Alican ULUDAĞ
DW Türkçe
Suriye'de öncülüğünü Kürt birliklerin yaptığı Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) kontrolündeki hapishanelerden Irak'a sevk edilen yaklaşık 5 bin IŞİD mensubu arasında 165 Türk vatandaşının bulunduğuna ilişkin Irak Adalet Bakanlığının açıklaması gözleri Türkiye'nin aradığı örgüt üyelerine çevirdi.
Ancak DW Türkçe'ye konuşan diplomatik kaynaklar ise bu sayının henüz teyit edilmediğini belirtti.
Kimliklendirme sürecinin karmaşıklığına dikkat çeken kaynaklar, "Irak'a getirilenler, Suriye'deki tutukevlerinde kalan kişiler. Her 'Ben Türküm' diyen kişiyi doğrudan Türk vatandaşı olarak kabul etmiyoruz. İçlerinde, örneğin Çin'e teslim edilmek istemediği için Türk olduğunu söyleyen Uygur kökenliler var. Almanya vatandaşı olan Türkler de bulunuyor. Birçoğunun pasaport gibi resmi evrakı yok. Bu nedenle beyanları araştırıyor, kimlik tespitini sürdürüyoruz" bilgisini verdi.
Diplomatik kaynaklar, yabancı uyruklularla evlenen ve çocuk sahibi olan Türk vatandaşlarının durumunun da ayrı bir hukuki belirsizlik yarattığını ifade etti. İngiltere vatandaşı bir kadınla evli ve çocuğu bulunan bir Türk vatandaşı IŞİD mensubu örneğini veren Türk yetkililer, söz konusu çocuğun "vatansız" konumda olabileceğine işaret ederek her dosyanın ayrıca değerlendirildiğini kaydetti.
Kaynaklar, Türkiye'nin ABD ve Özbekistan gibi ülkelerle birlikte "Suriye'deki yabancı terörist savaşçıların kaynak ülkelerine dönmesi" gerektiğini savunduğuna da dikkat çekti. Bu çerçevede Ankara'nın Irak makamlarına, Türk vatandaşı IŞİD mensupları ve ailelerini geri almaya hazır olduğunu ilettiği aktarıldı.
Irak'a şu ana kadar yaklaşık 4 bin 500 kişinin hapishanelerden nakledildiği, Suriye'deki kamplarda tutulanların ise henüz sevk edilmediği belirtildi.
Türkiye'ye getirildiklerinde ne olacak?
Diplomatik kaynaklara göre, Irak'tan iade edilecek Türk vatandaşı IŞİD mensupları Türkiye'de yargılanacak. Suça karışmamış kadın ve çocuklara yönelik ise entegrasyon çalışmaları yürütülecek. Bu sürecin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından koordine edilmesi bekleniyor.
Suriyeiç savaşı sırasında binlerce IŞİD mensubu ve aileleri SDG tarafından ülkenin kuzey ve kuzeydoğusunda oluşturulan özel kamp ve hapishanelere yerleştirilmişti. Ailelerin kaldığı en bilinen ve büyük kamp ise El Hol'du.
El Hol'da çoğu IŞİD savaşçılarının eş ve çocukları olmak üzere son bilgilere göre yaklaşık 24 bin kişi bulunuyordu. Bunlar arasında da ne kadarının Türkiye vatandaşı olduğu ise bilinmiyor.
Türkiye 98 IŞİD şüphelisini arıyor
İçişleri Bakanlığının "Terör Arananlar" listesinde, IŞİD üyesi olduğu gerekçesiyle 98 kişi hakkında yakalama kararı bulunuyor. Bunlardan 16'sı, başına 20 milyon TL'ye kadar ödül konulan kırmızı kategoride yer alıyor.
Kırmızı listede, Ankara Tren Garı Katliamı davasının firari sanıkları arasında yer alan İlhami Balı, Deniz Büyükçelebi ve Nusret Yılmaz da bulunuyor. Gar katliamı davasındaki 17 firari sanığın tamamı arananlar listesinde yer alıyor.
Kırmızı kategoride aranan isimlerden biri de 2016 yılında Suriye'de iki Türk askerinin yakılarak öldürülmesi olayında rol aldığı belirtilen Talip Akkurt. Adıyaman merkezli Dokumacılar grubunun lideri Mustafa Dokumacı da aynı kategoride aranıyor. Ankara Gar katliamını düzenleyen Yunus Emre Alagöz ile Suruç katliamını yapan Şeyh Abdurrahman Alagöz, "Dokumacılar" grubuna bağlıydı.
Turuncu listede 28, sarı listede 12, gri listede ise 44 IŞİD şüphelisi bulunuyor.
Gar davasında müşteki avukatlarından İlke Işık, Suriye'deki kamplarda bulunduğu bilinen isimler arasında İlhami Balı'nın yanı sıra Cebrail Kaya, Mustafa Delibaşlar ve İlyas Aydın'ın yer aldığını, Bayram Yıldız'ın ise Irak'ta olduğuna dair bilgi bulunduğunu söyledi. Işık, mahkemeye başvurarak bu kişilerin iadesinin talep edilmesini isteyeceklerini kaydetti.
"Cezasızlık yeni katliamları doğurur"
10 Ekim Barış ve Dayanışma Derneği Eş Sözcüsü İshak Kocabıyık ise Suriye ve Irak'taki IŞİD mensuplarının Türkiye'ye getirilerek yargılanması gerektiğini söyledi.
Kocabıyık, "Özellikle 10 Ekim katliamı gibi saldırıların sanıklarının getirilerek rollerinin açığa çıkarılması, soruşturmaların derinleştirilmesini sağlar. Bu kişilerin cezalandırılmasını istiyoruz. Cezasızlık yeni katliamları doğurur. Yalova'da altı IŞİD mensubunun öldürülmesi, bu kişilerin hâlâ aramızda olduğunu gösteriyor. Bunu önlemenin en önemli yolu, etkin bir yargılama ile adaletin sağlanmasıdır" diyor.
