İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani'nin İsrail hava saldırısında öldürülmesiyle, İran en deneyimli ve etkili siyasetçilerinden birisini kritik bir anda kaybetmiş oldu.
Laricani askeri bir lider değildi ancak İran'ın stratejik kararlarının merkezindeki isimlerdendi.
Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri olarak savaş, diplomasi ve ulusal güvenlik konularındaki kararlarda doğrudan etkiliydi.
Özellikle ABD ve İsrail'le yaşanan çatışmada Laricani'nin görüşlerinin ağırlığı hissediliyordu.
28 Şubat'ta ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in öldürülmesi sonrası Laricani kararlı bir ton benimsemiş ve İran'ın uzun erimli bir savaşa hazır olduğu mesajını vermişti.
Laricani, başka birçok İranlı üst düzey yetkilinin öldürüldüğü dönemde hedef alındı ve bu durum İran'ın liderlik yapısının zayıflatılmasına yol açtı.
Batı ülkelerine karşı sert tutumuna karşın Laricani ülke içerisinde pragmatik bir lider olarak biliniyordu. İdeolojik bağlılıkla teknokrat yaklaşımını bir araya getiriyor, ince hesaplanmış stratejileri retoriğin önünde tutuyordu.
Batılı güçlerle ilişkilerde son derece şüpheci olmasının yanı sıra diplomatik çabalarda kilit rol oynuyor, örneğin Çin'le uzun erimli işbirliği anlaşmalarında İran'ı temsil ediyordu.
Ölümü öncesinde Laricani üç büyük krizin yönetiminde rol sahibiydi.
Birincisi, savaşın kendisiydi. İran'ın uzun süreli bir savaşa hazırlanması gerektiğini söyleyerek mevcut çatışmayı bölgeye yaymak, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması gibi hamleleri savundu.
İkincisi ülke içerisindeki kalkışmanın bastırılmasıydı. Ekonomik darboğaz, İslam Cumhuriyeti'ni alaşağı edebilecek bir ayaklanmaya hızla dönüştüğünde, binlerce eylemcinin ölümüyle sonuçlanan bir baskı uygulamaya kondu.
Üçüncüsü ise İran'ın nükleer programı ve ABD'yle dolaylı müzakerelerin yürütülmesiydi. Askeri saldırılar bunun yarıda kesilmesini getirdi.
Laricani'nin öldürülmesi bu kriz başlıklarının her birini çözümsüz bırakabilir ve onun yerine gelecek ismin son derece kırılgan bir durumu devralmasına neden olabilir.
İran her ne kadar küresel enerji piyasalarını tehlikeye atıp direnişini sürdürse de hava sahası yeni saldırılara açık ve Laricani'nin yerine gelecek isim de doğrudan hedef alınma tehlikesiyle karşı karşıya.
Öldürülmesi talimatı verilen Ali Laricani ile ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in özgeçmişlerini karşılaştırdık.
Ali Larijani
Aryamehr Teknoloji Üniversitesi'nden bilgisayar bilimi ve matematik alanında lisans,
Tahran Üniversitesi'nden Batı felsefesi alanında yüksek lisans ve doktora derecesine sahipti.
Immanuel Kant (ve Kant'ı Farsçaya çevirdi),
Saul Kripke ve David Lewis üzerine kitaplar yayınladı.
Larijani, Tahran Üniversitesi Edebiyat ve Beşeri Bilimler Fakültesi'nde öğretim üyesiydi.
Pete Hegseth
Basketbol takımında oynaması sayesinde Princeton'da siyaset bilimi alanında lisans derecesini zar zor tamamladı.
2019 Yılında bir kadına tecavüz etti. 50.000$ kefaletle salındı.
Şu anda Amerikan Savaş Bakanı ve Epstein Koalisyonu adına İran'da Ali Larjani'yi ve yüzlerce çocuğu öldürdü.
