ABD Başkanı Donald Trump, ABD heyetinin müzakereler için Pakistan’a hareket ettiğini açıklarken, anlaşma sağlanamaması halinde İran’a yönelik sert uyarılarda bulundu. İran tarafı ise ikinci tur görüşmelere katılmama kararı aldı. İran resmi haber ajansı IRNA, Tahran yönetiminin ABD ile Pakistan’da planlanan ikinci tur müzakerelere “verimli sonuç alınacağına dair umut olmadığı” gerekçesiyle katılmayacağını duyurdu. Kararın, ABD’nin “aşırı talepleri ve değişken tutumu” nedeniyle alındığı belirtildi.
Gelişmelerin başında Donald Trump, ABD temsilcilerinin İran ile görüşmeler için İslamabad’a gittiğini açıklamıştı. ABD’nin BM Büyükelçisi Mike Waltz ise görüşmelerin 24 saat içinde yeniden başlayacağını ifade etmişti.
Trump, yaptığı açıklamalarda İran ile bir barış anlaşması yapılabileceğini savunurken, Tahran’ın ateşkesi ihlal ettiğini öne sürdü ve buna rağmen diplomatik çözüm ihtimalinin sürdüğünü dile getirdi.
Fox News'e demeç veren Trump, İran'ın barış anlaşmasını kabul etmesi için "son şans" olduğunu söyledi.
ABD Vaşkanı Trump , 2015'te İran'la kapsamlı bir nükleer anlaşma imzalayan eski başkan Barack Obama'nın yaptığı "hatayı" yapmayacağını söyleyerek, "İran bu anlaşmayı imzalamazsa, tüm ülke havaya uçacak" tehdidinde bulundu.
İki haftalık geçici ateşkese rağmen ABD'nin İran limanları üzerindeki ablukası devam ediyor. İran da Hürmüz Boğazı'nı kapalı tutuyor.
ABD Başkanı, dün Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere ateş açılmasının ateşkes anlaşmasının ihlali olduğunu söyledi.
İran ise ABD'yi deniz ablukasını sürdürerek ateşkes anlaşmasını ihlal etmekle suçluyor ve abluka kaldırılana kadar Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağını belirtiyor.
ABD ile İran arasında 22 Nisan'a kadar iki haftalık ateşkes konusunda anlaşmaya varılmıştı. Anlaşma Hürmüz Boğazı'nın ticari gemilere açılmasını da öngörüyordu.
İran medyası, İran hükümetinin ABD’nin aşırı talepleri, gerçekçi olmayan beklentileri ve sürekli değişen tutumu nedeniyle Pakistan’da yapılması planlana müzakerelerin ikinci turuna katılmayı reddettiğini öne sürdü.
Bu açıklamadan saatler sonra İran'ın resmi haber ajansı İRNA ise, İran'ın müzakere masasından kalkmadığını, sürecin devam ettiğini bildirdi.
Öte yandan ABD Başkanı Trump, ABD Donanması’nın deniz ablukasını geçmeye çalışan İran’a ait yaklaşık 270 metre uzunluğundaki TOUSKA adlı kargo gemisini vurduğunu açıkladı.
SON GELİŞMELER ŞÖYLE:
Trump: İran gemisini vurduk
ABD Başkanı Donald Trump, Truth hesabından yaptığı açıklamada, İran bayraklı bir geminin vurulduğunu duyurdu.
Trump, İran’a ait yaklaşık 270 metre uzunluğunda ve bir uçak gemisiyle neredeyse aynı ağırlığa sahip olan TOUSKA adlı kargo gemisinin ablukayı geçmeye çalıştığını belirterek, "Bu girişim onlar için iyi sonuçlanmadı. ABD Donanması'na ait güdümlü füze destroyeri USS SPRUANCE, TOUSKA'ya Umman Denizi'nde durması yönünde açık bir uyarıda bulundu. İran mürettebatı bu uyarıya uymayı reddedince donanma gemimiz, makine dairesine açtığı ateşle gemiyi durdurdu." dedi.
Geminin kontrolünün şu anda ABD deniz piyadelerinde olduğunu ifade eden Trump, "TOUSKA, daha önce gerçekleştirdiği yasadışı faaliyetler nedeniyle ABD Hazine Bakanlığı'nın yaptırım listesinde yer alıyor. Gemi tamamen bizim kontrolümüzde; şu an içinde ne olduğuna bakıyoruz." dedi.
İran basını yalanladı
İran basını, ABD Başkanı Donald Trump’ın Umman Denizi’nde İran’a ait kargo gemisi TOUSKA’ya el koydukları yönündeki açıklamasını yalanladı. İran basınında yer alan haberde söz konusu geminin adına yer verilmezken, "Umman Denizi çevresindeki sulara konuşlanan ABD terör kuvvetleri, bir İran ticaret gemisini İran karasularına geri dönmeye zorlamak amacıyla ateş açtı. Ancak İran gemisine destek sağlamak üzere Devrim Muhafızları deniz birliklerinin zamanında bölgeye ulaşması ve hızlı müdahalesi sayesinde Amerikalılar geri çekilmek ve bölgeden kaçmak zorunda kaldı." denildi.
Şerif ile Pezeşkiyan telefonda görüştü
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İran’ın ABD ile Pakistan’da yürütülen müzakerelerin ikinci turuna heyet göndermeyeceği yönünde çıkan haberlerin ardından İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile 45 dakika süren bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Pakistan Başbakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Şerif’in görüşmede ABD ile yürütülen müzakerenin ilk turuna İran’ın "güçlü bir heyet" göndermesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdiği aktarılarak, Şerif’in Pezeşkiyan'ı İran ve ABD arasında arabuluculuk çabaları kapsamında Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye ile yürütülen görüşmeler hakkında bilgilendirdiği ifade edildi.
İran’ın ABD ile müzakerelerin ikinci turuna katılmayı reddettiği iddiası
ABD ile İran arasındaki müzakereler çıkmaza girdi. İran basını, İran hükümetinin ABD ile Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılması beklenen müzakerelerin ikinci turuna katılmayı reddettiğini öne sürdü.
İran basını, İran hükümetinin söz konusu kararı ABD’nin aşırı talepleri, gerçekçi olmayan beklentileri, sürekli değişen tutumu ve ateşkes ihlali olarak değerlendirdiği devam eden deniz ablukası nedeniyle aldığını belirterek, verimli bir müzakere için umut görüşmediği ifade edildi.
İran basını, daha önce yayınladığı haberlerde İran hükümetinin Hürmüz Boğazı’ndaki ABD ablukası nedeniyle Pakistan’a bir müzakere heyeti gönderme konusunda herhangi bir karar almadığını öne sürmüş, "İran heyeti, Trump'ın İran'a karşı uyguladığı deniz ablukası yürürlükte olduğu sürece müzakere yapılmayacağını vurguladı" ifadelerini kullanmıştı.
İran basını: Deniz ablukası devam ettiği sürece müzakere gerçekleşmeyecek
İran basını, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı deniz ablukasını devam ettirmesi halinde Tahran'ın müzakerelerin sonraki turuna katılmayacağını yazdı.
Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı’nın İranlı bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, İran, deniz ablukasının devam etmesi halinde müzakerelere katılmayacak.
Haberde ayrıca, ABD ile yürütülen ilk tur müzakerelerinden sonra mesaj alışverişinin devam ettiği ancak Hürmüz Boğazı’nda devam eden ablukadan dolayı İran’ın Pakistan’a müzakere heyeti göndermesi hususunda henüz karar almadığı belirtildi.
ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan geçici ateşkesin ardından Tahran ve Washington, 11 Nisan'da Pakistan'da kalıcı ateşkes için görüşmeler yapmıştı. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden sonuç çıkmamıştı.
İranlı yetkililer, müzakerelerde ortak bir çerçeveye ve anlaşmaya varılamamasının nedeninin ABD'nin "aşırı talepleri" olduğunu belirtmişti.
Diğer yandan İran, dün Hürmüz Boğazı'nı tüm ticari gemilerin geçişine açmış ancak ABD İran'a "deniz ablukası" uygulamaya devam edeceğini duyurmuştu. İran, bunun üzerinden Hürmüz Boğazı'ndan geçişlere yeniden kısıtlamalar getirdiğini açıklamıştı.
CNN: ABD ile İran arasında Pazartesi günü yapılacak 2. tur müzakerelere ABD'den aynı isimler katılacak
ABD ile İran arasında yarın Pakistan’da yapılacak 2. tur müzakerelere ABD tarafından yine Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner’in katılacağı belirtildi.
Amerikan yayın kuruluşu CNN'in Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı haberine göre Pakistan’ın başkenti İslamabad'da yarın İran ile yapılacak müzakerelerde ABD’den aynı isimler yer alacak.
Buna göre Pakistan’daki 2. tur yeni görüşmeler için ABD’den Vance, Witkoff ve Kushner masada yer alacak.
İran tarafında ise İran İslami Danışma Meclisi Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve İran Dışişleri Bakan Vekili Ali Bageri Keni’nin katılmasının beklendiği ifade edildi.
Haberde ayrıca, İran yönetiminin ikinci tur görüşmelere katılıp katılmayacağına ilişkin nihai kararın henüz ne teyit edildiği ne de reddedildiği ifade edildi.
Pakistan'daki ABD-İran müzakerelerinde anlaşmaya varılamamıştı
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırıların ardından bölge ülkelerine yayılan savaş, 8 Nisan'da ABD ile İran arasında ateşkesle sonuçlanmıştı.
Washington ve Tahran yönetimleri, 11 Nisan'da Pakistan aracılığıyla İslamabad'da müzakereler yürütmüş ancak görüşmelerin "bir anlaşmaya varılamadan" sona erdiğini açıklamıştı.
ABD Başkanı Donald Trump, bugün, sosyal medya hesabından, ABD temsilcilerinin yarın akşam müzakereler için Pakistan'ın İslamabad şehrine gideceğini açıklayarak, "Çok adil ve makul bir anlaşma sunuyoruz ve umarım kabul ederler çünkü kabul etmezlerse ABD, İran'daki her bir enerji santralini ve her bir köprüyü imha edecek." şeklinde tehditte bulunmuştu.
Devrim Muhafızları'ndan koşul ve tehdit
Bölgede tansiyon yükselirken İran Devrim Muhafızları, ABD’nin deniz ablukası kaldırılmadığı sürece Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalacağını açıkladı. Açıklamada, ABD donanmasına yönelik herhangi bir saldırının “ağır karşılık bulacağı” uyarısı da yer aldı.
İran tarafı ayrıca ABD gemilerine yönelik uyarılarını yineleyerek, Trump’ın açıklamalarının “geçerliliği olmadığını” savundu.
İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Galibaf, görüşmelerde ilerleme sağlandığını ancak taraflar arasında hâlâ önemli bir mesafe bulunduğunu söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ABD’nin İran’ın nükleer haklarını sınırlandırma girişimlerine tepki göstererek, bu yaklaşımın hiçbir hukuki gerekçeye dayanmadığını ifade etti.
ABD-İran taslak teklifine dair iddialar
– İran, tıbbi izotoplar için araştırma reaktörleri hariç, 15 yıllık zenginleştirme askıya alınmasına razı oluyor.
– İran’ın %60 ve %20 uranyum stoğu kısmen reaktör yakıtına dönüştürülecek, kısmen ise daha düşük zenginleştirme seviyesine ‘seyreltilerek’ indirilecek. Ancak İran’dan ayrılmayacak.
– İran’ın nükleer tesislerinde tam IAEA denetimi.
– Hürmüz Boğazı’nın açılması, geçiş ücretleri tahsil etme imkânıyla.
– ABD, İran’a aşamalı yaptırımların kaldırılmasını teklif edecek.
– ABD, şu anda yurtdışında dondurulmuş olan tüm İran varlıklarını dondurmadan çıkaracak; bu miktar 20 Milyar Dolar veya daha fazla.
– ABD, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararı ve Kongre tarafından onaylanan bir antlaşma ile güvence altına alınmış bir İran ile saldırmazlık paktı taahhüdünde bulunacak.
– ABD, tüm askeri güçlerini Basra Körfezi’nden çekecek.
