İran'da savaşın 40. gününde 15 günlük ateşkes kararı alındı. Ancak İsrail'in Lübnan'da Hizbullah'a saldırıları nedeniyle pürüz çıktı. İran, Lübnan'da ateşkesin de 10 maddelik planın parçası olduğunu savunuyor. ABD ve İsrail ise ateşkesin Hizbullah'ı kapsamadığı görüşünde. İran Dışişleri Bakanı Arakçi, "ABD seçim yapmak zorunda. Ya ateşkesi seçecek ya da İsrail Hizbullah'a saldırmaya devam edecek" dedi.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın 40. gününde ateşkes sağlandı. ABD Başkanı Donald Trump'ın duyurduğu ateşkes için görüşmeler cumartesi günü Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılacak.
Reuters'a göre İran'ın müzakere heyeti lideri henüz belirlenmedi. Ancak İran basınına göre en olası isim İran Meclis Başkanı Galibaf olarak görülüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social üzerinden Washington saatiyle gece yarısı 00.12'de yaptığı son paylaşımda, İran ile varılan geçici ateşkes sürecine ilişkin sert mesajlar verdi. Trump, Tahran yönetiminin "gerçek anlaşmaya" tam olarak sadık kalmaması durumunda, bölgedeki Amerikan askeri varlığının harekete geçeceğini duyurdu.
Trump, İran’ın tüm şartları yerine getirdiğinden emin olunana kadar ABD’ye ait gemi, uçak ve askeri personelin mevcut mevzilerini koruyacağını belirtti.
Anlaşmanın bozulması ihtimalini "düşük bir olasılık" olarak nitelendiren Trump, buna rağmen yaşanacak bir aksilikte çatışmanın "daha önce hiç görülmemiş bir güçle" başlayacağı tehdidinde bulundu.
Trump paylaşımında, "Büyük ordumuz şu an dinleniyor ve bir sonraki fetih için sabırsızlanıyor" ifadelerini kullandı.
"Eğer herhangi bir nedenle bu gerçekleşmezse, ki bu son derece düşük bir ihtimal, o zaman "Çatışma Başlar", daha büyük, daha iyi ve daha güçlü bir şekilde, daha önce hiç görülmemiş bir şekilde. Uzun zaman önce kararlaştırılmıştı ve tüm sahte söylemlere rağmen - NÜKLEER SİLAHLAR YOK OLACAK ve Hürmüz Boğazı AÇIK VE GÜVENLİ OLACAK. Bu arada büyük ordumuz dinleniyor, aslında bir sonraki fetih için sabırsızlanıyor. AMERİKA GERİ DÖNDÜ!"
"Nükleer silah yok, boğaz açık kalacak"
Daha önce alınan kararların arkasında durduğunu vurgulayan Trump, İran'ın nükleer silah sahibi olmasına asla izin verilmeyeceğini ve Hürmüz Boğazı'nın "açık ve güvenli" kalacağını yineledi.
Washington yönetiminin bölgedeki sahte söylemlere itibar etmeyeceğini belirten Trump, "Amerika geri döndü" mesajıyla kararlılık vurgusu yaptı.
İRAN ATEŞKESTEN ÇEKİLECEK Mİ?
İran medyası, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları sona ermezse Tahran yönetiminin ateşkes anlaşmasından çekileceğini iddia etti. ABD'nin Lübnan dahil tüm cephelerdeki savaşın durdurulmasını kabul ettiğini söyleyen İranlı yetkili, "Siyonist rejim (İsrail) buna rağmen sabahtan bu yana ateşkesi açıkça ihlal ederek Lübnan'a karşı acımasız saldırılar düzenledi. İsrail, Lübnan'a yönelik saldırılarına devam ederek ateşkesi ihlal etmeyi sürdürürse İran, anlaşmadan çekilecektir." dedi.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, İran'ın ateşkes teklifini sorumluluk ve güçlü yaklaşım çerçevesinde kabul ettiğini belirterek, “Lübnan'da ateşkes, ABD ile varılan 10 maddeli anlaşmanın temel parçası” dedi.
Devrim Muhafızları, “Lübnan'a yönelik saldırıların durmazsa bölgedeki saldırganlar pişman olacak” açıklamasında bulundu.
Beyaz Saray ise İran tarafından açıklanan 10 maddeli ateşkes planının ABD'ye iletilenden farklı olduğunu savundu.
ARAKÇİ: ABD SEÇİM YAPMAK ZORUNDA
Netanyahu, İran ile ateşkesin Hizbullah'ı içermediğini savundu ve “İsrail, Hizbullah'a saldırmaya devam edecek” dedi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “Ateşkes koşulları açık ve net. ABD seçim yapmak zorunda. Ya ateşkesi seçecek ya da İsrail Hizbullah'a saldırmaya devam edecek. Top artık ABD'de. Dünya ABD'nin sözünü tutup tutmadığını görecek” dedi.
İRAN MECLİS BAŞKANI: BU ŞARTLARDA ATEŞKES MAKUL DEĞİLDİR
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ateşkes için uzlaşıya varılan 3 maddenin görüşmeler başlamadan ihlal edildiğini söyledi.
Galibaf, Pakista Başbakanı Şahbaz Şerif'in de açıkladığı gibi Lübnan ve diğer bölgelerde ateşkes maddesi ihlal edilmiştir. Fars eyaletinde bir insansız hava araıcnın düşürülmesi İran hava sahası ihlalidir. 10 maddelik planın 6. maddesi İran'ın uranyum zenginleştirme hakkının saklı tutulmasıydı. Bu hak ihlal ediliyor. Bu şartlarda ateşkes ve müzakereler makul değildir" dedi.
İRAN DONANMASI: HÜRMÜZ BOĞAZI HALA KAPALI
İran donanmasından Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere gelen telsiz anonsunda, Hürmüz Boğazı'nın hala kapalı olduğu belirtildi. Geçişler için gemilerin İran'dan izin almaları gerektiği, aksi takdirde vurularak imha edilecekleri belirtildi.
Devrim Muhafızları Ordusuna yakınlığıyla bilinen yarı resmi Fars Haber Ajansı’nın haberinde, ABD ile İran arasında varılan geçici ateşkesin ardından gemilerin geçişine açılacağı açıklanan Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığı ifade edildi. Haberde, İsrail'in Lübnan'a saldırması nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndan petrol tankerlerinin geçişinin durdurulduğu aktarıldı.
Ayrıca geçici ateşkesin sağlanmasının ardındadün sabah 2 petrol tankerinin "İran’ın izniyle" Hürmüz Boğazı’ndan güvenli bir şekilde geçtiği kaydedildi.
YILLAR SONRA İLK KEZ
Amerikalı ve İranlı yöneticiler en son 2015’te imzalanan nükleer anlaşma sürecinde yüz yüze görüşmüş; Washington adına Barack Obama yönetiminin Dışişleri Bakanı John Kerry, Tahran tarafında ise dönemin Dışişleri Bakanı Cevad Zarif masada yer almıştı. Taraflar savaşın öncesinde Umman’ın arabuluculuğunda dolaylı olarak görüşüyordu.
KRİTİK KONULAR HÜRMÜZ VE NÜKLEER TARAFLAR UZLAŞIYA NE KADAR YAKIN
ABD ve İran’ın 15 günlük ateşkeste uzlaşmasına rağmen nihai barış için anlaşma zemini olup olmadığı henüz belirsiz. ABD’nin 15, İran’ın ise buna karşı ilettiği belirtilen 10 maddelik karşılıklı listelerde tarafların bazı konulardaki beklentileri arasında büyük farklar var. Özellikle Washington yönetimi İran’ın nükleer programını tamamen kapatmasını talep ederken, Tahran ise bu hakkını saklı tutmak istiyor.
HEGSETH: İRAN YIKICI BİR MAĞLUBİYETLE KAŞILAŞTI
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth canlı olarak açıklamada bulundu.
Hegseth, "İran, ABD için tehdit oluşturamayacak. İran ateşkes için yalvardı ve hepimiz bunun farkındayız. Bugün dünya barışı için büyük bir gün. İran artık yeter dedi ve barışı onlar talep etti." ifadelerini kullandı.
Hegseth, "İran, ABD için tehdit oluşturamayacak. İran ateşkes için yalvardı" dedi
Operasyonun cephede tarihi ve büyük bir zafer ile sonuçlandığını ileri süren Hegseth, “Operasyonumuz İran'ın ordusunu önümüzdeki yıllarda bile toplanamayacak şekilde savaşamaz duruma getirdi. Kırk günden kısa bir süre içerisinde ABD İran'ı mağlup etmek için askeri gücünün yüzde 10'undan azını kullandı.” dedi.
İran'ın yıkıcı bir askeri mağlubiyetle karşılaştığını öne süren Bakan, “İran'ın donanma gücü artık denizin dibinde. Hava kuvvetleri tamamen ortadan kaldırıldı. Artık kapsamlı bir hava savunma sisteminden bahsetmemiz mümkün değil. Ellerindeki bütün füzeler yok edildi.” diye konuştu.
Savunma Bakanı, İran'ın savunma gücünün son 800 saldırı ile ortadan kaldırıldığını, bütün fabrikalarının yerle bir edildiğini ve ellerinde kalan son füzelerin yeraltı sığınaklarında bulunduğunu ileri sürdü.
“TRUMP İRAN'A ACIDI, FÜZE PROGRAMI YOK EDİLDİ”
ABD Başkanı Trump'ın elinde İran ekonomisini dakikalar içinde sakatlama gücü olduğunu ileri süren Hegseth, Trump'ın İran'a acımayı seçtiğini söyledi.
ABD'li bakan, “İran hiçbir şekilde nükleer silaha sahip olamayacak. Anlama çerçevesinde ellerindeki tüm nükleer materyaller alınacak. Başkan Trump başından beri söylüyor, İran'ın hiçbir şekilde nükleer silahı olmayacak.” ifadelerini kullandı.
“İRAN GEMİLERİN HÜRMÜZ'DEN GEÇMESİNE İZİN VERECEK”
ABD Silahlı Kuvvetleri'nin İran'ın anlaşmaya uyduğundan emin olacağını söyleyen Hegseth, “İran gemilerin Hürmüz'den geçmesine izin verecek. Hürmüz Boğazı açıldı, ticaret akışı devam edecek.” dedi.
Açıklamadan kısa süre sonra İran Devlet Televizyonu Hürmüz Boğazı'ndan İran'ın izniyle ilk geminin geçtiğini duyurdu. İran Silahlı Kuvvetleri de, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı proaktif bir şekilde yöneteceğini açıkladı.
Hürmüz Boğazı yakınlarında bekleyen gemiler
İRAN ATEŞKESE TEMKİNLİ YAKLAŞIYOR
İran'ın Cenevre'deki BM Büyükelçisi yaptığı açıklamada, güvensizlik duyduğu ABD ile barış görüşmelerine önceki müzakerelere göre çok daha temkinli yaklaşacaklarını söyledi. Elçi, savaşın Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yasal durumunu etkileyeceğini söyledi.
Büyükelçi Ali Bahreyni, Reuters'e verdiği demeçte, "Karşı tarafa hiçbir şekilde güvenmiyoruz. Askeri güçlerimiz hazır olarak duruyorlar ancak bu arada, karşı tarafın ne kadar ciddi olduğunu görmek için müzakerelere gideceğiz" dedi.
İSRAİL SALDIRILARI DURDURDU, İRAN'DA PEŞ PEŞE İKİ PATLAMA
İsrail ordusu, ateşkes kararının ardından İran'a yönelik saldırıları durdurduğunu açıkladı. Yapılan açıklamada, Lübnan'da Hizbullah ile çatışmaların ve kara operasyonlarının devam ettiği belirtildi.
İran'ın Mehr ajansı, Lavan Rafinerisi'nde patlama meydana geldiğini açıkladı. Ancak patlamanın kaynağının henüz bilinmediği ifade edildi. Sırrı Adası'nda da kaynağı bilinmeyen patlamalar meydana geldi.
İRANLI YETKİLİ HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN TARİH VERDİ
Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, ateşkes çerçevesinin sağlanması halinde İran’ın ABD ile yapılacak görüşme öncesinde Perşembe ya da Cuma günü Hürmüz Boğazı’nı açabileceğini söyledi.
Yetkili, yeniden açılmanın sınırlı olacağını ve tüm gemilerin geçişi için İran ordusuyla koordinasyonun zorunlu olmaya devam edeceğini belirtti.
