NASA’nın Artemis II görevi kapsamında uzaya gönderdiği dört astronot, Ay’ın yerçekiminin Dünya’ya kıyasla daha baskın hale geldiği “etki alanına” girdi. Bu kritik eşik, Dünya’dan yaklaşık 232 bin mil (373.400 km) uzaklıkta, Ay’a yaklaşık 39 bin mil (62.800 km) mesafede, görevin başlamasından dört gün altı saat sonra aşıldı. Bu geçişle birlikte ekip, insanlık tarihinde şimdiye kadar ulaşılan en uzak noktaya ilerlemiş oldu.
The Guardian'da yer alan habere göre, NASA Keşif Sistemleri Geliştirme Misyonu yetkilisi Lori Glaze, “Yarın için son derece heyecanlıyız. Uçuş operasyonları ve bilim ekiplerimiz, 50 yılı aşkın sürenin ardından gerçekleştirilecek ilk Ay yakın geçişine hazır” dedi.
Artemis II mürettebatı, 1972’de sona eren Apollo programından bu yana Ay’a gönderilen ilk insanlı ekip olma özelliğini taşıyor. Apollo görevlerinde astronotlar Ay yüzeyine yaklaşık 70 mil kadar yaklaşırken, Artemis ekibi en yakın noktada yaklaşık 4 bin mil mesafeye kadar inecek. Bu sayede Ay’ın hem yakın hem de kutuplara uzanan bölgeleri ilk kez bu ölçekte ve bütünlükte gözlemlenebilecek.
Yaklaşık altı saat sürecek geçiş sırasında astronotlar, Ay yüzeyini hem çıplak gözle hem de kapsüldeki kameralarla inceleyecek. Görev, Apollo döneminde yeterince gözlemlenemeyen ya da karanlıkta kalan Ay’ın uzak yüzüne dair yeni görüntüler sunacak.
Orion kapsülünün Ay’ın arkasına geçmesiyle birlikte yaklaşık 40 dakikalık bir iletişim kesintisi yaşanacak. Bu süre boyunca Ay yüzeyi, Dünya ile bağlantıyı sağlayan radyo sinyallerini engelleyecek.
Görevin baş bilim insanı Kelsey Young, “Ne göreceklerini her zaman tam olarak öngöremiyoruz. Bu da görevi daha heyecanlı kılıyor” ifadelerini kullandı.
Her şey planlandığı gibi ilerlerse, Amerikalı astronotlar Christina Koch, Reid Wiseman ve Victor Glover ile Kanadalı Jeremy Hansen, Dünya’dan en uzak noktaya ulaşan insanlar olarak tarihe geçecek.
NASA’nın paylaştığı son görüntülerden birinde, Ay’ın “büyük kanyonu” olarak da bilinen Orientale havzası dikkat çekiyor. Ajans, bu görevin söz konusu yapının ilk kez insan gözüyle bütün halinde gözlemlenmesini sağladığını belirtti.
Görevin beşinci gününde Orion kapsülü Dünya’dan yaklaşık 215 bin mil (346 bin km), Ay’dan ise 65 bin mil uzaklıkta bulunuyordu. 1972’de Apollo 16 göreviyle Ay’a giden eski astronot Charlie Duke da ekibe sembolik bir mesaj göndererek başarı dileklerini iletti.
NASA, mürettebatın manuel pilotaj denemelerini tamamladığını ve Ay geçişi sırasında incelenecek yüzey özelliklerini gözden geçirdiğini açıkladı. Aynı zamanda, Orion’un yaşam destek sistemleri başta olmak üzere teknik performansına dair kritik veriler toplanıyor.
NASA Başkanı Jared Isaacman, “Bu araçla ilk kez insanlı uçuş gerçekleştiriliyor. Bu nedenle özellikle sistemlerden elde edeceğimiz veriler büyük önem taşıyor” dedi.
Astronotlar Ay yüzeyine iniş yapmayacak olsa da, bu görev sırasında kırılması beklenen mesafe rekoru ve elde edilecek veriler, 2027’de planlanan Artemis III ve 2028’deki Artemis IV görevleri için kritik bir temel oluşturacak.
