Brezilya Çalışma Bakanlığı, Çinli otomobil üreticisi BYD'yi, "işçileri köleliğe benzer koşullara maruz bırakan" şirketlerin yer aldığı kara listeye ekledi. Bu karar, markayı Güney Amerika'daki kritik pazarda bir fabrika projesiyle ilgili skandalın gölgesinde bırakıyor.
Brezilya'da güncellenen listede, elektrikli araç sektörünün lideri BYD'nin yerel kolu BYD Auto do Brasil'in adı geçiyor. Listede, 163 işçinin olaya karıştığı belirtiliyor. Bu sayı, Aralık 2024'te Bahia eyaletinin kuzeydoğusundaki bir fabrika inşaat alanından işçi hakları yetkilileri tarafından "kurtarılan" işçi sayısıyla aynı.
O dönemde yetkililer, inşaat işlerini yürütmek üzere bir yüklenicinin görevlendirildiği ve Çinli işçilerin getirildiği şantiyede "endişe verici bir güvencesizlik ve bozulma tablosu" olduğunu iddia etmişti.
Brezilya, iki yıl süren bu listeye dahil olmanın bir yaptırım değil, şeffaflığı sağlamanın bir yolu olduğunu söylüyor. Hükümetin internet sitesinde, listeye dahil olmanın ancak şirketlere adil yargılama hakkı ve kendilerini savunma hakkı garanti edilen prosedürlerden sonra gerçekleştiği belirtiliyor.
Listede yer alan şirketler faaliyetlerine devam etmekte özgür, ancak durum tespiti süreçlerinde daha fazla incelemeyle ve kamu finansmanına erişimde kısıtlamalarla karşılaşabiliyorlar.
Nikkei Asia, konuyla ilgili yorum almak için BYD ile iletişime geçti.
"KARALAMA KAMPANYASININ KURBANI OLDUK"
Aralık 2024'te Çinli otomotiv grubu, yaptığı açıklamada "insan hakları ve çalışma yasalarının ihlallerine sıfır tolerans" gösterdiğini ve Brezilya yetkilileriyle işbirliği yaptığını belirtti. Ayrıca, iddiaları ayrı olarak reddeden yüklenici firma Jinjiang Construction Brazil'in sözleşmesinin "feshedildiğini" söyledi. Medya haberlerine göre, BYD sözcüsü daha sonra bir karalama kampanyasının kurbanı olduklarını iddia etti.
HİSSELERİ DEĞER KAYBETTİ
Hong Kong borsası Salı günü tatil nedeniyle kapalıydı, Shenzhen'deki BYD hisseleri ise yaklaşık yüzde 1 oranında değer kaybetti.
Listeye dahil edilmek, BYD'nin 200 milyondan fazla kişiden oluşan önemli bir hedef pazarındaki itibarını etkileyebilir. Şirket elektrikli otomobil pazarında önemli bir ivme kazanmış durumda. Aralık ayında BYD, 2025 yılında Brezilya'da 100 binden fazla araç sattığını, bu rakamın bir önceki yıl 76 binden fazla olduğunu açıklamıştı.
"GELECEĞİN FABRİKASI" OLARAK NİTELENDİRİLİYORDU
BYD, yaklaşık 1 milyar dolarlık bu kompleksi, 4,6 milyon metrekarelik veya 645 futbol sahasına eşdeğer bir alana yayılan "geleceğin fabrikası" olarak tanımlıyor. 20 bin kişiye istihdam sağlaması ve başlangıçtaki 150 bin ünite kapasitesinin ötesinde aşamalı olarak genişlemesi bekleniyordu.
TÜRKİYE'YE DE FABRİKA KURACAKLARDI
BYD'nin Manisa'ya kurmayı planladığı fabrikaya ilişkin çivi çakılmadı. Bir süredir fabrika kuracağı belirtilse de fabrikaya ilişkin gelişme yaşanmıyor. Ayrıca BYD Türkiye, Mart ayında sadece 833, yılın ilk çeyreğinde ise toplamda 6 bin 127 adet satış yapabildi.
