Gazeteci-Yazar ve TRT Haber'in dış politika ve uluslararası ilişkiler uzmanı editörü Mehmet A. Kancı, ABD'nin İsrail ile birlikte İran'a başlattığı saldırılarda başlayan savaşı tarihi perspektiften değerlendirdi.
Mehmet A. KANCI / Ankara
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin sosyal medya hesabında paylaştığı bu fotoğraf 28 Şubat 2026 Cumartesi günü İsrail-ABD ikilisinin İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve 40'dan fazla üst düzey yetkilinin öldürüldüğü suikast saldırısından yaklaşık 1 saat sonra hedef alınan Hürmüzgan eyaletinin Minab şehrinden. 
Minab şehrinin yanı başında uluslararası petrol ticaretinin yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı bulunuyor. Bu mezarlara bırakılan naaşlar yaşları 7 ile 12 arasında değişen kız çocuklarına aitti.
3 Mart günü, ABD-İsrail saldırısında tek bir füzeyle vurulan ilkokulda hayatını kaybeden 165 kız çocuğu ve okul personeli için cenaze töreni düzenledi.
HER DEVİRDE İRAN DOSTU ABD!
Başlık şaka değil ama sebebi için sabredip okumaya devam ediniz. ABD'nin İran'ı hegemonyası altına alma girişimleri 1946 yılına dayanıyor. Gözden kaçan bir bilgidir, Birinci Soğuk Savaş henüz başlamadan,
ABD nükleer silah kartını Berlin Ablukası'ndan da önce SSCB'ye karşı İran Krizi esnasında göstermiştir. İngiltere'den batı kampının liderliğini devralan ABD, haliyle İran petrolleri üzerinde söz sahibi olma hakkını da kendisinde görüyordu.
Bu devir teslim 1953 yılında, İran halkının seçtiği ve ülke petrollerini İngiliz şirketlerinin elinden alarak devletleştiren Başbakan Musaddık'ın CIA-MI6 darbesiyle devrilmesi ile eyleme geçmiş oldu.
Ajax darbe operasyonunun ardından ABD yalnızca İran'ı değil, Şah Rıza Pehlevi hanedanını da devraldı. İran'ın bugün şikayet konusu olan nükleer programı yine ABD'nin desteğiyle Şahlık döneminde başladı.
ABD o yıllarda Şah'ın devlet güvenlik teşkilatı SAVAK'ı da İsrail istihbarat servisi Mossad ile işbirliğine teşvik etti. İki gizli servis beraberce Şah yönetiminden şikayetçi olan komünistler üzerinde tatbik ettikleri işkence yöntemleri konusunda bilgi alışverişinde bulundular.
1973 yılında CIA'nın Ortadoğu'yu kontrol eden merkezi Kıbrıs'tan Tahran'a taşındı. Fakat nasıl olduysa bu koskoca CIA karargahı burnunun dibinde gelişen bir devrimi ve Ortadoğu'daki en büyük müttefikleri Şah Rıza Pehlevi'yi devirecek darbeyi haber alamadı. Ancak devrimden sonra dahi ABD ile yeni İran rejimi arasındaki karmaşık ilişkiler devam etti.
1986 yılında bir Lübnan yayın organı ABD'nin 1981-1986 yılları arasında, ( Bu yıllar arasında tüm dünya İran ile ABD'nin birbirlerinin acımasız düşmanı olduklarını zannediyorlardı ) Tahran'a silah sattığını ortaya çıkardı.
Peki iki ülke birbirlerini şeytanlaştırırken bu nasıl olmuştu?
Tabi ki İsrail, kendi bekası için Irak-İran savaşının mümkün olduğunca uzamasından yanaydı ve bunun için de İran'ın Şah döneminde ABD'den alınmış silah sistemlerinin sürdürülebilir kılınması gerekiyordu. İsrail, İran'a silah satışı için dönemin ABD Başkanı Reagan'ı ikna etti.
ABD, Ronald Reagan'ın başkanlığı döneminde İran'a en az 2 milyar dolarlık silah ve mühimmat sevkiyatı yaptı. Dahası bu ticarete yer yer İsrail de dahil oldu ve 1985'te İran'a anti-tank roket sistemleri temin etti. İran yönetimi de bu jestleri karşılıksız bırakmadı, silahlar karşılığında Lübnan'daki vekil örgütlerine kaçırttığı ABD vatandaşlarını serbest bıraktırdı. Evet değerli okuyucuları, şu anda televizyonlarımızdan canlı olarak izlediğimiz savaşın kabaca geçmişi bu şekilde.
Kim kimle savaşıyor, kim kimin silahıyla öldürülüyor buna siz karar verin.
