İsrail basını, ateşkes öncesi İsrail'in ABD'den yeni bir talepte bulunduğunu yazdı. İsrail basınına göre Tel Aviv, Lübnan’a güçlü bir saldırı düzenlemek için ABD’den süre istedi. Öte yandan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmeler öncesi değerlendirmede bulundu. JD Vance, müzakerelere ilişkin "Olumlu geçeceğini düşünüyorum" ifadesini kullandı. Trump, yarın Pakistan'da yapılacak müzakereler öncesi İran’ı “24 saat içinde bunu öğreneceğiz. Gemileri yüklüyoruz. Anlaşmaya varamazsak, onları kullanacağız.” diye tehdit etti.
İsrail basını yazdı: Lübnan-İsrail müzakerelerinin yeri ve tarihi netleşti
İsrail ile Lübnan arasında doğrudan müzakerelerin ilk turunun ABD'nin başkenti Washington'da salı günü yapılacağı ileri sürüldü. The Times of Israel gazetesinin ABD’li bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, müzakerelerde ABD'yi Beyrut Büyükelçisi Michel Issa, İsrail'i Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter, Lübnan’ı ise Washington Büyükelçisi Nada Hamadeh-Moawad'ın temsil edeceği bildirildi. Gazeteye konuşan yetkili, müzakereye katılacak söz konusu üç yetkili ile ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Mike Needham arasında bugün müzakerelere ilişkin bir telefon görüşmesi yapılacağını kaydetti. İsrail ve Lübnan’dan salı günü yapılacağı belirtilen doğrudan müzakerelerin ilk turuna ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.
Lübnan'da Hizbullah’tan hükümete ‘müzakere’ protestosu
Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta onlarca kişi, İsrail ile yapılması planlanan müzakerelere tepki göstererek hükümete karşı protesto düzenledi. İsrail saldırıları altındaki Lübnan’da çok sayıda kişi, ellerinde Hizbullah bayraklarıyla başkentte hükümet binası çevresinde toplandı. İsrail ile yapılması planlanan müzakerelere karşı çıktıklarını belirten Hizbullah yanlısı grup, hükümet ve Başbakan Nevvaf Selam aleyhinde sloganlar attı. Kalabalık daha sonra sloganlar eşliğinde Hamra Sokağı'na doğru yürüdü.
Trump’tan müzakere öncesi tehdit: Gemileri en iyi silahlarla yüklüyoruz
Başkanı Donald Trump, yarın Pakistan'ın başkenti İslamabad'da İran konusunda yapılacak görüşmelerin başarılı olamaması durumu karşısında gemilerini "en iyi silahlarla" yüklediklerini duyurdu. Trump, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İslamabad için yola çıkmasından kısa süre sonra New York Post gazetesine kısa bir röportaj verdi.
“24 SAAT İÇİNDE BUNU ÖĞRENECEĞİZ”
İslamabad'daki görüşmelerin başarılı olup olmayacağı sorusuna Trump, "Yaklaşık 24 saat içinde bunu öğreneceğiz. Çok yakında öğreneceğiz." yanıtını verdi.
“GEMİLERİ EN İYİ SİLAHLARLA YÜKLÜYORUZ”
Donald Trump, "Sıfırlama işlemi yapıyoruz. Gemileri en iyi mühimmatla, şimdiye kadar yapılmış en iyi silahlarla yüklüyoruz. Daha önce yaptıklarımızdan bile daha iyileri ve bunlarla onları paramparça ettik. Gemileri yüklüyoruz. Yapılmış en iyi silahlarla yüklüyoruz, tam bir yıkım için kullandığımızdan bile daha yüksek seviyede." ifadesini kullandı.
“ANLAŞAMAZSAK ONLARI KULLANACAĞIZ”
ABD Başkanı Trump, bu silahlar hakkında, "Anlaşmaya varamazsak, onları kullanacağız ve gayet verimli bir şekilde kullanacağız." dedi. İslamabad'da görüşmesi planlanan ABD ve İran heyetleri hakkında Trump, "Doğruyu söyleyip söylemediğinizi bilecek en iyi insanlarla karşı karşıyasınız." görüşünü paylaştı.
"İRAN'IN, ULUSLARARASI SU YOLLARINI KULLANARAK ŞANTAJ YAPMAKTAN BAŞKA KOZU YOK"
Trump, sosyal medya platformu hesabından, ABD ve İran arasındaki ateşkesin ardından yarın Pakistan'da yapılması planlanan müzakereler öncesi İran'a yönelik paylaşımda bulundu. ABD Başkanı Trump, "İranlılar, uluslararası su yollarını kullanarak dünyadan kısa vadeli şantaj yapmaktan başka ellerinde hiçbir koz olmadığını fark etmiyor gibi görünüyorlar. Bugün hayatta kalmalarının tek nedeni, müzakere etmek." ifadesini kullandı.
Trump, başka bir paylaşımında da İran'ın "sahte haber yapan medyayla ve halkla ilişkilerle" başa çıkma konusunda, savaşma konusunda olduklarından daha iyi olduklarını savundu.
İran'dan Hürmüz Boğazı kararı
İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücreti alınmasını öngören yasa tasarısında, ücretlerin İran'ın ulusal para birimi riyal ile ödenmesinin belirlendiğini söyledi. İran devlet televizyonunda katıldığı programda konuşan Azizi, Hürmüz Boğazı'ndan "güvenli geçiş" için Meclisin hazırladığı yasa tasarısına değindi.
Bağdat Uluslararası Havalimanı sivil uçuşlara açıldı
Irak Sivil Havacılık Kurumu'nun, ABD-İran arasında sağlanan geçici ateşkesin ardından, yaklaşık 40 gündür kapalı olan hava sahasının uçuşlara açılacağını duyurmasıyla havalimanlarında hareketlilik gözlendi. Bağdat Uluslararası Havalimanı, teknik ve idari hazırlıkların tamamlanmasının ardından yolcu kabulüne başladı.
CNN’den Trump ile Netanyahu arasındaki görüşmeye ilişkin çarpıcı iddia
ABD Başkanı Donald Trump'ın, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile İsrail'in Lübnan ile ateşkes müzakereleri talep etmesinden önce "gergin" bir görüşme yaptığı öne sürüldü. CNN'in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, dün, İsrail'in Lübnan ile ateşkes görüşmeleri talep etmesinden kısa süre önce Trump ve Netanyahu telefonda görüştü.
Kaynaklar, görüşmenin "gergin" geçtiğine işaret ederken, Netanyahu'nun görüşmenin sonunda eğer Lübnan ile görüşme talep etmezse Trump'ın tek taraflı ateşkes ilan edebileceğini anladığını aktardı. Bu görüşmenin, Trump ve Netanyahu arasında Lübnan konusunda yapılan 3. telefon konuşması olduğuna işaret eden kaynaklar, salı günü Trump, İran'da ateşkes ilan etmeden önce başka bir görüşme daha yapıldığını belirtti.
AB'den "Lübnan'daki saldırıların durdurun" çağrısı
AB Komisyonu Sözcüsü Anouar el Anouni, yaptığı açıklamada, "Lübnan’daki saldırıların derhal durdurulmasını talep ediyoruz. Bu saldırılar, siviller ve sivil altyapı üzerinde ağır bir bedel oluşturdu." dedi. Tüm tarafların, uluslararası insancıl hukuka tam olarak uyması gerektiğini vurgulayan Anouni, İsrail ile Lübnan arasında barış görüşmelerinin başlatılmasına ilişkin son açıklamaları memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.
Hizbullah lideri Kasımdan Lübnan hükümetine çağrı
Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, İsrail ordusunun düzenlediği saldırılarda hayatını kaybedenler için başsağlığı diledi.
İsrail'in Lübnan'a saldırılarında başarısız olduğunu söyleyen Kasım, İsrail'in 40 gündür düzenlediği hava ve kara saldırılarının Hizbullah'ın Hayfa ve daha ilerisine saldırılar düzenlemesini engellemediğini aktardı.
Hizbullah lideri Kasım, İsrail'in başarısızlığını örtbas etmek için 8 Nisan'da başta başkent Beyrut olmak üzere Lübnan genelinde eş zamanlı saldırılar düzenleyerek nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerde kanlı katliamlar yaptığını vurguladı.
"Direnişimiz son nefesimize kadar devam edecek." diyen Kasım, Lübnan hükümetine seslenerek, şunları söyledi:
"Önceki duruma geri dönmeyi kabul etmeyeceğiz. Yetkililere, bedava tavizler vermeyi bırakmaları çağrısında bulunuyoruz. Devlet, ordu, halk ve direniş olarak birlikte ülkemizi koruyacak ve işgalcileri kovarak egemenliğini yeniden tesis edeceğiz."
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'ten müzakere yorumu
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pakistan'da gerçekleşmesi planlanan müzakere görüşmelerine ilişkin konuştu.
JD Vance, "Müzakereleri dört gözle bekliyoruz. Olumlu geçeceğini düşünüyorum. İyi niyetlilerse biz de aynı şekilde davranacağız. Eğer bize oynamaya kalkarlarsa, müzakere ekibinin pek de hoşgörülü olmadığını görecekler. Başkan bize oldukça net yönergeler verdi ve bakalım nasıl gidecek." dedi.
Hizbullah'ın düzenlediği saldırılar nedeniyle İsrail'in kuzeyinde elektrik kesintisi meydana geldi
İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberinde, Hizbullah'ın attığı bir roketin İsrail'in kuzeyindeki Metula yerleşiminde yüksek gerilim hattına isabet ettiği aktarıldı.
Saldırı nedeniyle İsrail'in kuzeyindeki birçok yerleşimde elektrik kesintilerinin yaşandığı belirtildi.
Yedioth Ahronoth gazetesinin haberinde de Metula'da bir paketleme tesisine isabet eden mühimmat nedeniyle hasarın meydana geldiği kaydedildi.
Ayrıca, Hizbullah'ın hedef aldığını duyurduğu İsrail'in kuzeyindeki Celile bölgesinde bulunan Misgav Am ve Kiryat Şimona gibi yerleşimlerde uyarı alarmlarının aktifleştiği bildirildi.
Kiryat Şimona'yı hedef alan roketlere müdahale edildiği, bazılarının da açık alanlara düştüğü belirtildi.
HİZBULLAH: İSRAİL HEDEFLERİNE 16 SALDIRI GERÇEKLEŞTİRDİK
Hizbullah'tan yapılan açıklamada da Lübnan'ın güneyindeki Raşaf ile Hiyam beldelerinde İsrail askerleri ve araçlarına çok sayda saldırı düzenlendiği bildirildi.
İsrail'in kuzeyindeki Dovev, Metula, Misgav Am, Metula, Goren, Şilomi ve Kiryat Şimona yerleşimlerinin hedef alındığı aktarıldı.
Ayrıca, Yaara ile Biranit kışlaları ve İsrail işgali altındaki Golan Tepeleri'nde bulunan Gacar bölgesine de roketli saldırılar gerçekleştirildiği kaydedildi.
Hizbullah'ın gece saatlerinden bu yana İsrail'e karşı 16 saldırı düzenlediği ifade edildi.
Bloomberg: Rus tankeri Hürmüz'ü geçti
Katar merkezli Al Jazeera'nin Bloomberg'ten aktardığı habere göre, Rusya bayraklı bir tanker dün gece Hürmüz Boğazı'nı geçti.
İsrail basını: Ateşkes öncesi Lübnana saldırmak için süre talebi
Maariv gazetesine konuşan ve ismi açıklanmayan İsrailli bir yetkili, Tel Aviv yönetiminin, ateşkese geçilmeden önce Lübnan’a karşı kapsamlı bir askeri saldırı gerçekleştirmek amacıyla ABD'den ek süre istediğini iddia etti.
Yetkiliye göre İsrail ordusuna, Hizbullah’a karşı yoğun saldırılar düzenlemesi için ilave zaman tanınmasının hedeflendiğini belirtti.
Maariv gazetesinin haberinde, İsrail’in hedefinin birkaç gün içinde özellikle Hizbullah’ın füze sistemlerine yönelik geniş çaplı saldırılar düzenlemek, ardından ise siyasi baskıyla ateşkes sürecine geçmek olduğu ifade edildi.
İsrailli yetkililerin "Hizbullah ile hesaplaşmanın henüz tamamlanmadığı" görüşünde olduğu ve güçlü bir darbe vurulmadan ateşkese gidilmesine karşı çıktıklarına dikkat çekildi.
ABD’nin bu yaklaşımı kısmen anlayışla karşıladığı belirtilen haberde Tel Aviv yönetiminin Washington’un gerilimi hızla düşürmesi yönünde baskı kurmasından endişe ettiği belirtildi.
Al Jazeera: İran'ın müzakerelerdeki altın kozu
İran ile ABD arasında İslamabad’da yapılması planlanan kritik müzakereler öncesi Al Jazeera'den dikkat çeken bir analiz yayımlandı.
Katar merkezli Al Jazeera’nin “İran’ın İslamabad müzakerelerindeki altın kozu” başlıklı analizine göre, İran ile ABD arasında İslamabad’da yapılacak görüşmeler öncesinde dengeleri belirleyecek en kritik unsur Hürmüz Boğazı oldu.
MASADA EN BÜYÜK KOZ: HÜRMÜZ BOĞAZI
İran'ın müzakere masasına güçlü bir pozisyonda geldiği belirtilen analizde, İsrail saldırılarında öldürülen dini lider Ali Hamaney’in “altın koz” olarak tanımladığı Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün Tahran’ın en önemli kozu olduğu ifade edildi.
Analize göre bu durum, küresel enerji akışını etkileyebilecek stratejik bir baskı unsuru yarattığı şeklinde ifade edildi.
“SAVAŞ HEDEFLERİNE ULAŞILAMADI”
Ortadoğu çalışmaları profesörü Dr. Hassan Ahmadian, 40 günlük savaşın ABD ve İsrail’in hedeflerine ulaşamadığını ortaya koyduğunu belirtti. Dr. Ahmedian, ABD ve İsrail'in başarısızlığının İran’a ciddi bir müzakere gücü kazandırdığına dikkat çekti.
Haberde İran’ın, Washington’ın temel aldığı 10 maddelik çerçeveye bağlı kaldığı, ancak müzakere takvimi ve hızının ABD tarafından belirlendiği aktarıldı.
TARİHSEL UYARI
Katar'daki Doha Lisansüstü Çalışmalar Enstitüsü’nden Dr. İbrahim Freihat, ABD’nin savaşa uluslararası meşruiyet olmadan girdiğinin altını çizdi.
Dr. Freihat, askeri operasyonların “13 bin hedefi vurmasına rağmen siyasi başarıya dönüşmediğini” belirterek, Washington’ın elindeki askeri kartın etkisini yitirdiğini ifade etti.
ABD’nin Körfez'deki müttefiklerine danışmadan hareket ettiğini belirten Dr. Freihat, Kore, Vietnam ve Afganistan örneklerini hatırlattı. Bu savaşların, askeri gücün kalıcı siyasi başarıya dönüşemediğinin kanıtı olduğunu söyledi.
“STRATEJİK BELİRSİZLİK”
Eski ABD Savunma Bakanlığı danışmanı Hiyam Nawas, Trump yönetiminin “stratejik belirsizlik” içinde hareket ettiğini belirtti.
Nawas, müzakerelerin başarıya ulaşması için Körfez ülkeleriyle istişarenin şart olduğunu vurgularken, bu ülkeleri “akıllı ve sessiz” olarak tanımladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI: AVANTAJ MI RİSK Mİ?
Siyasi analist Amin Kamuriye, Hürmüz Boğazı’nın İran için “kilit koz” olduğunu, ancak aynı zamanda bölgesel baskılara açık bir zayıflık da oluşturduğunu öne sürdü.
Madar Siyasi Araştırmalar Merkezi Başkanı Dr. Saleh Al-Mutairi ise boğazın Umman ile paylaşıldığını hatırlatarak, bu alanın bir “geçişi ücretli gişeye” dönüştürülmesinin İran için zafer değil, farklı bir bağımlılık anlamına gelebileceği değerlendirmesinde bulundu.
EN KIRILGAN DOSYA: LÜBNAN
Analizde, Lübnan meselesinin müzakerelerin en hassas başlığı olduğu vurgulandı.
Al Jazeera Çalışmalar Merkezi’nden Dr. Liqa Makki, Lübnan’daki gelişmelerin tek başına ele alınamayacağını belirtti. Dr. Makki, gelişmelerin Irak, Yemen ve Körfez’i kapsayan daha geniş bir bölgesel denklem olduğunu ifade etti.
İran basını, öldürülen Genelkurmay Başkanı Musavi'nin son notunu paylaştı
İran devlet televizyonuna bağlı Press TV, ABD ve İsrail'in düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musavi’nin son notunu paylaştı.
Musavi, kendi el yazısıyla kaleme aldığı nota “Dünya kötü bir yerdir; çünkü her şeyi elde etsen bile aslında hiçbir şey kazanmış olmazsın. Ama dünyanın güzelliği de buradadır: Her şeyini kaybetsen bile aslında hiçbir şey kaybetmiş olmazsın” sözlerini yazdığı görüldü.
İsrail Genelkurmay Başkanı: Her an savaşa dönebiliriz
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, işgal altındaki Lübnan'ın güneyinde yer alan Nebatiye vilayetine bağlı Bint Cubeyl ilçesinde İsrail askerleriyle bir araya geldi.
Zamir, Başbakan Netanyahu'nun Beyrut ile mümkün olan en kısa sürede doğrudan müzakerelere başlanması talimatını vermesine rağmen "İsrail ordusu savaş durumunda, ateşkeste değil. Bu bölgede (Lübnan'da Hizbullah'a karşı) savaşmaya devam edeceğiz. Burası bizim öncelikli çarpışma sahamız." dedi.
İran ile ateşkeste olduklarını söyleyen Zamir, bununla birlikte "Tahran ile her an savaşmaya geri dönebileceklerini" öne sürdü.
