ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik ikinci bir askeri operasyonu değerlendirdiği iddiaları, Orta Doğu’da tansiyonu yeniden yükseltti. The New York Times, Pentagon’un 'son 20 yılın en büyük askeri yığınağını' başlattığını duyururken, uzmanlar 'daha uzun' ve 'daha yıkıcı' bir çatışma riskine dikkat çekiyor.
Bu arada eski bir CİA yöneticisi olan ve ABD televizyonlarının analizlerine en sık başvurduğu isimlerden John Kiriakou, Beyaz Saray'daki kaynaklarından Trump'ın Pazartesi veya Salı günü İran'a saldırmaya karar verdiğini öğrendiğini duyurdu.
Trump'ın ekibinden Başkan Yardımcısı JD Vance ve Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard'ın İran'a saldırıya karşı çıkan iki kişi olduğu, Savunma Bakanı Hegseth, Dışişleri Bakanı Rubio ve Genelkurmay Başkanının ise askeri harekatın yarın ya da Salı günü başlatılması kararının destekledikleri kaydediliyor.
ABD'nin önde gelen medya platformu Axios'un haberinde de, İran'ın Washington'a sunacağı nükleer teklif için çıtanın çok yüksek olduğu, Planın hem Trump yönetimini hem de bölgeyi ikna etmesi gerekeceği vurgulandı.
Axios'un değerlendirmesinde, "İran’ın teklifi içerik olarak Trump’ın iç siyasette pazarlayabileceği bir anlaşma olmak zorunda. Eğer İranlılar bir saldırıyı önlemek istiyorlarsa, ABD’nin reddedemeyeceği bir teklif sunmalı. İranlılar fırsat penceresini kaçırıp duruyorlar. Oyun oynamaya devam ederlerse, pek fazla sabır gösterilmeyecek." ifadeleri kullanıldı.
Haber analizde, Trump’a Hamaney ve oğlunu öldürmek için planlar sunulduğu da kaydedildi.
Öte yandan ABD'nin savaş gemilerinin yanı sıra hava kuvvetleri ve özel kuvvetler askerlerinin konuşlandırdığı Ortadoğu'daki üslerine ek olarak Portekiz'de de büyük bir yığınak yaptığı belgelendi, ABD televizyonalrında dev askeri nakliye uçaklarının görüntüleri yayınlandı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), iki uçak gemisini İran’dan belirli bir mesafede tutuyor. Yetkililer, yüksek hızla hareket eden bir uçak gemisini balistik füzeyle vurmanın zor olduğunu, ayrıca gemilerin balistik füze savunma kapasitesine sahip destroyerler tarafından korunduğunu vurguluyor.
ABD askerleri Katar, Bahreyn, Irak, Suriye, Kuveyt, Suudi Arabistan, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde konuşlu. Son olarak, Katar’daki El Udeyd Üssü ile Bahreyn’deki Beşinci Filo tesislerinden yüzlerce askerin başka görevlere kaydırıldığı bildirildi.
İran'dan ABD'nin tehditlerine sert yanıt! 'Pişman edici' karşılık verilecek
İran ile ABD arasında devam eden gerilim, tarafların açıklamalarıyla tırmanıyor. ABD Başkanı Trump, İran'ın anlaşmaya varmaması halinde müdahalede bulunacaklarını sık sık dile getirirken; İran cephesinden de muhtemel bir saldırıya karşılık verileceğine dair açıklamalar yapılıyor.
"PİŞMAN EDİCİ" KARŞILIK VERECEK
Söz konusu açıklamalar bir yenisi daha eklendi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ülkeye karşı olası bir saldırının boyutu ne olursa olsun İran'ın "pişman edici" şekilde karşılık vereceğini söyledi.
Azizi, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada ABD'nin askeri saldırı tehditlerine yanıt verdi.
"TESLİM OLMAYACAĞIZ"
Azizi, İran'ın savaş kışkırtıcısı olmadığını ancak savaşa da hazır olduğunu ABD'nin bildiğini belirtti.
Azizi, "İran'a karşı, ne ölçekte olursa olsun, yapılacak her türlü eylemin pişman edici bir sonucu olacaktır. Teslim olmayacağız." ifadelerini kaydetti.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı sınırlı saldırı seçeneğini değerlendirdiğini belirtmişti.
İranlı yetkililer, sık sık sınırlı olsa da herhangi bir saldırıya topyekün karşılık verileceğini ve saldırının bölgesel savaşa yol açacağını ifade etmeye devam ediyor.
Bir tarafta, Ortadoğu'da savaşı derinleştirmeye kararlı olduğu gözlemlenen ABD-İsrail cephesi, diğer tarafta iki adım ileri, bir adım geri tavizler ve müzakerelerle varlığını korumaya çalışan, hem içeride hem de dışarıda çatışmalı bir sürece teslim olan İran İslam Cumhuriyeti.
Geçen yıl haziran ayında ABD’nin İsrail’le birlikte İran’ın nükleer tesislerine yönelik gerçekleştirdiği ve 12 gün içinde ateşkesle sonuçlanan askeri operasyonun ardından bölge görece sakinleşmişti. Ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci bir askeri seçeneği değerlendirdiğine dair açıklamaları ve Pentagon’un kapsamlı askeri yığınağı, sürecin bu kez daha geniş ve daha riskli bir çatışmaya evrilebileceği endişesini doğurdu.
The New York Times’ta yayımlanan analizde, ABD’nin son 20 yılın en büyük Orta Doğu askeri konuşlanmasını gerçekleştirdiği, iki uçak gemisinin bölgede görev yaptığı, 30 ila 40 bin Amerikan askerinin potansiyel risk altında bulunduğu ve hedefin yalnızca nükleer tesislerle sınırlı kalmayabileceği vurgulanıyor.
İşte o analizden öne çıkanlar...
"SONUÇLAR DAHA AĞIR OLABİLİR"
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik yeni bir askeri harekât başlatma seçeneğini masada tutuyor. Ancak uzmanlara göre böyle bir karar, geçen yılki 12 günlük çatışmadan çok daha uzun, daha kanlı ve daha tehlikeli bir savaşı tetikleyebilir.
Geçen yıl haziran ayında ABD, İsrail’in başlattığı İran karşıtı askeri kampanyaya katılmış ve Trump orduya net bir hedef vermişti: İran’ın nükleer tesislerini bombalayarak Tahran’ın nükleer silah geliştirme kapasitesini geriletmek. ABD saldırılarından birkaç gün sonra taraflar ateşkese varmış, Amerikan tarafında can kaybı yaşanmamıştı.
HEDEF NE?
Bugün ise Pentagon, son 20 yılın Orta Doğu’daki en büyük askeri yığınağını gerçekleştiriyor. Trump’ın bu kez daha kapsamlı ve ABD öncülüğünde yürütülecek bir operasyonu değerlendirdiği belirtiliyor. Ancak Beyaz Saray, kamuoyuna açık biçimde nihai hedefin ne olduğunu netleştirmiş değil.
Operasyon yine yalnızca nükleer tesisleri mi hedef alacak? İran’ın müzakere masasında vazgeçmeye yanaşmadığı balistik füze kapasitesi de vurulacak mı? Yoksa Trump’ın geçmişte 'tehlikeli bir hata' olarak nitelediği rejim değişikliği seçeneği mi gündemde? Uzmanlara göre rejim değişikliğine yönelik bir savaş, İran’da büyük sivil kayıplara ve bölgesel bir yayılmaya yol açabilir.
Trump cuma günü yaptığı açıklamada, İran’ı anlaşmaya zorlamak için sınırlı bir askeri saldırıyı değerlendirdiğini söyledi.
ABD ÜSLERİ RİSK ALTINDA
Orta Doğu’da 13 askeri üste konuşlu 30 ila 40 bin Amerikan askeri potansiyel risk altında bulunuyor. Pentagon, üsleri korumak amacıyla bölgeye ek hava savunma sistemleri sevk ediyor. Geçen yıl İran, Katar’daki El Udeyd Üssü’ne füze saldırısı düzenlemiş, ancak öncesinde ABD ve Katar’a dolaylı uyarı yapmıştı.
Pentagon yetkililerine göre bu kez durum farklı olabilir. Eğer saldırıyı başlatan taraf doğrudan ABD olursa, Amerikan askerleri çok daha yüksek risk altında kalabilir.
İSRAİL ZARARLI ÇIKABİLİR
Geçen yılki çatışmada İran, İsrail’e yüzlerce uzun menzilli füze fırlatmıştı. İsrail ordusu füzelerin yüzde 80’den fazlasını engellediğini öne sürse de saldırılar önemli hasar yaratmış ve onlarca sivil hayatını kaybetmişti.
İran’ın yoğun füze saldırıları, İsrail’in hava savunma sistemleri için interceptor stoklarını tüketmeye başlamıştı. İsrailli yetkililer, daha uzun sürecek bir çatışmanın şehir savunma kapasitesini zorlayabileceği uyarısında bulunuyor.
'UZUN SAVAŞ' SİNYALİ
Orta Doğu’ya sevk edilen uçak gemileri, savaş uçakları, bombardıman uçakları, insansız hava araçları ve hava savunma sistemleri, Pentagon’un 12 günü aşabilecek bir çatışma ihtimalini ciddiye aldığını gösteriyor.
Savunma uzmanı Katherine Thompson’a göre, “Bu tablo daha uzun sürecek bir çatışmaya hazırlık gibi görünüyor.” ABD’nin hem kendi üslerini hem de İsrail’i uzun süreli savunabilme kapasitesinin sınırlı interceptor stokları nedeniyle ciddi bir endişe kaynağı olduğu belirtiliyor.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), iki uçak gemisini İran’dan belirli bir mesafede tutuyor. Yetkililer, yüksek hızla hareket eden bir uçak gemisini balistik füzeyle vurmanın zor olduğunu, ayrıca gemilerin balistik füze savunma kapasitesine sahip destroyerler tarafından korunduğunu vurguluyor.
ABD askerleri Katar, Bahreyn, Irak, Suriye, Kuveyt, Suudi Arabistan, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde konuşlu. Son olarak, Katar’daki El Udeyd Üssü ile Bahreyn’deki Beşinci Filo tesislerinden yüzlerce askerin başka görevlere kaydırıldığı bildirildi.
Uzmanlara göre ikinci bir İran operasyonu, yalnızca iki ülke arasındaki dengeyi değil, Orta Doğu’daki güç mimarisini ve küresel güvenlik hesaplarını da derinden sarsabilir.
