Portekiz, AB dışı ülke vatandaşları için vatandaşlık bekleme süresini 5 yıldan 10 yıla çıkaran yasayı yeniden onayladı. "Altın Vize" sahiplerini de etkileyen düzenlemeyle, oturum izni onay sürecindeki gecikmeler de eklenince pasaporta erişim süresinin 13 yılı bulması bekleniyor…
Forbes'un haberine göre Portekiz hükümeti, ülkede ikamet eden yabancıların vatandaşlığa başvurmadan önce doldurmaları gereken süreyi uzatma yönünde yeniden oy kullandı.
Siyasiler arasında aylardır tartışma konusu olan bu yasal değişiklik, "Altın Vize" sahipleri de dahil olmak üzere tüm yabancı uyrukluları yakından ilgilendiriyor. Düzenlemeyle birlikte, örneğin ABD'li veya Avrupa Birliği dışından gelen başvuru sahiplerinin eskiden olduğu gibi 5 yıl yerine artık 10 yıl beklemesi gerekecek.
Yeni düzenlemeye göre Avrupa Birliği (AB) ve Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu (CPLP - Brezilya, Angola, Yeşil Burun Adaları, Gine-Bissau, Ekvator Ginesi, Mozambik, Sao Tome ve Principe ve Doğu Timor) vatandaşları, Portekiz'de yedi yıl veya daha uzun süredir ikamet etmeleri halinde başvuru yapabilecek.
Diğer tüm ülke vatandaşlarının ise vatandaşlık başvurusunda bulunabilmesi için Portekiz'de en az 10 yıl yaşamış olması şartı aranacak.
İşin daha da kritik yanı, bu yedi veya on yıllık sürenin geri sayımı ancak oturum izninizi elinize aldığınızda başlayacak. Bu durum, fiili bekleme süresinin yasal süreden çok daha uzun olabileceği anlamına geliyor.
Asıl kriz yaratan nokta ise bu değişikliğin halihazırda sisteme dahil olmuş kişilerin durumunu da değiştirmesi ve onları yeni kurallara uymak zorunda bırakması.
Yabancıların gözdesi Portekiz: Altın vize ve dijital göçebe programları
Giderek daha fazla yabancı, denizaşırı ülkelerde oturum izni arayışına giriyor. İspanya'nın 2024 yılı Nisan ayında kendi programını sonlandırmasının ardından (ki bu karar birçok kişiyi Yunanistan veya Portekiz'e yönlendirmişti), Portekiz 2024 ve 2025 yılları boyunca AB vatandaşlığı arayanların kesin gözdesi haline geldi.
Avrupa Birliği'ne ait bir pasaporta sahip olmak, 27 Avrupa ülkesinin tamamında özgürce yaşama, çalışma ve seyahat etme imkanı sunuyor.
Portekiz, yılda sadece iki hafta ülkede geçirme zorunluluğu ve uygun fonlara en az 525 bin dolarlık yatırım karşılığında beş yıllık ikamet sonrasında vatandaşlığa başvuru imkanı sunması nedeniyle Altın Vize başvuru sahiplerinin de favorisiydi.
Portekiz Entegrasyon, Göç ve İltica Ajansı'na (AIMA) göre, 2025 yılının ortalarına gelindiğinde Portekiz hükümeti, başı ABD'lilerin çektiği onaylarda yüzde 72'lik bir artış kaydetti.
Portekiz vatandaşlık şartlarını neden değiştirdi?
AIMA verilerine göre, 2019 yılından bu yana ülkedeki yabancı nüfusun üç katına çıkarak 1,6 milyona ulaşması ve şu anda toplam nüfusun yaklaşık yüzde 15'ini oluşturması birtakım siyasi endişelere yol açtı.
Buna ek olarak, varlıklı yabancı yatırımcıların piyasa fiyatlarını şişirerek yerel halkı konut piyasasının dışına itmesi de toplumda tepki topluyordu. Hükümet, bu sorunun önüne geçmek amacıyla ülkede ikamet etmeyen yabancıların satın aldığı evlere yönelik yeni vergiler yürürlüğe koydu.
Altın Vize yatırımcıları ve Dijital Göçebe vizesi sahipleri de dahil olmak üzere çoğu yabancı için yeni vatandaşlığa kabul süreci fiiliyatta 9 ila 13 yıl arasında sürecek.
Öte yandan değişikliklerin, daha fazla itirazla karşılaşılmaması halinde, Mayıs 2026'da yürürlüğe girmesi bekleniyor. Yeni yasa yürürlüğe girmeden önce sunulan ve bekleyen tüm vatandaşlık başvuruları ise bu değişikliklerden etkilenmeyecek.
