Savaşın başladığı 28 Şubat'tan bu yana ilk ulusal konuşmasını yapan Trump, savaş yorgunu Amerikalılara saldırının çabaya değer olduğu konusunda güvence vermeye çalıştı; ‘Destansı Öfke’ adını verdikleri saldırılarda tarihi bir başarı elde ettiklerini iddia etti.
İran'ın 47 yıldır “ABD ve İsrail'e ölüm” dediğini ve rejimi devirmeyi başardıklarını öne sürdü. Bildik sözler sarfetti. Konuşma Türkiye saati ile Perşembe sabaha karşı 04.00'te başladı ve 19 dakika sürdü. ABD Başkanı, İran'a neden saldırdıkları konusunda Amerikan halkını ikna etmeye çabaladığı konuşmasında, onlara bir kez daha yalan söyleyerek, 34 gün önce “rejimi değiştirmek için İran'a saldırı başlattıkları” ifadesini inkar etti.
Trump, İran'ın nükleer silahlarını vurduklarını anlattı ve bugüne kadar 13 ABD askerinin hayatını kaybettiğini söyledi; “Bu kahramanlar, hayatlarını bir misyon için verdiler. Kahraman askerlerimizin aileleri cenaze töreninde bana 'lütfen bu işi bitirin' dediler." dedi.
Trump'ın 19 dakika süren konuşması sonrası petrol fiyatları yeniden yükseldi, piyasalarda değer kaybı yaşadı. Brent petrolün varil fiyatı 105 dolara çıkarken, Japonya'daki Nikkei 225 borsası %1,5, Güney Kore'deki Kospi %2,6 düştü.
AYRINTILAR ŞÖYLE:
Başkan Donald Trump'ın İran'daki savaşla ilgili "önemli güncellemesi", Çarşamba gecesi yaptığı ve bir aydan fazla bir süre önce başlattığı çatışmaya Amerikan seçmenlerinden destek toplamayı amaçlayan geç kalmış bir satış konuşmasına dönüştü.
Yaklaşık 20 dakika süren konuşmasında Trump, ABD'nin saldırısını İran ve vekilleri tarafından neredeyse yarım yüzyıldır sürdürülen şiddetin bir karşılığı olarak nitelendirdi ve bu ülkenin nükleer silah geliştirmesine izin verilemeyeceğini savundu.
ABD'nin son birkaç haftada kaydettiği askeri ilerlemeyi övdü ve haftalarca süren bombalamaları "daha önce çok az insanın gördüğü zaferler" olarak nitelendirdi. Ayrıca sabır çağrısında bulunarak savaşı Amerikalıların geleceğine yapılan bir "yatırım" olarak adlandırdı.
Ancak birçok seçmenin aklındaki temel soruya, yani savaşın tam olarak ne zaman biteceğine dair yeni bir yanıt sunmadı.
İran savaşın 34'üncü gününe girilirken ABD Başkanı Donald Trump, ulusa sesleniş konuşması yaptı.
İran Savaşı'nda 13 ABD askerinin öldüğünü söyleyen Trump, "Amerika'nın askeri hedeflerini çok kısa sürede tamamlamak üzereyiz." dedi.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta Tahran'ı bombalamasıyla başlayan İran Savaşı'nda 1 ay geride kaldı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasıyla dünya piyasalarını sarsan savaşın 34'üncü gününde yaptığı Ulusa Sesleniş konuşmasında daha önce işittiğimiz açıklamalar yaptı.
Beyaz Saray'da yaptığı konuşmaya Artemis II görevi için NASA ekibini ve astronotları tebrik ederek başlayan Trump İran Savaşı'na ilişkin “Güçlerimiz muharebe sahasında ezici güç elde etti.” dedi.
“Savaş tarihinde hiçbir düşman böyle yenilmedi”
ABD Başkanı Trump özetle şunları söyledi:
- Ordumuz dünyanın en güçlü ordusu. ABD İran'da hızlı, kesin ve ezici bir zafer kazandı.
- İran, “ABD ve İsrail'e ölüm” sloganı atıyordu. 7 Ekim saldırısından da İran sorumluydu. bu rejim kendi insanlarından 45 bin kişiyi öldürdü. Ve bu teröristlerin nükleer silaha sahip olması tolare edilemez bir tehdit olur. Böyle bir duruma hiçbir ABD başkanı izin vermemeliydi. Bu sorunun ben göreve gelmeden çok önce çözülmüş olması gerekiyordu. Önceki başkanların yaptığı hataları düzeltiyorum.
- Obama'nın yaptığı nükleer anlaşmaya son verdim. İran nükleer gücünü kullansaydı Ortadoğu olmayacaktı.
-İran'da ana hedeflere ulaşmak üzereyiz. Buradaki hedeflerimiz çok açık. Rejimin Amerika'yı tehdit etmesini engellemek. İran donanması ve füze programı yok edildi.
- 13 askerimiz hayatını kaybetti.
- Körfez ülkelerine destekleri için teşekkür ediyorum.
- Petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki artış kısa sürede sona erecek.
- ABD'nin petrol için Hürmüz Boğazı'na hiç ihtiyacı olmamıştı, ihtiyacımız yok.
- Amerika'nın askeri hedeflerini çok kısa sürede tamamlamak üzereyiz. Önümüzdeki 2-3 hafta onları çok sert vuracağız.
“NATO KAĞITTAN KAPLAN”
Bu açıklamadan saatler önce sosyal medya hesabından paylaşım yapan ABD Başkanı, "İran’ın yeni rejim başkanı, öncekilerden çok daha az radikalleşmiş ve çok daha zeki bir kişi olarak, az önce Amerika Birleşik Devletleri’nden ATEŞKES talep etti!" diye yazdı.
Buna karşın Hürmüz Boğazı'nın açılmasını şart koşan Trump "Ne zaman açık, serbest ve güvenli hale gelirse, bunu değerlendireceğiz. O zamana kadar İran’ı yok olana kadar bombalayacağız ya da, Taş Devri’ne geri göndereceğiz" dedi.
ABD Başkanı Reuters haber ajansıyla yaptığı bir röportajda, "İran'dan çok yakında çıkacağız, ama zaman çizelgesi veremem. Biraz daha hedefimiz kaldı.. zorunda kalırsak belirli noktaları vurmak için döneceğiz." ifadesini kullandı...
Donald Trump, İngiliz Daily Telegraph gazetesine yaptığı açıklamada ise "kağıttan kaplan" olarak tanımladığı ABD'nin NATO'dan çıkacağı tehdidini yineledi, "NATO beni hiç çekmedi. Hep bir kağıttan kaplan olduklarını biliyordum ve bu arada Putin de bunu biliyor. dedi."
“SAVAŞ SAVAŞ SAVAŞ… ARTIK TAMAMEN BIKTIM”
Eski bir Cumhuriyetçi Kongre üyesi olan Marjorie Taylor Greene🇺🇸 konuşmayı X'te yaptığı bir paylaşılması değerlendirdi:
"Başkan Trump'ın Amerika'yı her şeyden önce tutmasını çok istiyordum.
Onun böyle olacağına inanıyordum do.
Bu akşamki konuşmasından duyduğum tek şey SAVAŞ SAVAŞ SAVAŞ oldu.
Amerikalıların yaşam maliyetini düşürecek hiçbir şey yok.
Yaklaşık 40 trilyon dolarlık borcumuzu azaltacak hiçbir şey yok.
Sosyal Güvenlik sistemini kurtaracak hiçbir şey yok, birkaç yıl içinde iflas edecek.
Sigorta maliyetini düşürecek hiçbir şey yok.
Amerikalılar için iş imkanlarına dair hiçbir şey yok.
Çocuklarımızın eğitimiyle ilgili hiçbir şey yok.
Çocuklarımızın geleceği hakkında hiçbir şey yok.
Amerika'nın geleceği için hiçbir şey yok.
Artık tamamen bıktım.
Askerlerimiz ve aileleri için dua ediyorum.
Dünyanın dört bir yanındaki masum insanlar için dua ediyorum.
Herkese barış ve refah diliyorum."
Vance, Rubio, Bondi ve diğerleri Trump'ın konuşmasını bizzat izledi
ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, Çarşamba akşamı Beyaz Saray'ın Cross Hall salonunda Başkan Donald Trump'ın İran savaşı hakkındaki konuşmasını dinliyorlar.
Grubun içinde Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Trump'ın görevden almayı düşündüğü zor durumdaki Adalet Bakanı Pam Bondi ve Beyaz Saray basın sözcüsü Karoline Leavitt gibi isimler yer alıyordu.
Genelkurmay Başkan Yardımcısı Dan Scavino'nun X'te yayınladığı kısa bir videoya göre, oldukça kalabalık bir grup gibi görünüyordu.
“Trump acınası biri”
Demokratik Parti New York Senatörü Chuck Schumer da, Trump'ın konuşmasına ilişkin değerlendirmesinin sosyal medya platformu X'te değerlendirdi:
"Bundan daha dağınık, tutarsız ve acınası bir başkanlık savaş konuşması yapıldı mı hiç?
Donald Trump'ın İran'daki eylemleri, hedeflerini net bir şekilde ifade edememesi, müttefikleri yabancılaştırması ve Amerikalıların karşılaştığı günlük yaşam sorunlarını görmezden gelmesi nedeniyle ülkemizin tarihindeki en büyük politika hatalarından biri olarak kabul edilecektir. O, Başkomutanlık görevine kesinlikle uygun değil ve tüm dünya bunu biliyor."
Obama'nın kilit danışmanlarından Robert Malley'in değerlendirmesi
Obama yönetimi döneminde Orta Doğu'daki "kilit adam" olarak görevlendirilen Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi'nin Orta Doğu koordinatörü Yahudi kökenli Robert Malley, Trump'ın konuşmasını şöyle değerlendirdi.
“Trump'ın konuşmasından çıkarılacak iki önemli sonuç var: 1. Hâlâ bu kadar çok insanın, gerçeklikle veya yapabilecekleriyle ya da yapamayacaklarıyla hiçbir bağlantısı olmayan sözlerine kulak vermesi; 2. Hukuka aykırı ve haksız bir savaş adına (İran'ı taş devrine geri döndürmek için) savaş suçlarıyla bu kadar pervasızca tehdit etmesi.”
2023 yılında Beyaz Saray güvenlik izni iptal edilen ve gizli bilgileri şahsi arşivinde tutmakla suçlanan Malley, Federal Soruşturma Bürosu (FBI) tarafından soruşturulmuştu.
Malley ve ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Haziran 2015'te İran Dışişleri Bakanı Javad Zarif ile bir araya gelmişti.
Malley, 14 Temmuz 2015'te imzalanan ve İran'ın nükleer faaliyetlerini sınırlamayı ve ekonomik yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer tesislerinin uluslararası denetimlerini sağlamayı amaçlayan Ortak Kapsamlı Eylem Planı'nda ABD'nin baş müzakerecisiydi.
Malley, müzakere zorluklarını anlatırken daha sonra The Atlantic'te şunları yazdı: "2015'teki gerçek seçim, İran'ın nükleer programının boyutunu uzun yıllar boyunca kısıtlayan ve sonsuza dek kapsamlı denetimleri sağlayan bir anlaşmaya varmak ya da hiç kısıtlama olmaması ve çok daha az doğrulama yapılması anlamına gelen bir anlaşmaya varamamak arasındaydı.
Trump ulusa sesleniş konuşmasında, "Bu çatışmayı doğru perspektiften değerlendirmemiz çok önemli," dedi.
Amerika'nın son savaşlardaki katılım sürelerini tek tek sıraladı:
Birinci Dünya Savaşı: 1 yıl, 7 ay, 5 gün
II. Dünya Savaşı: 3 yıl, 8 ay, 25 gün
Kore Savaşı: 3 yıl, 1 ay, 2 gün
Vietnam Savaşı: 19 yıl, 5 ay, 29 gün
Irak Savaşı: 8 yıl, 8 ay, 28 gün
Bitmek bilmeyen savaşlar ve yurt içindeki yükselen benzin fiyatları konusunda endişeli olan Amerikalılara, mevcut durumun 32 gündür devam ettiğini hatırlatmak istedi; “Bu kadar güçlü, bu kadar parlak bir askeri operasyonu 32 gündür dünyanın en güçlü ülkelerinden birine karşı yürütüyoruz ve ülke adeta yerle bir edildi, artık gerçek bir tehdit değil. … Bu, çocuklarınızın ve torunlarınızın geleceğine yapılan gerçek bir yatırımdır,” dedi.
Bu yorumlar, CNN için yapılan bir ankete göre Amerikalıların %67'sinin Trump'ın İran'daki durumu ele almak için net bir planı olmadığına inandığı bir dönemde geldi.
Petrol fiyatları yine yükseldi
Başkan Donald Trump'ın televizyonda yaptığı konuşma, İran'daki savaş nedeniyle çalkantılı enerji piyasalarını sakinleştirmekten çok uzak bir etki yarattı; konuşmanın ardından geçen dakikalarda petrol fiyatları yükseldi.
Küresel petrol göstergesi olan Brent petrolün fiyatı, Trump'ın çatışmayı birkaç hafta daha sürdürme sözü vermesi ve İran'ın taleplerini kabul etmemesi halinde enerji santrallerini bombalama tehdidini yinelemesinin ardından %4'ten fazla artarak varil başına 105 doların üzerine çıktı.
ABD petrol gösterge fiyatı WTI, konuşmanın ardından %3'ten fazla yükselerek varil başına 103 doların üzerine çıktı.
Bir aydan uzun bir süre önce başlayan savaştan bu yana İran, dünyanın petrol arzının yaklaşık %20'sini karşılayan Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı. Bu durum küresel bir enerji krizine yol açarak petrol fiyatlarının fırlamasına ve ABD'de benzin fiyatlarının galon başına 4 doların üzerine çıkmasına neden oldu.
Ancak Trump, Çarşamba günü yaptığı konuşmada bunun etkisini küçümseyerek, ABD'nin boğaza "ihtiyacı" olmadığını ve su yoluna erişimi yeniden sağlamadan savaşı sona erdirmeye hazır olduğunu belirtti. Bu görevin ABD müttefiklerine düşmesi gerektiğini söyledi.
Piyasaların ani tepkisi, muhafazakar yorumcu Ann Coulter'dan alaycı bir değerlendirmeye yol açtı. Coulter, X borsasındaki yükselen petrol vadeli işlemlerinin ekran görüntüsünü paylaşarak şunları yazdı: "Trump'ın muhteşem konuşması sonuç verdi! Bravo, Sayın Başkan!"
ABD borsası da piyasa kapanışı sonrası işlemlerde konuşmaya yönelik hoşnutsuzluğu gösterdi; Dow Jones ve S&P 500 vadeli işlemleri düşüş gösterdi.
