Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriyeli mevkidaşı Esad Hasan Şeybani ile Şam'da düzenledikleri ortak basın toplantısında, Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) Şam yönetimi ile entegrasyon görüşmelerinde "çok fazla ilerleme kaydetmeye niyeti olmadığını görüyoruz" dedi.
Bakan Fidan, "SDG'nin belli faaliyetlerini İsrail ile koordinasyon içinde yürütüyor olması, aslında Şam ile yürütülen görüşmelerde de şu anda büyük bir engel" ifadesini kullandı.
Bakan Fidan, "Suriye ile İsrail arasında yürütülen müzakerelerin Türkiye olarak sonuca ulaşmasını istiyoruz" diye ekledi.
Anadolu Ajansı'nın haberine göre, Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani de entegrasyon konusunda "Maalesef SDG'den herhangi bir irade görmedik" dedi.
Şeybani, Suriye'nin kuzeydoğusundaki "Cezire bölgesine daha fazla önem vereceğiz. Suriye devleti orada olacaktır" diye konuştu.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve MİT Başkanı İbrahim Kalın'la birlikte, Suriye geçiş yönetimi devlet başkanı Ahmed Şara ve Suriyeli yetkililerle görüşmek üzere Suriye'nin başkenti Şam'a gitti.
SDG'nin omurgasını Kürt Demokratik Birlik Partisi'nin (PYD) silahlı kanadı Halk Savunma Birlikleri (YPG) oluşturuyor.
Türkiye YPG'yi, "PKK'nın uzantısı ve terör örgütü" olarak nitelendirdiğinden, SDG'ye karşı da aynı yaklaşımı benimsiyor.
ABD ise SDG'yi yıllardır Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) örgütüyle mücadelede önemli bir müttefik olarak görüyor.
'Gecikmeden mutabakata uymalılar, sabrımız tükeniyor'
Dışişleri Bakanı Fidan, 17 Aralık'ta TRT World'e yaptığı açıklamada Türkiye'nin Suriye Demokratik Güçleri'ne (SDG) karşı yeniden askeri harekât düzenlemek istemediğini ancak "sabrının tükendiğini" söyledi.
Fidan, Suriye hükümetiyle SDG arasında 10 Mart'ta varılan anlaşmanın "uygulanmasının geciktiğini" ve SDG'nin "gecikmeden" mutabakata uyması gerektiğini belirtti.
Fidan, "Biz sadece işlerin diyalog, müzakereler ve barışçıl yollarla ilerlemesini umuyoruz" dedi.
Öncelikle, yeniden askeri yöntemlere başvurmayı gerektirecek bir durum görmek istemediklerini belirten Fidan, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Ancak SDG, ilgili aktörlerin sabrının tükenmekte olduğunu anlamalıdır.
"10 Mart anlaşmasına yönelik taahhütlerinin yerine getirileceği bir noktaya gelmeleri gerekiyor. Herkes, bu anlaşmanın hiçbir gecikme olmadan ve hiçbir şekilde çarpıtılmadan uygulanmasını bekliyor çünkü bu anlaşmadan bir sapma görmek istemiyoruz."
Bu açıklamalar, Suriye hükümetinin SDG'ye, entegrasyon için "nihai teklif" olduğu ifade edilen 13 maddelik önerileri iletmesi sonrası geldi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 16 Aralık'ta ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack'ı Ankara'da kabul etmiş ve görüşmede Suriye'deki son gelişmeler ele alınmıştı
Bakan Fidan, TRT World'e verdiği mülakatta, SDG'nin Suriye'nin yeni güvenlik yapısına entegrasyonundaki gecikmelerin ülkede ulusal birliği zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
Fidan ayrıca IŞİD'in hala ciddi bir tehdit olduğunu ancak bölgesel işbirliğiyle kontrol altına alınabileceğini söyledi ve bu noktada Türkiye ile Suriye arasında "sağlıklı bir işbirliği" olduğunu vurguladı.
10 Mart'taki anlaşma öncesi ve sonrası neler yaşandı
8 Aralık 2024'te, Suriye'de İslamcı Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) örgütü liderliğindeki muhalif gruplar, başkent Şam'a girdi.
Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad Rusya'ya kaçtı, ülkede Suriye'de 61 yıllık Baas rejimi son buldu.
Suriye'nin geçici devlet başkanı, HTŞ lideri Ebu Muhammed Colani, yeni adıyla Ahmed Şara oldu.
Suriye'de yeni dönemin üçüncü ayında, 10 Mart 2025'te, Şara ile SDG Başkomutanı Mazlum Abdi önemli bir anlaşmaya imza attı.
10 Mart 2025'te entegrasyon anlaşmasını imzalayan SDG Başkomutanı Mazlum Abdi ve Suriye'nin geçici devlet başkanı Ahmed Şara
Sekiz maddelik anlaşma, SDG'nin Suriye'nin devlet kurumlarına entegrasyonunu öngörüyordu.
SDG Suriye ordusuna entegre edilecek, kontrolündeki bölgeler altyapılarıyla birlikte Şam'a bağlanacaktı.
Suriye'nin bölünmeyeceğinin vurgulandığı anlaşmayla, ülkedeki tüm etnik ve dini grupların hakları güvence altına alındığı duyuruldu.
Anlaşma, her maddenin uygulanması için ayrı komitelerin kurulmasını ve tüm maddelerin 2025 sonu itibarıyla hayata geçirilmesini de öngörüyordu.
Ancak bugün itibarıyla anlaşma uygulanabilmiş değil, SDG de henüz Suriye ordusuna entegre olmadı.
Halep'ten ayrılan SDG güçleri (9 Nisan 2025)
13 maddelik son öneride neler var?
10 Mart anlaşmasının uygulanması için belirlenen süre yaklaşırken, Suriye kritik bir dönemece girdi.
Suriye hükümetinin SDG'ye, entegrasyon için bir yol haritası niteliğinde olan ve "nihai teklif" olarak gördüğü 13 maddeden oluşan önerisini ilettiği bildiriliyor.
Şam'ın son teklifinde, SDG'nin Suriye ordusu içinde üç tümen halinde yeniden örgütlenmesine izin verdiği; savunma bakan yardımcısı, içişleri bakan yardımcısı ve genelkurmay başkan yardımcısı görevlerinin SDG adaylarına tahsis edilmesini kabul ettiği bildiriliyor.
Ancak SDG, Suriye ordusunun tüm birliklerinin Suriye'nin kuzeydoğusuna girmesine karşı ve Fırat Nehri'nin doğusunda sadece kendi üç tümeninin konuşlanmasını talep ediyor.
Suriye ve Türkiye ise buna karşı çıkıyor.
Şam ve Ankara'nın karşı çıktıkları Suriye Kürtlerinin bir diğer talebi de, SDG tümenlerinin Suriye Savunma Bakanlığı'na bağlı olmaması ve "özerk bir komuta yapısına" sahip olmaları.
ANKARA VE ŞAM HATTINDA YOĞUN DİPLOMASİ
İki ülke arasında 3+3 formatında gerçekleştirilen görüşmeler de bu süreçte önemli bir yer tutuyor. Bu kapsamda Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, beraberindeki üst düzey heyetle 15 Ocak 2025’te Türkiye’yi ziyaret etti. Ziyaret sırasında Bakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Güler ve MİT Başkanı Kalın, Suriyeli muhataplarıyla bir araya geldi.
Bu görüşmenin ardından Bakan Fidan, Bakan Güler ve MİT Başkanı Kalın, 13 Mart 2025’te Suriye’ye bir çalışma ziyareti gerçekleştirdi. İki ülke arasındaki güvenlik iş birliği ve güncel gelişmelerin ele alındığı bir diğer toplantı ise 12 Ekim 2025’te Ankara’da düzenlendi.
