiyle benzer suçlamalarla karşı karşıya kalan bazı Ivy League üniversiteleri ise farklı bir yol izledi. Columbia University, University of Pennsylvania ve Brown University, federal fonlarını kaybetmemek için Beyaz Saray’la uzlaşmaya gitmiş, konuyu yargıya taşımamıştı.
Trump’ın Harvard’a yönelik 1 milyar dolarlık tazminat çıkışı, ABD’de üniversitelerin özerkliği, ifade özgürlüğü ve siyasetin akademi üzerindeki etkisi tartışmalarını yeniden alevlendirmiş durumda.
