Chris McKenna
BBC Spor Servisi
Dört kez dünya şampiyonu olan İtalya, play-off finallerinde Bosna-Hersek'e penaltı atışları sonucunda yenilerek üst üste üçüncü Dünya Kupası'na katılma şansını kaybetti.
İtalyanlar 2018'de Rusya ve 2022'de Katar Dünya Kupası'na da katılamadı.
Daha önce hiçbir dünya şampiyonu ülkenin, peş peşe organizasyonunda yer alamadığı olmamıştı.
İtalya Bosna Hersek karşısında, öne geçtikten sonra bir kişi eksildi. Ev sahibi ekibin yoğun baskısı maçı bitime 10 dakika kala uzatmaya götüren golü getirdi.
Penaltılar sonrası Bosna Hersek, bir dönem Fenerbahçe forması da giyen dünyaca ünlü yıldızı ve 40 yaşındaki kaptanı Edin Džeko önderliğinde tarihindeki ikinci Dünya Kupası katılma hakkını elde etti.
Balkan ülkesi bu yaz B Grubu'nda Kanada, Katar ve İsviçre ile karşılaşacak.
Maç sonunda teknik direktör Gennaro Gattuso gözyaşlarına hâkim olamadı.
Gattuso maç sonrası kendi geleceğinin "önemli olmadığını" söylerken, İtalya Futbol Federasyonu Başkanı Gabriele Gravina, görevine devam etmesini istediğini söyledi.
Geceyle ilgili duygularını ifade eden Gattuso ise "Can yakıyor, çünkü buna ihtiyacımız vardı; kendimiz için, tüm İtalya için, futbolumuz için. Sindirmesi çok zor bir darbe" dedi.
Gravina ise Gattuso'nun istifa etmeyeceğini vurgularken, İtalyan futbolunun artık "derin bir kriz" içinde olduğunu kabul etti.
İtalya'nın kanat oyuncusu Leonardo Spinazzola gözyaşları içinde şunları söyledi:
"İtalyan çocuklar bir Dünya Kupası'nı daha İtalya olmadan izleyecek. 10 kişi kalmamıza rağmen bu şekilde elenmiş olmamıza hâlâ inanamıyorum. Mücadele ederek maçı penaltılara taşıdık, üç ya da dört gol atabilirdik ve bu herkes için büyük bir hayal kırıklığı."
Bu kez neden katılamadılar?
İtalya, 2006'da dördüncü kez Dünya Kupası'nı kazandıktan sonra, turnuvada ciddi bir düşüş yaşadı; 2010 ve 2014'te grup aşamasını geçemediler.
EURO 2020 finalinde İngiltere'yi yenerek şampiyon oldular, ancak bu başarı artık uluslararası arenada zorlanan futbol ülkesi için istisnai bir sonuç gibi görünüyor.
2006'daki şampiyon kadronun bir parçası olan Gennaro Gattuso, bu eleme sürecinin ikinci maçından sonra Luciano Spalletti'nin yerine teknik direktörlük görevine getirildi.
İtalya Dünya Kupası'nı son olarak 2006'da kazandı
Spalletti, EURO 2024'te son 16 turunda yaşanan hayal kırıklığının ardından, Haziran ayında Norveç'e 3-0 kaybedilmesi sonrası görevden alındı.
Bu durum, Gattuso ve İtalya'yı doğrudan katılım için zorlu bir sürecin içine soktu.
Göreve uygunluğu konusunda şüpheler olsa da Gattuso, Estonya ve İsrail'e karşı alınan galibiyetler de dahil olmak üzere üst üste altı maç kazandı.
Eleme grubunun son maçında Norveç'e bu kez de 4-1 yenildiler. Ancak bu maç önces play-off biletini ceplerine koymuşlardı.
İtalyan futbolu neden zorlanıyor?
İtalya, 2006 finalinde Fransa'yı mağlup ederken, ülke tarihinin en güçlü kadrolarından birine sahipti.
Bu başarının temelleri ise daha önce, Cesare Maldini yönetimindeki 21 yaş altı takımının 1992 ile 1996 arasında üst üste üç Avrupa Şampiyonası kazanmasıyla atılmıştı.
O dönemde Serie A'da kulüplerin sahada aynı anda üçten fazla Avrupa dışı oyuncu bulundurmasını yasaklayan kural, yerli oyuncuların gelişimini destekliyordu.
Ancak 1995'te, Avrupa'daki futbol düzenini kökten değiştiren Bosman kararıyla bu sistem değişti.
Türk milli takımının oyuncularından Hakan Çalhanoğlu Inter'de Zeki Çelik ise Roma'da forma giyiyor
Bunun sonucunda Serie A'ya çok sayıda yabancı oyuncu gelmeye başladı ve bu durum genç İtalyan futbolcuların üst düzey kulüplerde forma şansı bulmasını zorlaştırdı.
Avrupa futbolu uzmanı Julien Laurens, BBC Spor'a yaptığı değerlendirmede "İtalya'daki akademiler yeterince oyuncu yetiştirmiyor ya da yetiştirdikleri oyuncular A takımlarda oynayacak seviyede değil" dedi.
Laurens ayrıca kulüplerin para harcama şeklinin, alışılagelmiş İtalyan modeliyle de örtüşmediği görüşünde.
Mali sorunlar ve stat problemleri
İtalya'nın büyük kulüplerinden hiçbiri, Deloitte'un dünyanın en yüksek gelir elde eden kulüpleri listesinde ilk 10'da yer almıyor.
Premier League kulüpleri sürekli artan yayın gelirlerinden faydalanırken, diğer Avrupa ligleri de büyük yatırımlar çekiyor.
İtalyan kulüplerinin birçoğu statlarını modernize edemediği için ticari gelirlerde de geri kalıyor.
Son yıllarda birçok kulüp ciddi zararlar açıkladı; bu da geleceğe yönelik yatırımları olumsuz etkiliyor.
AC Milan ve Inter takımlarının maçlarına ev sahipliği yapan San Siro Stadyumu yıkılacak ve yerine daha büyük bir kompleks yapılacak
İtalya milli takımının eski forvetlerinden Alessandro Del Piero, Dünya Kupası play-off'ları öncesinde CBS'e yaptığı açıklamada "Sorunlar mı? Statlar. Saha dışında daha iyi performans göstermeli. Altyapı sistemleri de onlardan birisi" dedi.
İtalya'nın uluslararası sahnede eski gücüne dönmesi için çözülmesi gereken çok sayıda sorun olduğu görülüyor.
İtalyan futbol yazarı Emmet Gates ise BBC Spor'a yaptığı değerlendirmede, İtalya milli takımının son on yılda İsveç ve Kuzey Makedonya'ya karşı play-off yenilgilerinin izlerini hâlâ taşıdığını söyledi. Bu gece de o travmalara bir yenisini ekledi.
İtalya eleme başarısızlığında yalnız değil
İtalya gibi büyük beklentiyle turnuvaya katılması beklenip başarısız olan başka ülkeler de var.
Bunlardan bazıları şöyle:
- Arjantin - 1970
Arjantin, turnuvaya bu yıl son şampiyon olarak katılacak. Ancak 1970'te Meksika'daki finallere katılamamıştı.
- İngiltere - 1974
İngiltere, 1966'daki şampiyonluğundan sadece sekiz yıl sonra 1974 Dünya Kupası'na katılamadı. Son eleme maçında Polonya'yı yenmeleri gerekiyordu, ancak kaleci Jan Tomaszewski'nin etkili performansı sonucu alınan beraberlik, Batı Almanya'daki turnuvaya katılmalarını engelledi.
İngiltere menajeri Graham Taylor (soldan ikinci) ülkesinin 1994 Dünya Kupası elemelerinde Hollanda'ya karşı 2-0 yenildiği maçtaki yedek kulübesinde oturuyor
- Hollanda 1982
1970'lerde Johan Cruyff önderliğinde dünya futbolunun en güçlü ekiplerinden biri olan Hollanda, 1974 ve 1978'de finale çıkmıştı. Ancak 1982 elemelerinde Belçika ve Fransa'nın da bulunduğu zorlu grupta elendiler; ayrıca İrlanda Cumhuriyeti'ne de yenildiler.
- İngiltere - 1994
Dünya Kupası'nın son olarak ABD'de düzenlendiği 1994'te İngiltere turnuvada yoktu. Teknik direktör Graham Taylor yönetimindeki ekip, Hollanda, Norveç, Polonya, Türkiye ve San Marino ile aynı gruptaydı.
Rotterdam'da Hollanda'ya karşı yenilmemeleri gerekiyordu, ancak Ronald Koeman'ın David Platt'a yaptığı profesyonel faulde kırmızı kart görmemesi sonrası Hollanda maçı 2-0 kazandı ve İngiltere turnuva dışında kaldı.
- Hollanda - 2018
Hollanda, katılması beklenen Dünya Kupaları'na gidememesiyle tanınan bir takım. 1982, 1986 ve 2002'de de turnuvaya katılamamışlardı. 2018 elemelerinde kadro eski yıllardaki kadar güçlü olmasa da yine de finallere kalmaları bekleniyordu; ancak bunu başaramadılar.
