İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, kabinesine Lübnan ile "en kısa sürede" doğrudan müzakerelere başlanması talimatını verdiğini söyledi.
İbranice olarak X'te yayımlanan açıklamada, Netanyahu'nun bu talebi 8 Nisan'da, Lübnan'dan doğrudan müzakerelerin başlatılmasına yönelik "tekrarlanan çağrılar" ışığında kabinesine ilettiği belirtildi.
Netanyahu, görüşmelerin "Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve İsrail ile Lübnan arasında barışçıl ilişkilerin kurulmasına" odaklanacağını da ekledi.
Bundan kısa bir süre önce Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, "tek çözümün" İsrail ile Lübnan arasında bir ateşkes sağlanması olduğunu, bunun ardından da taraflar arasında "doğrudan müzakerelerin" yapılması gerektiğini söyledi.
Avn ayrıca, ülkesinin güvenlik güçlerinin "karşı karşıya oldukları zor koşullara rağmen güvenliği sağlamak amacıyla görevlerini eksiksiz şekilde yerine getirdiğini" ifade etti.
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn
İran'da iki haftalık ateşkes konusunda anlaşmaya varılmasına rağmen İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları ateşkesin uygulanmasını engellemişti.
Açıklamalar, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın, İsrail'in Lübnan'a yönelik ölümcül saldırılarının ateşkesi "açıkça ihlal ettiğini" söylemesi ve ellerinin "tetikte olacağı" uyarısından sonra geldi.
"Bu tür eylemler aldatma ve uyumsuzluk sinyali veriyor ve müzakereleri anlamsız kılıyor" diyen Mesud Pezeşkiyan, X'te paylaştığı bir gönderide, ellerinin "tetikte olacağını" belirtti.
Ülkesinin "Lübnanlı kardeşlerini asla terk etmeyeceğini" de ifade etti.
Netanyahu, Lübnan ile doğrudan görüşmeler için kabinesine talimat verdi.
İsrail ordusu çarşamba günü yoğun saldırılara maruz kalan Beyrut'un güneyi için 9 Nisan'da yeni tahliye emirleri yayımladı.
Lübnan Sağlık Bakanlığı, Çarşamba günü düzenlenen saldırılarda ölü sayısının 300'ü, yaralı sayısının da 1150'yi geçtiğini açıkladı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hizbullah'a karşı saldırıları sürdüreceklerini söyledi.
9 Nisan'da yaptığı açıklamada "Ülkenin kuzeyinde yaşayanların tam güvenliğini yeniden sağlayana kadar, Hizbullah'ı gerekli görülen her yerde vurmaya devam edeceğiz" dedi.
Beyrut'a çarşamba günü düzenlenen İsrail saldırılarının ardından kurtarma çalışmaları yapıldı.
İran: 'Lübnan'a saldırılar ateşkesi ihlal ediyor'
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatipzade, ABD ile İran arasında varılan ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail'in çarşamba günü Lübnan'a yönelik saldırılarının ateşkesin "ciddi bir ihlali" olduğunu söyledi.
BBC'ye mülakat veren bakan yardımcısı Hatipzade, ABD'nin savaş mı barış mı istediğine "karar vermesi" gerektiğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran'a "gerçek anlaşma"nın uygulanmaması halinde daha önce görülmemiş ölçekte askeri güç kullanılacağını söyledi.
Trump, sosyal medya platformu Truth Social'da yaptığı paylaşımda, ABD'nin İran ve çevresindeki askeri varlığını sürdüreceğini belirtti.
İran, Lübnan'a saldırılar nedeniyle Hürmüz Boğazı'nı ateşkesin ilan edildiği gün yeniden geçişlere kapattı. Bu, anlaşmanın en önemli şartlarından biriydi.
BBC'ye konuşan Hatipzade, İran'ın "Ortadoğu'daki herkesten bu anlaşmaya uymasını istediğini... ve Amerikalıların müttefiklerine de aynısını yapmasını beklediğini" belirtti.
Hatipzade, anlaşmanın Lübnan'ı da kapsadığını ve İran ile müttefiklerinin "ateşkes kabul etmeye" hazır olduğunu söyledi.
Tahran'ın sunduğu ateşkes teklifinde İran'ın yanı sıra Irak, Yemen ve Lübnan'da da çatışmaların sona erdirilmesi yer alıyor.
İsrail ve Washington ise ateşkesin Lübnan'ı kapsadığını reddetti.
İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Lübnan'ın ABD ile İran arasında imzalanan iki haftalık şartlı ateşkes anlaşmasına "acilen dahil edilmesi" gerektiğini söyledi.
Kalıcı ateşkes görüşmeleri 10 Nisan'da
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran'ın 10 maddelik önerisinin üç maddesinin "açık ve net şekilde ihlal edildiğini", bu koşullarda "ikili bir ateşkes ya da müzakerelerin" "mantıksız" olduğunu söyledi.
İran ve ABD heyetlerinin 10 Nisan'da Pakistan'da biraraya gelmesi bekleniyor.
Ancak İsrail'in Lübnan'a kapsamlı saldırıları ateşkesi kırılgan bir noktaya taşıdı.
Ateşkes açıklamasından sonra İsrail ordusu, Lübnan'da Hizbullah'a ait olduğunu öne sürdüğü 100'den fazla komuta merkezi ve askeri hedefi 10 dakikada vurduğunu bildirdi.
Hizbullah da buna misilleme olarak İsrail'in kuzeyine roket fırlattığını duyurdu.
İran Devrim Muhafızları, İsrail'in Lübnan'a saldırmaya devam etmesi halinde "pişmanlık uyandıracak bir yanıt" vereceğini ifade etti.
BM Genel Sekreteri António Guterres, Lübnan'da devam eden çatışmaların iki haftalık ateşkese "ciddi bir risk" oluşturduğunu belirtti.
Çok sayıda ülkeden İsrail'e çağrı: 'Lübnan ateşkes kapsamına alınsın'
9 Nisan'da çok sayıda ülke Lübnan'a saldırılarının durdurulması çağrısı yaptı ve bunların İran ile varılan ateşkes kapsamında ele alınması gerektiğini açıkladı.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Lübnan'ın ateşkes anlaşmasına dahil edilmesi gerektiğini ve İsrail'in saldırılarını durdurması gerektiğini söyledi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Almanya'nın İran ile doğrudan görüşmelere yeniden başladığını ve ABD Başkanı Donald Trump'ı daha ileri müzakereler yürütmeye teşvik ettiğini açıkladı.
Bu savaşın, ABD'nin diğer NATO üyeleriyle ilişkilerine "herhangi bir ilave yük" bindirmesini istemediklerini ekledi.
Brezilya hükümeti İsrail'in Lübnan'a yönelik son saldırılarının "bölgeyi yeni bir şiddet ve istikrarsızlık tırmanışına sürükleme tehdidi" taşıdığını belirterek İsrail'i "askeri eylemlerini derhal askıya almaya" çağırdı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı da saldırıları kınadı ve Lübnan'ın ABD‑İran ateşkesi kapsamına alınması çağrısında bulundu.
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, Reuters haber ajansına yaptığı açıklamada ateşkesin "önemli bir ileri adım" olduğunu söyledi ancak Avustralya'nın bunun "Lübnan için de geçerli olması gerektiğine kesin olarak inandığını" ifade etti.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise gerilimin düşürülmesi çağrısında bulundu ve Lübnan'ın egemenliği ve güvenliğinin "ihlal edilmemesi gerektiğini" ekledi.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, saldırıların "kabul edilemez" olduğunu söyledi; İran'ın nükleer silah elde etme araçlarından ve Hizbullah ile Hamas gibi vekil gruplara verdiği destekten vazgeçmesi gerektiğini de ekledi.
Barrot, bu saldırıların, ABD ile İran arasında dün varılan geçici ateşkesi baltaladığı için "çok daha kabul edilemez" olduğunu belirtti.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, "Geri dönüşü olmayan noktaya bir adım kadar yaklaştık ancak şimdi kararlılıkla takip edilmesi gereken kırılgan bir barış ihtimaliyle karşı karşıyayız" dedi.
İspanya ise, Tahran'daki büyükelçiliğini yeniden açıyor. Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, İsrail'i "ateşkesi hiçe saymakla" ve "uluslararası hukuku ihlal etmekle" suçladı.
İsrail'in 8 Nisan'da Lübnan'a toplam 10 dakika içinde yaptığı 100 hava saldırısına başkentlerden kınama açıklamaları geldi.
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun çok sayıda sivilin öldürüldüğü saldırıları, "katliam" olarak nitelendirdi.
En az 203 kişinin öldürülmesi sonrası hayatını kaybedenlerin anısına bugün yas ilan edildi.
Japonya, İngiltere, Fransa, İtalya, Almanya, Kanada, Danimarka, Hollanda, İspanya Avrupa Komisyonu ve AB Konseyi liderleri ortak bir yazılı açıklama yaparak ateşkesin Lübnan'da da uygulanması gerektiğini vurguladı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, "aralarında çocukların da olduğu yüzlerce kişiyi öldüren ve yaralayan İsrail'in devasa saldırılarını kınıyorum" dedi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da İsrail'in saldırılarını kınarken Lübnan'la dayanışma mesajı paylaştı.
Macron "Bu saldırılar ateşkesin devamlılığına doğrudan bir tehdit oluşturuyor" dedi.
Bombardıman sırasında Beyrut'ta bulunan Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prevot, saldırıların hiçbir uyarı verilmeden yapıldığını, birkaç yüz metre ötesinde patlamalar olduğunu söyledi ve ekledi:
"Bu son bulmalı. ABD, İsrail ve İran arasındaki ateşkes Lübnan'ı içermek zorundadır."
Prevot Hizbullah'ın İsrail'e saldırılarının kınanması gerektiğini fakat İsrail'in yanıtının orantısız olduğunu ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ihlal ettiğini söyledi.
İngiltere Savunma Bakanı John Healey, Lübnan'daki artan şiddeti kınadığını söyledi.
ABD Başkanı Trump, İran'ı sert sözlerle yeniden uyardı
Trump ne dedi?
ABD ile İran arasında varılan iki haftalık ateşkese ilişkin çelişkili açıklamalar geliyor.
Anlaşmazlıklar, ortaya çıkan 10 maddelik planın farklı versiyonları etrafında yoğunlaşıyor.
Trump ateşkese yönelik paylaşımında, "gerçek anlaşma" olarak adlandırdığı çerçevede ne istediğini açıkça ortaya koydu ve "NÜKLEER SİLAH YOK ve Hürmüz Boğazı AÇIK ve GÜVENLİ olacak" dedi.
İran tarafında ise birkaç farklı versiyon bulunuyor.
İran devlet medyası, İran, Irak, Yemen ve Lübnan'da çatışmaların sona erdirilmesini, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve ABD'nin yaptırımları kaldırmasına tam bağlılığı içeren bir plan yayımladı.
Daha sonra İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin 10 maddelik planı ortaya çıktı ve buna uranyum zenginleştirme ile Tahran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürmesi eklendi.
Zenginleştirmeye ilişkin talepler, güvenlik konseyinin açıklamasının İngilizce çevirisinden daha sonra çıkarıldı.
Trump'ın paylaşımında ateşkesin Lübnan'ı kapsadığına dair herhangi bir ifade yer almadı; bu da ateşkes anlaşmasının şartlarına ilişkin başlıca tartışma noktalarından biri olmayı sürdürüyor.
KAYNAK: BBC Türkçe
