ABD Başkanı Donald Trump, dün gece geç saatlere kadar ABD ve İran temsilcilerinin görüştüğünü söyleyerek Tahran'la "önemli anlaşma noktaları bulunduğunu" söyledi. Görüşmeleri İran'ın başlattığını ve "mükemmel geçtiğini" iddia eden Trump, “Eğer bunu sürdürürlerse, bunun o sorunu, o çatışmayı sona erdireceğini söyleyebilirim ve bence bunu çok, çok büyük ölçüde sona erdirecek.” diye konuştu.
Trump, temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’in görüşmelere dâhil olduğunu söyledi, ancak ABD’nin İran’da kiminle görüştüğü konusunda açıklama yapmadı. ABD Başkanı yalnızca görüşülen kişinin Ruhanî Lider Mücteba Hamaney olmadığını ve “saygın” bir lider olduğunu belirtti.
Trump, hafta sonunu geçirdiği West Palm Beach'teki havaalanında gazetecilerin sorularını yanıtları. Trump, İran'la önemli anlaşma noktaları bulunduğunu söyleyerek “Bunun nereye varacağını göreceğiz,” dedi.
Görüşmeleri İran'ın başlattığını ve "mükemmel geçtiğini" iddia eden Trump, “Eğer bunu sürdürürlerse, bunun o sorunu, o çatışmayı sona erdireceğini söyleyebilirim ve bence bunu çok, çok büyük ölçüde sona erdirecek.” diye konuştu.
Trump, temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’in görüşmelere dâhil olduğunu söyledi, ancak ABD’nin İran’da kiminle görüştüğü konusunda açıklama yapmadı. ABD Başkanı yalnızca görüşülen kişinin Ruhanî Lider Mücteba Hamaney olmadığını ve “saygın” bir lider olduğunu belirtti.
"Ek telefon görüşmeleri yapılacak, çok yakında yüz yüze bir toplantı izleyecek"
“Bir anlaşma yapmak istiyorlar. Biz de bir anlaşma yapmak isteriz,” diyen Trump, pazartesi günü ek telefon görüşmeleri yapılacağını ve bunu “çok, çok yakında” yüz yüze bir toplantının izleyeceğini söyledi.
“Beş günlük bir süreç yürütüyoruz, bunun nasıl gideceğini göreceğiz. Eğer iyi giderse bunu çözerek sonuçlandıracağız. Aksi takdirde, küçük kalplerimizle bombalamaya devam ederiz,” diyen Trump, herhangi bir anlaşmanın İran'ın nükleer silah elde edememesini şart koştuğunu söyledi.
“Nükleer bomba, nükleer silah olmasını istemiyoruz,” diyen Trump ayrıca ABD’nin İran’ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumunu teslim alması gerektiğini de belirtti. ABD Başkanı, “Nükleer toz. Onu isteyeceğiz. Ve bunu alacağımızı düşünüyorum. Bunun üzerinde anlaştık,” diye konuştu.
Pentagon için fon talebi
ABD Başkanı Trump, İran ile savaşı sona erdirmeyi planladığını belirtmesine rağmen Pentagon için hâlâ 200 milyar dolarlık fon talep edeceğini ima etti.
Trump, “Olması güzel, her zaman olması güzel, dünya çok gergin,” diye konuştu. CNN, Trump’ın önümüzdeki haftalarda devam eden savaşı finanse etmek için Kongre’den 200 milyar dolara kadar harcama talep edebileceğini bildirdi.
İran'la görüşmelere kim katılıyor?
ABD Başkanı Trump, ABD'nin İran'daki “üst düzey bir kişiyle” görüştüğünü, ancak bunun yeni Yüce Ruhani Mücteba Hamaney olmadığını söyledi.
CNN’den Kaitlan Collins’in ABD’nin İran’da kiminle görüştüğünü sorması üzerine Trump, “Üst düzey bir kişi. Unutmayın: Liderliğin birinci aşamasını, ikinci aşamasını ve büyük ölçüde üçüncü aşamasını ortadan kaldırdık. Ama bence en saygın olan ve lider olan bir kişiyle muhatabız; biliyorsunuz biraz zor, onları ortadan kaldırdılar, herkesi biz ortadan kaldırdık,” dedi.
ABD ve İsrail 28 Şubat'ta İran'a hava saldırıları düzenlemiş, Tahran da bu saldırılara ABD'nin bölgedeki üslerine ve resmi temsilciliklerine saldırılarla karşılık vermişti.
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın çok yakında açılacağını ve küresel petrol ticareti için hayatî önemdeki bu deniz yolunun "ABD ile İran'ın ortak kontrolü altında olmasını görmek istediğini" söyledi.
ABD Başkanı Trump, haftasonunu geçirdiği Palm Beach'teki havaalanında gazetecilerin sorularını yanıtladığı sırada CNN’e yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın “çok yakında” açılacağını söyledi ve bu hayati deniz yolunun ABD ile İran’ın ortak kontrolü altında olmasını görmek istediğini ekledi.
CNN’den Kaitlan Collins’in boğazın ne zaman yeniden açılmasının beklendiğini sorması üzerine Trump, İran ile müzakereler aynı hızla devam ederse, “Çok yakında açılacak,” dedi.
“Ortak kontrol altında olacak,” diye ekleyen Trump, “Ben ve Ayetullah, Ayetullah kimse, bir sonraki Ayetullah kim olacaksa.” diye konuştu.
“Ve ayrıca çok ciddi bir rejim değişikliği biçimi olacak,” diyen Trump, çatışmanın ilk saatlerinde İran’ın üst düzey liderliğinin büyük bölümünü ortadan kaldıran saldırılardan bahsetti. ABD Başkanı, “Otomatik olarak bir rejim değişikliği var,” dedi ve ardından hafta sonu yapılan görüşmelerin çatışmayı sona erdirme konusunda umut verici olduğunu öne sürdü.
“Ama son derece makul, son derece sağlam bulduğum bazı insanlarla muhatabız,” diyen Trump, “İçerideki insanlar kim olduklarını biliyor, çok saygı görüyorlar ve belki de içlerinden biri tam olarak aradığımız kişi olabilir.” diye konuştu. 
İran, Trump'ın açıkladığı 'müzakere' iddialarını yalanladı: Bu tür psikolojik savaşla ne Hürmüz Boğazı savaş öncesi durumuna dönecek ne de enerji piyasalarında barış olacaktır
İran basınına konuşan ismi açıklanmayan bir yetkili, Washington yönetimiyle hiçbir müzakerenin yapılmadığını ve ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarının enerji piyasalarının kötü durumunu düzeltmeye yönelik "psikolojik operasyon" olduğunu savundu. İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansına konuşan ismi açıklanmayan İranlı bir yetkili, Trump'ın İran ile "Orta Doğu'daki düşmanlıkları çözmek için çok verimli görüşmeler" yaptıklarına dair iddiasını yalanladı.
İranlı yetkili, "Savaşın başından bugüne kadar bazı arabuluculardan Tahran'a mesajlar gönderildi ve bunlara 'gerekli caydırıcılığı sağlayana kadar savunmaya devam edeceğiz" diyerek cevap verdik. Hiçbir müzakere olmadı ve şu anda da yok. Bu tür psikolojik savaşla ne Hürmüz Boğazı savaş öncesi durumuna dönecek ne de enerji piyasalarında barış olacaktır." ifadelerini kullandı.
Trump'ın "İran'ın elektrik altyapısına saldırıyı 5 gün ertelediğini" duyurmasına ilişkin de yetkili, "İran'ın askeri tehditleri inandırıcı hale geldikçe Trump kritik altyapıya yönelik saldırılardan geri adım attı. ABD ve Batı'daki finansal piyasalar üzerindeki baskı ve tahvil tehdidi arttı ve bu da bu geri adımın önemli bir faktörü oldu." değerlendirmesinde bulundu.
İranlı yetkili, "Trump'ın 5 günlük ültimatomu, bu rejimin halka karşı işlediği suçlarına devam edeceği anlamına geliyor ve biz de karşılık vermeye ve ülkeyi kapsamlı bir şekilde savunmaya devam edeceğiz." dedi. ABD Başkanı Trump, son 2 gündür ülkesinin, İran ile "Orta Doğu'daki düşmanlıkları çözmek için çok verimli görüşmeler" yaptığını iddia etmişti.
İran Hürmüz Boğazı'ndan petrol gemilerinin geçişini de engellemiş, Trump boğazı trafiğe açması için İran'a 48 saat mühlet vermişti. Süre bu gece dolacaktı.
Trump, bölgedeki askeri varlığı azaltmak veya sonlandırmak için şu 5 şartın yerine getirilmesi gerektiğini söyledi:
1 - İran'ın füze kapasitesinin, fırlatıcılarının ve bunlarla ilgili her şeyin tamamen etkisiz hale getirilmesi.
2 - İran'ın savunma sanayi altyapısının tamamen çökertilmesi.
3 - İran Deniz ve Hava Kuvvetleri ile hava savunma sistemlerinin ortadan kaldırılması.
4 - İran'ın nükleer kapasiteye yaklaşmasına asla izin verilmemesi ve ABD’nin olası bir durumda anında ve güçlü tepki verecek konumda kalması.
5 - İsrail, Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Kuveyt ve diğer bölge müttefiklerinin en üst düzeyde korunması.
ABD Başkanı daha önce İran’a, dünya petrol ve doğal gaz sevkiyatının önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’nı açması için 48 saat süre tanımış ve aksi halde ülkenin enerji altyapısını hedef almakla tehdit etmişti.
İran’dan yanıt
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmadığını belirtti. Arakçi, X (eski adıyla Twitter) üzerinden yaptığı açıklamada, gemilerin geçişten kaçınmasının nedeninin savaş riski ve sigorta şirketlerinin çekinceleri olduğunu ifade ederek, gerilimin sorumlusunun İran olmadığını savundu.
İran Ulusal Güvenlik Konseyi ise savaşa taraf olmayan ülkelerin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapabilmesi için Tahran ile koordinasyon sağlaması gerektiğini açıkladı.
Açıklamada ayrıca, İran kıyıları veya güney adalarının hedef alınması durumunda deniz iletişim hatlarının kesileceği ve deniz mayınlarının döşeneceği uyarısında bulunuldu. Bu ifadelerin, ABD’nin İran’ın ana petrol ihracat noktası olan Hark Adası’na yönelik olası müdahale planlarına dolaylı bir yanıt olduğu değerlendiriliyor.
İran Devrim Muhafızları da enerji tesislerine yönelik herhangi bir saldırıya aynı düzeyde karşılık verileceğini belirterek, elektrik üretim tesislerinin hedef alınması halinde İsrail’deki enerji altyapısı ile bölgedeki ABD üslerine enerji sağlayan sistemlerin vurulacağını açıkladı.
Trump’ın bu açıklaması, son dönemdeki sert söylemlerinin ardından siyasi ve medya çevrelerinde sürpriz olarak değerlendirildi. ABD Başkanı kısa süre önce “güç yoluyla barış” yaklaşımını yinelemişti.
28 Şubat’ta başlayan çatışmaların ardından İsrail ve ABD, başta Tahran olmak üzere çeşitli bölgelere hava saldırıları düzenledi. İran ise İsrail ve bazı Körfez ülkelerine füze saldırılarıyla karşılık verdi ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemileri tehdit etti.
Bu gelişmeler, boğazda fiili bir kapanmaya yol açarken küresel enerji piyasalarında dalgalanmalara ve petrol fiyatlarında artışa neden oldu.
İNGİLTERE: İRAN BİZİ HEDEF ALMIYOR
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, yaptığı açıklamada, İran'ın İngiltere anakarasını hedef aldığına dair herhangi bir değerlendirme yapılmadığını söyledi. Starmer gazetecilere, "Güvenliğimizi sağlamak için sürekli değerlendirmeler yapıyoruz ve bu şekilde hedef alındığımıza dair herhangi bir değerlendirme yok" dedi.
Hafta sonu İran'ın Hint Okyanusu'ndaki ABD-İngiltere ortak askeri üssü Diego Garcia'ya iki balistik füze fırlattığı yönündeki haberlerin ardından, İngiltere'nin İran tarafından hedef alınabileceği iddiası ortaya atılmıştı.
İRAN'DAN HÜRMÜZ KRİZİNE YANIT
İran Savunma Konseyi, tüm dünyanın kilitlendiği Hürmüz Boğazı krizine dair açıklama yaptı. Açıklamada, “Savaşan olmayan devletlerin Hürmüz'den geçmesinin tek yolunun İran ile koordinasyon sağlamaktır.” ifadeleri kullanılırken, İran sahillerine ya da adalarına yapılacak bir saldırının Körfez'in yollarını ve iletişim hatlarını kesmeye yol açacağı ve İran sahili de dahil olmak üzere İran'ın patlayıcı deniz mayınları döşeyeceği belirtildi.
İran Savunma Konseyi, İran'ın "karşılıklı misilleme" yapmaya kararlı olduğunu, aynı zamanda enerji santrallerine ve enerji altyapısına yönelik saldırıya "acil ve yıkıcı bir yanıt" vermeye de hazır olduğunu belirtti.
İran Dışişleri Bakanlığı da, İran'ın Diego Garcia Üssü'nü füzelerle hedef aldığına dair iddiaları reddederek, saldırıyı "İsrail'in sahte bayrak" operasyonu olarak nitelendirdi.
