The New Yorker’da yayımlanan kapsamlı soruşturma, yapay zeka OpenAI'ın CEO'su Sam Altman etrafında şekillenen kriz ve kısa sürede gerçekleşen görevden alma–geri dönüş sürecinin arka planını ayrıntılarıyla ortaya koydu.
Gazeteci Ronan Farrow imzalı dosya, 100’den fazla görüşme, daha önce açıklanmamış şirket içi belgeler ve yüzlerce sayfalık özel notlara dayanıyor.
“İlk madde: Yalan”
Soruşturmaya göre OpenAI’nin baş bilim insanı Ilya Sutskever, 2023 sonbaharında Altman ve üst yönetim hakkında yaklaşık 70 sayfalık bir dosya hazırladı. Slack yazışmaları, insan kaynakları belgeleri ve şirket cihazları dışında çekilmiş kayıtların yer aldığı bu belgelerde, Altman için hazırlanan listenin ilk maddesi “yalan söylemek” oldu.
Şirketten ayrılarak Anthropic’i kuran Dario Amodei’nin 200 sayfayı aşan kişisel notlarında da benzer bir değerlendirme yer aldı:
“OpenAI’nin sorunu Sam’in kendisi.”
Çifte söylem ve “gerçekliği eğme” iddiası
Dosyada, Altman’ın farklı aktörlere aynı konuda farklı şeyler söylediği; hem yönetim kurulunu hem de şirket içindeki ekipleri yanıltacak şekilde hareket ettiği iddiaları yer alıyor.
Bir yönetim kurulu üyesi Altman’ı şu sözlerle tanımlıyor:
“İnsanları memnun etme isteği ile aldatmanın sonuçlarına karşı neredeyse sosyopatik bir kayıtsızlığı aynı anda taşıyor.”
Başka kaynaklar da bağımsız olarak “sosyopatik” ifadesini kullanırken, bazı eski yöneticiler Altman’ın “kendi anlatılarına inanarak gerçekliği bükebilen” bir profile sahip olduğunu söylüyor.
Güvenlik süreci atlandı iddiası
Soruşturmanın en kritik bölümlerinden biri yapay zekâ güvenliği.
Altman’ın GPT-4’teki bazı özelliklerin güvenlik kurulundan onay aldığını söylediği, ancak yönetim kurulu üyesi Helen Toner belge istediğinde bu onayın aslında verilmediğinin ortaya çıktığı belirtiliyor.
Ayrıca şirketin bazı ürünleri gerekli güvenlik incelemeleri tamamlanmadan piyasaya sürdüğü ve bu durumun yönetim kuruluna tam olarak aktarılmadığı iddialar arasında.
“Güvenlik üçüncü sıraya düştü”
Eski çalışanlar, şirketin kuruluş misyonundan uzaklaştığını söylüyor.
GPT-4 sonrası yönetim kuruluna gönderilen bir e-postada şu ifade yer aldı:
“Ürün ve gelir her şeyin önüne geçti. Ardından kapasite ve ölçek geliyor. Uyum ve güvenlik ise üçüncü sırada.”
Bir başka çalışan ise süreci daha sert özetliyor:
“OpenAI misyonu raydan çıktı.”
Superalignment ekibine vaat edilen kaynakların yüzde 20 yerine yüzde 1-2 seviyesinde kaldığı ve ekibin daha sonra dağıtıldığı da dosyada yer alıyor.
“Mahkûm ikilemi” ve küresel güç oyunu
Habere göre OpenAI içinde bir dönem, ABD, Çin ve Rusya gibi güçleri birbirine karşı kullanarak bir tür finansman yarışı yaratma fikri tartışıldı.
Bu stratejinin, ülkeleri OpenAI’ye yatırım yapmaya zorlayan bir “mahkûm ikilemi” kurmayı hedeflediği belirtiliyor. Bir çalışan bu planı “Bu tamamen delilik” diye değerlendirdi.
Altman’ın görevden alınmasının ardından yürütülen iç inceleme de eleştiri konusu.
Hukuk firması tarafından yürütülen inceleme sonucunda detaylı bir rapor hazırlanmadığı, yalnızca kısa bir açıklama yayımlandığı belirtiliyor.
Bazı çalışanlar sürecin baştan Altman’ı aklamak için kurgulandığını düşünüyor: “Her şey onu aklamak içindi.”
Rakiplerden gelen iddialar: Kanıt bulunamadı
Soruşturma, Altman hakkında rakip çevreler tarafından dolaşıma sokulan ağır iddiaları da inceliyor.
Elon Musk ile bağlantılı bazı kişiler aracılığıyla yayılan ve Altman’ın özel hayatına dair ciddi suçlamalar içeren dosyaların aylarca araştırıldığı, ancak bu iddiaları destekleyecek herhangi bir kanıt bulunamadığı belirtiliyor.
Altman ise bu girişimleri “yargıyı etkileme çabası” olarak nitelendirerek tüm suçlamaları reddediyor.
Trilyon dolarlık büyüme, büyüyen risk
OpenAI’nin 1 trilyon dolara ulaşabilecek bir değerlemeyle halka arz hazırlıkları yaptığı; aynı zamanda askeri operasyonlar, gözetim ve kamu güvenliği alanlarında devlet sözleşmeleri peşinde olduğu aktarılıyor.
Ancak uzmanlara göre riskler de büyüyor:
• Yapay zekâ askeri operasyonlarda aktif kullanılıyor
• Kimyasal silahların tespitinde kritik rol oynayabiliyor
• Milyonlarca işi etkileyebilecek ekonomik dönüşüm yaratabilir
• Şirketin hızlı nakit tüketimi ve borçlanma modeli “riskli ve ürkütücü” bulunuyor
Bir yönetim kurulu üyesi durumu şöyle özetliyor:
“Şirket şu anda finansal olarak tehlikeli bir kaldıraç seviyesinde.”
