Meksika'nın en çok aranan uyuşturucu baronunun, Jalisco eyaletinin başkenti Guadalajara'ya yaklaşık 130 kilometre mesafedeki Tapalpa'da öldürülmesi tüm dünyada gündem oldu.
Yetkililer, yaklaşık 20 bin kişinin yaşadığı kasabadaki güvenlik güçlerinin öncülüğünde pazar günü düzenlenen operasyonda yaralanan Nemesio Oseguera Cervantes'in, başkent Meksika'daki bir hastaneye nakledilirken öldüğünü duyurdu.
2009'da kurulan Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin (Cártel de Jalisco Nueva Generación/CJNG) El Mencho lakaplı liderinin ölümünün ardından ülkenin farklı yerlerinde şiddet olayları yaşandı.
Meksika'da kartel liderinin öldürülmesi sonrası en az 25 Ulusal Muhafız hayatını kaybetti
Meksika'nın en çok aranan suçlusu uyuşturucu karteli lideri 'El Mencho'nun ABD destekli bir operasyonda öldürülmesi sonrası ülkedeki şiddet olaylarında Ulusal Muhafızlar üyesi 25 kişinin öldürüldüğü açıklandı.
Meksika Güvenlik Bakanı, operasyon sırasında ve ardından çıkan şiddet olaylarında en az 62 kişinin öldüğünü açıkladı.
Gerçek ismi Nemesio Oseguera Cervantes olan 'El Mencho', Meksika'nın en güçlü suç örgütlerinden biri olarak görülen Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin (CJNG) lideriydi.
Eski polis memuru, 59 yaşındaki Oseguera'nın, ülkenin batısındaki Jalisco eyaletinin başkenti Guadalajara'da düzenlenen bir operasyonda yaralandığı ve başkent Mexico City'ye götürülürken hayatını kaybettiği kaydedildi.
Bunun ardından ülkenin 32 eyaletinin 20'sinde şiddet olayları yaşandı.
Meksika Savunma Bakanı Ricardo Trevilla, ülkenin batısında güvenliği güçlendirmek amacıyla 2.500 asker gönderildiğini açıkladı.
Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, olayla ilgili açıklamasında, operasyonunu överek önceliğinin ülke genelinde barış ve güvenliği sağlamak olduğunu söyledi.
Sheinbaum, "Sükunet var, hükümet var, silahlı kuvvetler var ve çok iyi koordinasyon var" dedi.
Türkiye'den yapılan açıklamada da olayların yakından takip edildiği belirtildi.
Operasyon nasıl gerçekleşti?
El Mencho'nun nasıl bulunduğu ve operasyonla ilgili ayrıntılar da netleşiyor.
Ricardo Trevilla, El Mencho'nun öldürülmesiyle sonuçlanan operasyona, suç örgütü liderinin eski sevgilisinden kaynaklanan bilgiyle başlandığını söyledi.
General Trevilla, uyuşturucu patronunun konumunun sevgilisinin güvendiği bir arkadaşı üzerinden belirlendiğini ve bu kişinin Jalico eyaletinde bulunan Tapalpa'daki bir yere götürüldüğünü söyledi.
Bakan Trevilla "21 Şubat'ta evi terk etti ve El Mancho'nun bu konumda kaldığı bilgisi elde edildi" dedi.
Bakan operasyonda sekiz kartel üyesinin öldürüldüğünü açıkladı.
Devlet Başkanı Sheinbaum uyuşturucu baronunun öldürülmesinde ABD güçlerinin de rol oynadığını söyledi.
Güvenlik Bakanı Omar Garcia Harfuch, Oseguera'nın öldürülmesinden sonra çıkan olaylarda Jalisco eyaletinde 25 Ulusal Muhafızın öldürüldüğünü, ayrıca bir eyalet savcılığı çalışanının da hayatını kaybettiğini belirtti.
Harfuch ayrıca, yedi eyalette 70 kişinin de tutuklandığını bildirdi. Bakan ayrıca "30 suçlu da öldürüldü" diye de ekledi.
ABD Başkanı Donald Trump sosyal medyadaki paylaşımında "Meksika Karteller ve uyuşturucuyla mücadele çabalarını artırmalı" dedi.
Donald Trump yönetimi, Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum'u uyuşturucu kaçakçılığına karşı baskıyı artırması için siyaseten sıkıştırıyordu.
ABD, El Mencho'nun tutuklanmasını veya yakalanmasını sağlayacak bilgi için 15 milyon dolarlık ödül vadediyordu.
Jalisco Yeni Nesil Karteli nedir?
Yaklaşık 17 yıl önce Sinaloa Karteli'nden ayrılan CJNG, içinden çıktığı yapının en dişli rakibi olmayı başardı.
Meksika ve ABD'li yetkililer, onları en vahşi ve en hızlı büyüyen uluslararası suç örgütlerinden biri diye tanımlıyor.
Bu kartel fentanil, kokain, eroin ve metamfetamin kaçakçılığında iddialı.
Meksika'nın Guerrero, Sonora, Michoacán ve Chiapas gibi eyaletlerinde iki kartel sert bir savaş veriyor.
Amerikan yönetimi, CJNG'nin 15-20 bin civarında üyeye sahip olduğunu ve her yıl milyarlarca dolar kazandığını tahmin ediyor.
Uyuşturucu kaçakçılığı ve para aklamanın yanı sıra insan kaçakçılığı, göçmen kaçırma, yakıt hırsızlığı, kaçak madencilik ve ağaç kesme gibi çeşitli faaliyetler yürütüyorlar.
Halka açık infazları ve cesetleri sergilemesiyle meşhur örgüt bu sayede hem sokaklarda hem de sosyal medyada korku salıyor.
Kolluk kuvvetleri, yargıçlar ve siyasetçiler, CJNG'nin saldırılarının ve suikastlarının kurbanı oldu.
ABD Dışişleri Bakanlığı, geçen yıl CJNG'yi yabancı terör örgütü ilan etti.
El Mencho kimdi?
Genelde Oseguera Cervantes gibi Nemesio adını taşıyan insanlara bu mahlas veriliyor.
Yoksul çiftçi bir ailenin çocuğu olarak 1966'da Meksika'da dünyaya gelen El Mencho, henüz ergenken ABD'nin Kaliforniya eyaletine taşındı.
Uyuşturucu kaçakçılığı suçlamasıyla ikinci tutuklanışının ardından ülkesine döndü. Bir süre polis memurluğu yaptı.
Güçlü çete lideri Armando Valencia'nın yeğeniyle 1996'da evlenen El Mencho, Sinaloa Karteli'nde önemli roller üstlendikten sonra 2009'da CJNG'yi kurdu.
Güvenlik güçlerine yönelik cüretkar saldırılarla dikkat çekti.
Eskiden Meksika Büyükelçiliği yapan, ABD Dışişleri Bakanı Yardımcısı Christopher Landau, ölümünün ardından onu "En acımasız ve kana susamış uyuşturucu baronlarından biriydi" diye tanımladı.
ABD operasyonda nasıl bir rol oynadı?
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, X hesabından yaptığı açıklamada ABD'nin operasyon için Meksika'ya istihbarat desteği verdiğini belirtti.
Güvenlik güçlerini takdir ettiklerini duyuran Leavitt, fentanil kaçakçılığında kilit rol oynayan El Mencho'nun iki ülke açısından da "üst düzey hedef" konumunda bulunduğunu vurguladı.
Bu olay Meksika'da nasıl yankılandı?
El Mencho'ya düzenlenen operasyonun ardından başta Jalisco eyaletinin başkenti Guadalajara olmak üzere Meksika'nın farklı yerlerinde şiddet olayları yaşandı.
Silahlı gruplar yolları kapatıp otomobilleri, süpermarketleri ve bankaları ateşe verdi.
Jalisco'nun bazı bölgelerinde toplu taşıma seferleri durduruldu. Oteller misafirlerine dışarı çıkmama uyarısında bulundu.
Nayarit eyaletinde okullar tatil edildi.
Aralarında Türkiye'nin de olduğu pek çok ülke vatandaşlarına ihtiyatlı davranma çağrısı yaptı.
Bazı havayolu şirketleri uçuşlarını iptal etti.
Sırada ne var?
Meksika'nın ilk kadın lideri Claudia Sheinbaum, ABD Başkanı Donald Trump'ın da baskısıyla, kartellere karşı son yılların en büyük operasyonlarını düzenliyor.
Trump, ülkesine uyuşturucu sokan kartellere karşı yeterli önlemlerin alınmaması durumunda Meksika topraklarında operasyon düzenleyebilecekleri tehdidini defalarca savurmuştu.
Güvenlik uzmanı David Saucedo, CJNG'nin Meksika yönetimine "topyekun savaş" açabileceğini öne sürüyor.
Diğer yandan uzmanlar, ülkede kök salan kartellere yönelik operasyonların etkisinin sınırlı kalacağı uyarısını da yapıyor.
Önceki operasyonların Sinaloa Karteli'nde parçalanmaya yol açtığı ancak sonrasında CJNG'nin güçlendiği hatırlatılıyor.
CJNG'nin liderinin öldürülmesinin örgüt içinde iktidar mücadelelerini büyüterek daha fazla kan dökülmesine neden olabileceği belirtiliyor.
5 milyonu aşkın kişinin yaşadığı Guadalajara'nın bu yaz düzenlenecek FIFA Dünya Kupası'nda birden fazla maça ev sahipliği yapması korkuları büyütüyor.
FIFA henüz konuya dair herhangi bir açıklamada bulunmasa da Meksika'daki maçların ABD ya da Kanada'ya taşınabileceği yorumları yapılıyor.
KAYNAK: Independent Türkçe, New York Times, CNN, AA
Derleyen: Eren Umurbilir
