Almanya'daki Ramstein üssü başlı başına ayrı bir dünya. Almanya'nın batısında, Ramstein-Miesenbach kasabasının yakınında, pistleri, hangarları ve çok sayıda binasıyla geniş bir askerî alana yayılan hava üssü, Rheinland-Pfalz eyaleti kırsalında, çevresindeki engebeli araziden sıkı şekilde yalıtılmış, küçük bir şehir görünümünde. Ramstein Hava Üssü Alman topraklarında bulunsa da, tıpkı yabancı bir büyükelçilik gibi dokunulmazlığa sahip. Alman memurlar ve siyasetçiler buraya yalnızca ABD komutanının izniyle girebiliyor.
ABD'nin Avrupa'daki en büyük hava üssü konumundaki Ramstein'da yaklaşık 9 bin kişi çalışıyor.
Okullar, mağazalar ayrı; para birimi dolar
NATO Silah Kontrolü, Silahsızlanma ve Kitle İmha Silahlarının Yayılmasını Önleme Merkezi'nin eski başkanı William Alberque, DW'ye verdiği demeçte üssün ABD ordusu için inanılmaz derecede önemli bir lojistik merkez olduğuna işaret ederek "Bu hava üssüne 'Avrupa'ya açılan kapı' da denir. ABD'den gelen uçuşlar buradan Afrika ile Ortadoğu'ya devam eder. Ramstein bir savaş operasyonları merkezi değildir" diyor.
Ramstein'daki salt askerî tesislere ek olarak, yakınında Landstuhl Bölgesel Tıp Merkezi de bulunuyor. Bu merkez, ABD dışındaki en büyük Amerikan askerî hastanesi. Bölgede aileleriyle birlikte toplam yaklaşık 50 bin Amerikalı yaşıyor. Kendi okulları, mağazaları ve hizmet sağlayıcıları var ve bölgede ödemeler çoğu zaman dolar üzerinden yapılıyor. ABD tesisleri, bölge ekonomisi için de büyük önem taşıyor.
Ramstein'ın önemi giderek artıyor
Her şey 1952'de başladı. Nazi Almanyası'nda Adolf Hitler'in Hava Kuvvetlerinin İkinci Dünya Savaşı'nda kullandığı hava meydanı, savaşın bitiminden kısa süre önce ABD'lilerin eline geçti. Hava meydanı ve bir idarî bölümden ibaret olan tesis zamanla büyütüldü, Almanya'daki ABD birlikleri ve ardından NATO için büyük bir üsse dönüştü.
1971'den beri Ramstein'da, nakliye uçaklarıyla birlikte Askerî Hava Nakliye Komutanlığı konuşlu durumda. 1973'te de Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri Avrupa Karargâhı Wiesbaden'den Ramstein'a taşındı. Bir yıl sonra Ramstein'a, hava kuvvetlerinin komutasını yürütmek üzere ek bir NATO komuta birimi daha getirildi. NATO, ittifakın füze savunma sistemini ve üye devletlerin uzay faaliyetlerini Ramstein'dan denetliyor. NASA da zaman zaman araştırma uçuşları için Ramstein'ı kullanıyor.
Ramstein'ı manşetlere taşıyan iki olay
1980'li yıllarda Ramstein Hava Üssü iki kez dünya çapında manşetlere çıktı: Ağustos 1981'de, aşırı solcu Kızıl Ordu Fraksiyonu'nun üyeleri üsse bir bombalı saldırı düzenledi, 20 kişi yaralandı. 1980'li yıllar, ABD askerî tesislerinin sıkça aşırı sol örgütlerin saldırılarına hedef olduğu bir dönemdi.
İkinci olay ise Ağustos 1988'de meydana geldi. Ramstein'da düzenlenen hava gösterisi sırasında İtalyan akrobasi timine ait uçakların havada çarpışması sonucu uçaklardan biri seyirci kalabalığının üzerine düştü. 70 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi yaralandı. Bu olay, tarihteki en büyük hava gösterisi felaketlerinden biriydi. O tarihten bu yana Ramstein'da bir daha hava gösterisi yapılmadı.
Ramstein, tahminen 2005 yılına kadar da Amerikan nükleer silahlarına ev sahipliği yaptı. Resmen hiçbir zaman teyit edilmese de uzmanlar, nükleer silahların 2005'te üsten çekildiği görüşünde. Eifel bölgesindeki Büchel'de bulunan hava üssünün şu an Almanya'da Amerikan nükleer silahlarını barındıran tek üs olduğu düşünülüyor.
SİHA operasyonlarıyla gündemde
Ramstein, son dönemde ABD silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) operasyonlarını yöneten uçuş kontrol merkeziyle öne çıkıyor. Bu durum, Asya ve Afrika'daki terör şüphelilerine yönelik hedefli öldürme operasyonlarına Almanya'nın olası dahli konusunda sık sık tartışmalara yol açıyor.
Bu konuyla ilgili olarak Alman devletine karşı bir dava da açıldı. 2012'de Ramstein'dan Yemen'deki hedeflere gerçekleştirilen ölümcül SİHA saldırılarında akrabalarını kaybeden iki Yemenli Almanya'da hukuk yoluna başvurdu. Alman Anayasa Mahkemesi 2025'te Ramstein'ın bu olayda hukuka uygun şekilde kullanıldığına hükmetti.
Ramstein, ABD'nin kaçırdığı terör zanlılarının gizli hapishanelere nakliyle bağlantılı olarak da sıkça medyanın gündeminde yer aldı.
Ramstein Hava Üssü, tahliye operasyonlarında da sıkça kullanıldı. Taliban'ın Afganistan'da iktidarı yeniden ele geçirdiği Ağustos 2021'deki tahliyelerde üs kilit rol oynadı.
Rusya'nın Ukrayna'ya saldırmasıyla başlayan savaşın ardından da Ukrayna'ya uluslararası destek toplantıları burada düzenlendi. Toplantıların ev sahibi ABD'ydi, ilgili devletlere davetiyeleri de ABD Savunma Bakanı gönderdi. Bu, Ramstein'da kimin sözünün geçtiğine dair açık bir işaretti. Ukrayna konulu Ramstein toplantıları, Donald Trump'ın 2025 başında yeniden Başkan olmasının ardından sona erdi.
Trump'tan asker azaltma tehdidi
Donald Trump, 2020 yılında ilk başkanlık döneminde, Almanya'nın kendi savunması için yeterli harcama yapmadığı gerekçesyle Almanya'da konuşlu ABD birliklerini büyük ölçüde azaltma tehdidinde bulunmuştu. Böyle bir durum elbette en çok Ramstein'ı etkileyecekti.
ABD'nin eski Avrupa Kuvvetleri Komutanı General Ben Hodges, o dönemde Alman Spiegel dergisine verdiği demeçte bu planları "muazzam bir hata" diyerek sert şekilde eleştirmiş, "Bu karar, Almanya'da konuşlu ABD birliklerinin Amerika'nın güvenliği için ne kadar hayatî olduğunu Başkan'ın anlamadığını gösteriyor" demişti.
Trump, 2025 yılının başında ikinci başkanlık dönemine başlarken yine Almanya'daki ABD askerî varlığını sorgulayan açıklamalar yaptı. Ancak bu sırada Almanya savunma harcamalarını büyük ölçüde artırmıştı. Mayıs 2025'te Friedrich Merz'in Başbakan olarak göreve başlamasının ve Washington'a gerçekleştirdiği ziyaretlerin ardından bu tür çıkışlar son buldu.
Ramstein İran savaşıyla yeniden tartışma konusu
ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarıyla başlayan savaş, Ramstein'ın Avrupa'daki lojistik üs olarak taşıdığı önemi bir kez daha ortaya koydu.
İspanya hükümeti, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını uluslararası hukuka aykırı gördüğü için üslerini geçici olarak ABD'ye kapattı. Almanya'daki Sol Parti de aynı gerekçeyle Ramstein'ın kapatılmasını talep ediyor.
Ancak Almanya Başbakanı Merz'in ABD operasyonlarını destekliyor olması bir yana, bu hukuken mümkün mü? Eski NATO yetkilisi Alberque bu soruyu, "Federal hükümetin Ramstein'daki ABD operasyonlarını sınırlaması çok zor. İsterlerse yapabilirler, ama bu son derece alışılmadık bir durum olur ve bunu isteyeceklerini sanmıyorum" yanıtını veriyor.
KAYNAK: DW Türkçe
