NASA’nın Artemis II görevi kapsamında uzaya gönderdiği dört astronot, Ay’ın yerçekiminin Dünya’ya kıyasla daha baskın hale geldiği “etki alanına” girdi. Bu kritik eşik, Dünya’dan yaklaşık 232 bin mil (373.400 km) uzaklıkta, Ay’a yaklaşık 39 bin mil (62.800 km) mesafede, görevin başlamasından dört gün altı saat sonra aşıldı. Bu geçişle birlikte ekip, insanlık tarihinde şimdiye kadar ulaşılan en uzak noktaya ilerlemiş oldu.
NASA'nın (ABD Havacılık ve Uzay Ajansı) 54 yıl sonra gerçekleştirdiği ilk insanlı Ay seyahatinde yer alan astronotlar, Dünya'dan en uzağa ulaşan insanlar olarak tarihe geçti.
Önceki rekor, 1970 yılında Dünya'dan 400 bin km. uzağa giden Apollo 13 astronotlarına aitti.
Artemis II misyonundaki astronotlar bu rekoru 406 bin km.'ye taşıdıktan sonra paylaştıkları mesajda "Bir sonraki nesil bizim rekorumuzun çok uzun süre yerini korumasına izin vermemeli" ifadelerini kullandı.
Ay'ın dünya tarafından görülmeyen arka tarafını gözlemleyen astronotlar orada iki yeni krater tespit etti.
Bunlardan birine, Artemis II Komutanı Reid Wiseman'ın 2020'de kanserden kaybettiği eşi Carroll'ın adı verilirken diğerine de kendilerini Ay'a taşıyan uzay gemisinin adı olan Integrity'nin adı verildi.
Artemis II misyonundaki astronotları taşıyan Orion uzay aracı, 2 Nisan'da TSİ 00:35'te fırlatıldı.
Roket ABD'nin Florida eyaletindeki Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatıldı.
Fırlatma sırasında her şey planlandığı gibi gitti.
Artemis II Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatılırken
Ateşleme roketleri uzay aracından başarıyla ayrıldı ve araç Dünya yörüngesine yerleşti.
Ardından aracın güneş panellerinin bulunduğu dört adet kanat başarıyla açıldı.
Artemis II yaklaşık 24 saat Dünya'nın yörüngesinde kaldı ve astronotlar bu sürede araçtaki gerekli kontrolleri yaptı.
Her şeyin yolunda olduğunun tespit edilmesinden sonra araç Ay'a doğru yolculuğuna başladı.
Kapsülün içi NASA'nın YouTube kanalı üzerinden canlı olarak izlenebiliyor.
Orion'dan gelen canlı bir videoda astronotların ilk görüntüleri yayımlandı.
Araçtaki mürettebatın komutanı Reid Wiseman, "Harika manzara" dedi.
Artemis II misyonunu taşıyan uzay aracının Dünya'dan fırlatılmasını izleyen seyirciler.
NASA astronotların moralinin yüksek olduğunu açıkladı.
Mürettebat Ay yüzeyine inmeyecek olsa da, Ay'ın uzak tarafından dönüp Dünya'ya yapacakları yolculuk, şimdiye dek bir astronotun uzayda kat ettiği en uzun mesafe olacak.
Yaklaşık 10 gün sürecek olan Artemis II misyonu, astronotlarını daha önce kimsenin gitmediği kadar uzayın derinliklerine götürdü.
Bu misyon, 1960'lar ve 70'lerdeki Apollo misyonlarından bu yana ilk kez Ay yüzeyine insanlı iniş için zemin hazırlamayı amaçlıyor.
Artemis II misyonunun Dünya'dan fırlatılmasını izleyen seyirciler.
ABD Başkanı Donald Trump yaptığı paylaşımda, "Uzayda, Dünya'da ve aradaki her yerde kazanıyoruz" ifadelerini kullandı.
Uçuş öncesi bir test sırasında fırlatma kulesini rokete bağlayan bir noktadan hidrojen roket yakıtı sızması nedeniyle şubatta planlanan fırlatma iptal edilmişti.
Martta ise bir helyum sızıntısı bulunması iptale yol açtı.
Orion uzay aracından Dünya'nın görünümü
Misyonun planlayıcıları Ay'ın yörüngesinin doğru kısmında olmasını beklemek zorunda.
Fırlatma pencereleri buna göre ayarlanıyor.
Christina Koch, Ay'a seyahat eden ilk kadın astronot - 1 Nisan 2026
NASA'nın Artemis II Uzay Fırlatma Sistemi roketi ve Orion uzay aracı, mürettebatlı Ay görevi öncesinde, 31 Mart 2026'da Florida, Cape Canaveral'daki Kennedy Uzay Merkezi'nde bulunan 39B fırlatma rampasında bekliyor.
Artemis II'nin mürettebatı kimler ve ne yapıyorlar?
Artemis II'nin dört kişilik mürettebatı NASA komutanı Reid Wiseman, pilot Victor Glover, ve görev uzmanları Christina Koch ile Kanada Uzay Ajansı'ndan Jeremy Hansen'dan oluşuyor.
Türkiye saatiyle 2 Nisan 01:24'te sıfırlanacak geri sayım başladı.
Bu görev, SLS ve Orion'un ilk mürettebatlı uçuşu.
Astronotlar güvenli bir şekilde yörüngeye yerleştikten sonra, Orion uzay aracının nasıl hareket ettiğini test etti.
Bu testte, gelecekte Ay'a inişler için uzay aracını yönlendirme ve hizalama pratiği yapmak amacıyla kapsül Dünya yörüngesinde manuel bir şekilde uçuruldu.
Daha sonra, Orion'un yaşam destek, itme, güç ve navigasyon sistemlerini kontrol etmek için Ay'ın binlerce kilometre ötesindeki bir noktaya gittiler.
Mürettebat ayrıca tıbbi test denekleri olarak da görev yapacak ve derin uzaydan veri ve görüntüler gönderecek.
Ağırlıksız ortamda küçük bir kabinde çalışacaklar.
Radyasyon seviyeleri, Dünya yörüngesinin alçak kesimlerinde bulunan Uluslararası Uzay İstasyonu'ndakinden daha yüksek, ancak yine de güvenli olacak.
Dünyaya dönüşte astronotlar, atmosferden geçerken oldukça sarsıntılı bir yolculuk yapacak ve ABD'nin batı kıyısı açıklarında, Büyük Okyanus'a iniş yapacaklar.
Artemis II Ay'a inecek mi?
Artemis II Mürettebatı: solda Christina Koch, arkada Victor Glover (pilot), önde Reid Wiseman (komutan), sağda Jeremy Hansen
Hayır. Bu görevin amacı, bir sonraki Artemis III görevi kapsamında astronotların Ay'a inişi için zemin hazırlamak.
NASA, Artemis III'ün fırlatılmasının "en erken" 2027'de gerçekleşeceğini söylüyor.
Ancak uzmanlar, en erken olası tarihin 2028 olduğuna inanıyor.
Mürettebatı ay yüzeyine indirecek uzay aracı konusunda henüz nihai bir karar verilmedi.
Bu ya SpaceX'in ya da Blue Origin şirketi tarafından tasarlanan bir araç olacak.
Artemis III en nihayetinde uçuşunu gerçekleştirdiğinde, astronotlar Ay'ın güney kutbuna doğru yol alacaklar.
Bundan sonraki hedef, Ay'da daimi bir insan varlığı sağlamak.
Artemis IV ve V görevleri, Ay'ın yörüngesinde dönecek küçük bir uzay istasyonu olan Gateway'in inşasına başlayacak.
Bunu takiben Ay'a daha çok sayıda iniş, Gateway'e ek bölümlerin konulması ve yüzeyde yeni robotik keşif araçlarının faaliyet göstermesi gelecek.
İnsanların Ay'da ve çevresinde daha uzun süre yaşamalarını ve çalışmalarını sağlamaya daha fazla ülke dahil olacak.
En son Ay görevi ne zamandı?
İnsanlı son Ay görevi, Aralık 1972'de Ay'a inen ve aynı ayın sonlarında Dünya'ya dönen Apollo 17 olmuştu.
Toplamda 24 astronot Ay'a seyahat etti ve bunların 12'si Apollo programı sırasında Ay yüzeyinde yürüdü.
Amerika Birleşik Devletleri ilk olarak 1960'larda, esas olarak Sovyetler Birliği'ni geride bırakmak ve jeopolitik, teknolojik üstünlüğünü ortaya koymak amacıyla bu yola girmişti.
Bu hedefe ulaşıldıktan sonra, siyasi coşku ve kamuoyu ilgisi, dolayısıyla gelecekteki Ay yolculukları için ayrılan para da azaldı.
Artemis programı, insanları Ay'a geri döndürme arzusundan doğdu, ancak bu sefer yeni teknoloji ve ticari ortaklıklar etrafında inşa edilmiş daha uzun vadeli bir varlık için.
Başka ülkeler Ay'a astronot göndermeyi planlıyor mu?
Birçok başka ülke de 2030'lu yıllarda Ay'a insan gönderme hedefi taşıyor. Avrupalı astronotların daha sonraki Artemis görevlerine katılmaları planlanırken, Japonya da yer ayırtmış durumda.
Çin, 2030 yılına kadar Ay'ın güney kutbuna yakın bir yere ilk inişi hedefleyen kendi uzay aracını inşa ediyor.
Rusya, 2030 ile 2035 yılları arasında bir tarihte kozmonotları Dünya yüzeyine göndermek ve küçük bir üs kurmak konusunda görüşmelere devam ediyor.
Ancak yaptırımlar, finansman baskıları ve teknik aksaklıklar nedeniyle takvimleri oldukça iyimser.
Hindistan da bir gün kendi astronotlarının Ay'da yürümesini görme arzusunu dile getirdi.
Chandrayaan 3'ün Ağustos 2023'te Ay'ın güney kutbuna yakın bir bölgeye başarılı bir şekilde iniş yapmasının ardından, Hindistan uzay ajansı 2040 yılına kadar Ay'a astronot gönderme hedefi belirledi.
Astronotların Orion'da yaşamı
Mürettebatın uzaydaki yaşamına dair anlar da zaman zaman canlı yayınlarla paylaşıldı. Orion kapsülünde yansımayı önlemek için ışıkların kısılmasıyla çekilen bir görüntüde, Kanada Uzay Ajansı astronotu Jeremy Hansen’in uzayı izlediği anlar yer aldı.
